O OŚRODKU
Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce, do 1 VI 2010 r. Instytut Geografii Historycznej Kościoła w Polsce, jako placówka naukowa KUL działa od 1956 r. Formalnie powołany do życia w 1957 r. jako nowa agenda TN KUL, a od 1968 r. jako samodzielna jednostka naukowo-badawcza KUL, w 2010 r. został włączony w strukturę Wydziału Nauk Humanistycznych KUL.
Przedmiotem badań Ośrodka jest historia instytucji i środowisk kościelnych w kontekście społeczno-kulturalnym. Całość wysiłku badawczego jest skierowana na opracowanie syntezy polskiego chrześcijaństwa na tle chrześcijaństwa i innych religii w Europie Środkowowschodniej, ujętego w formie atlasu. Powstające przy tej okazji syntezy cząstkowe i prace monograficzne są publikowane jako samodzielne pozycje książkowe w odpowiednich seriach wydawniczych (dotychczas zaprogramowano siedem serii), lub czasopismach krajowych i zagranicznych.
Oprócz syntez i monografii przygotowano i wydano także obejmującą 1053 pozycje bibliografię map obrazujących stosunki religijne w Polsce w latach 1851-1968 oraz opublikowano 16 tomów materiałów poświęconych żeńskim zgromadzeniom zakonnym w Polsce w latach 1939-1947. Ponad czterdziestoletni dorobek Ośrodka (Instytutu) został podsumowany w bibliografii map i planów, dokumentującej publikacje kartograficzne w latach 1956-2000 (1584 mapy i plany).
W 2010 r. ukończone zostały prace nad Atlasem historycznym (archi)diecezji lubelskiej 1805/07-2010. Dokumentuje on rozwój i współczesną strukturę (archi)diecezji, na którą składają się 34 arkusze obrazujące: dynamikę zmian terytorium (archi)diecezji /sieć parafialną, dekanalną/, zagadnienia demograficzne oraz męski i żeński ruch zakonny. W Atlasie zamieszczonych zostało 109 map, 19 wykresów i 6 planów miast. Całość zamyka mapa ścienna archidiecezji w skali 1: 200 000, wielotematyczny indeks oraz wykaz najważniejszych pozycji bibliograficznych. Tak przygotowany Atlas ma być pozycją skierowaną do szerokiego kręgu odbiorców, badaczy, osób świeckich i zakonnych.
Równolegle z tymi pracami członkowie i pracownicy Instytutu gromadzą systematyczną dokumentację do struktur diecezjalno-parafialnych, duchowieństwa i zakonów, szkolnictwa, bractw i szpitalnictwa. W 2009 r. dr hab. Agata Mirek opublikowała książkę Siostry zakonne w obozach pracy w PRL w latach 1954-1956, która otrzymała Nagrodę Jury oraz Nagrodę Czytelników w Konkursie "Książka Historyczna Roku im. Oskara Haleckiego" w kategorii: Najlepsza książka naukowa opisująca losy Polski i Polaków w XX wieku. Książka otrzymała również Wyróżnienie Stowarzyszenia Wydawców Katolickich Feniks 2010 w kategorii: Nauki kościelne.
Od początku swego funkcjonowania Ośrodek współpracuje z różnymi ośrodkami naukowymi w kraju i zagranicą, w tym zwłaszcza w ramach Międzynarodowej Komisji Porównawczej Kościołów, pod której auspicjami zorganizował kilka konferencji o charakterze międzynarodowym. Do cyklicznych imprez naukowych organizowanych przez Ośrodek należy coroczna ogólnopolska konferencja naukowa historyków zakonnych. Ostatnie, 39. spotkanie, odbyło się w listopadzie 2010 r.
