:. Ukazał się kolejny - XV tom Encyklopedii katolickiej .:
Instytut Leksykografii (do 1 IX 2006 Międzywydziałowy Zakład Leksykograficzny), placówka naukowo-badawcza Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, została utworzona 27 I 1970 przez Senat Akademicki w celu wydawania Encyklopedii katolickiej i innych wydawnictw typu słownikowego.
Geneza wiąże się z podjęciem przez Katolicki Uniwersytet Lubelski edycji specjalistycznej encyklopedii, prezentującej doktrynę i dzieje Kościoła katolickiego oraz innych wspólnot chrześcijańskich, a także zagadnienia dotyczące religii pozachrześcijańskich. Pierwsze próby powołania redakcji poczyniono pod wpływem bpa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego – wielkiego kanclerza. Episkopat Polski zlecił 1948 KUL-owi opracowanie i wydawanie encyklopedii; 1950 powołano Komisję Wydawniczą i rozpoczęto prace przygotowawcze, m.in. ustalanie listy haseł oraz tłumaczenie haseł z Lexikon für Theologie und Kirche; 1969 Uniwersytet zintensyfikował prace nad Encyklopedią i powołał przy Towarzystwie Naukowym KUL zespół redakcyjny; 1970 Senat Akademicki KUL uchwalił utworzenie Pracowni Leksykograficznej podporządkowanej bezpośrednio Rektorowi, a 12 V 1970 zatwierdził Regulamin Międzywydziałowego Zakładu Leksykograficznego (Pracownia encyklopedyczna), mającego za zadanie gromadzenie i opracowywanie materiałów do wydawnictw typu słownikowego i encyklopedycznego, związanych z potrzebami Kościoła i nauką chrześcijańską. W skład Zarządu wchodził Rektor KUL jako przewodniczący, członkowie, sekretarz naukowy oraz kierownicy Pracowni.
Rektor Wincenty Granat powołał pierwszą redakcję naczelną, w skład której weszli Feliks Gryglewicz, Zygmunt Sułowski oraz sekretarz naukowy Romuald Łukaszyk, a 9 VI 1970 wyraził zgodę na utworzenie w Międzywydziałowym Zakładzie Leksykograficznym pracowni przygotowującej metodologiczny słownik dla filozofów i teologów; jej kierownikiem został Stanisław Kamiński.
Główną ideą Zakładu stało się wydawanie Encyklopedii katolickiej w celu pogłębienia w polskim społeczeństwie problematyki katolicyzmu i wiedzy religijnej, a także przedstawiania chrześcijaństwa w szerokim kontekście kulturowym; do jej realizacji Senat KUL powoływał na okres 3 lat Redakcję Naczelną (aktualny rektor i członkowie reprezentujący różne dyscypliny - teologię dogmatyczną, historię Kościoła, filozofię, humanistykę) oraz sekretarza naukowego, kierującego wszystkimi pracami w Zakładzie, odpowiadającego za naukowy poziom tekstów, a także reprezentującego Międzywydziałowy Zakład Leksykograficzny wobec władz Uczelni i instytucji spoza Uniwersytetu; Rektor powoływał 36 redaktorów poszczególnych działów tematycznych, merytorycznie oceniających teksty i służących konsultacjami w trakcie opracowywania leksykograficznego. Od tomu XIII władze Encyklopedii katolickiej stanowią Redaktor Naczelny, Rada Naukowa, której przewodniczy Rektor, składająca się z 12 wybitnych profesorów KUL (Leszek Adamowicz, Józef Fert, Krzysztof Góźdź, Ryszard Kasperowicz, Henryk Kiereś, Czesław Krakowiak, Roland Prejs, Ryszard Rubinkiewicz, Stanisława Steuden, Henryk Wąsowicz, Anzelm Weiss, Henryk Zimoń) odpowiedzialnych za podstawowe działy Encyklopedii. Prace Rady wspiera grono konsultantów – specjalistów w różnych dziedzinach naukowych (Stanisław Dąbek, Andrzej Franciszek Dziuba, Leonard Górka, Zygmunt Hajduk, Józef Herbut, Bożena Iwaszkiewicz-Wronikowska, Stanisław Janeczek, Józef Japola, Ryszard Kamiński, Ryszard Knapiński, Józef Krukowski, Stanisław Kulpaczyński, Janusz Mariański, Jerzy Misiurek, Stanisław Napiórkowski, Piotr Nitecki, Marian Nowak, Jarosław Różański, Marian Rusecki, Antoni Tronina, Mariusz Szram, Stefan Szymik, Jan Walkusz, Zbigniew Wit, Józef Wróbel, Zofia Zdybicka).
Pracownicy Instytutu (40 osób) dokonujący opracowania merytoryczno-leksykograficznego oraz redakcyjnego tekstów, a także piszący do Encyklopedii hasła autorskie podzieleni są na 2 zespoły – merytoryczno-leksykograficzny (29 osób) i leksykograficzno-adiustacyjny (11 osób). W procesie opracowania tekstów wykorzystywane są liczne komputerowe bazy danych, będące owocem pracy kilku pokoleń leksykografów katolickich.
Twórcą struktury Międzywydziałowego Zakładu Leksykograficznego, która z małymi modyfikacjami przetrwała do dziś, był Romuald Łukaszyk; wypracowując metodę leksykografii katolickiej, wydał pierwsze 4 tomy Encyklopedii (A i Ω – Ezzo, Lublin 1973-83); następnie kierującymi pracą Zakładu byli: Stanisław Kamiński (redaktor naczelny), dobierając do pomocy Anzelma Weissa (sekretarz naukowy) i Karola Klauzę (zastępca redaktora naczelnego), Jerzy Misiurek (sekretarz naukowy; wydał t. V, Lublin 1989), Jan Walkusz (naczelny) i Stanisław Janeczek (zastępca; wydali t. VI, 1993), Jerzy Duchniewski i Mirosław Daniluk (zastępca; VII, 1997), Bogusław Migut i Edward Gigilewicz (zastępca; VIII, 2000), Bogusław Migut i Robert Sawa (zastępca; IX, 2002), Eugeniusz Ziemann (2006-08 pełnił obowiązki dyrektora Instytutu) i Robert Sawa (zastępca; X-XII, 2004-08); od 1 XII 2008 funkcję dyrektora Instytutu i redaktora naczelnego Encyklopedii katolickiej pełni Edward Gigilewicz (XIII, 2009; XIV, 2010, XV, 2011).
W celu dotarcia do jak najszerszego kręgu czytelników i spopularyzowania ważnych zagadnień Instytut Leksykografii wydaje także, bazującą na hasłach encyklopedycznych, serię Biblioteka Encyklopedii Katolickiej, w której dotychczas ukazały się: Historiografia (1992) pod red. Jana Walkusza, Kalendarze (2003) – Edwarda Gigilewicza, Jezus Chrystus. Ikona historii i wiary (2004) – Ryszarda Dziury, Jezus Chrystus. Ikona kultury (2004) – Marii Jacniackiej i Beaty Krasuckiej, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. 90 lat istnienia (2008) – Grzegorza Kramarka i Eugeniusza Ziemanna.
W 2010 roku wydano poprawiony i rozszerzony Wykaz skrótów, opracowany przez Jana Warmińskiego (3. wydanie), który obowiązuje w Encyklopedii katolickiej; pracownicy Instytutu prowadzą własne badania naukowe, a także uczestniczą w licznych przedsięwzięciach leksykograficznych i encyklopedycznych podejmowanych przez różne wydawnictwa krajowe i zagraniczne, m.in. jako autorzy (Mirosław Daniluk Encyklopedia instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego, Lublin 2000), redaktorzy naczelni (Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna. Suplement współczesny IV-XXIV, Warszawa 1998-2003 i Encyklopedia „Białych plam”. Supl. XIX-XX, Radom 2005-06 – Edward Gigilewicz), redaktorzy działów (Katoliczeskaja encykłopedija I-II, Moskwa 2002–05 - Paweł Janowski), autorzy artykułów (m.in. Religia. Encyklopedia PWN I-IX, Warszawa 2001-03; Leksykon duchowości katolickiej, Lublin 2002; Jan Paweł II. Encyklopedia dialogu i ekumenizmu, Radom 2006; Leksykon pedagogiki religii, Warszawa 2007) oraz recenzenci wielu pozycji leksykograficznych. Prowadzą także zajęcia dydaktyczne. Wielu byłych pracowników Instytutu jest wykładowcami, dziekanami, prodziekanami na KUL i innych uczelniach, a także piastuje różne funkcje kościelne oraz zakonne.
W 1979 zorganizowano ogólnopolską konferencję z okazji X-lecia Międzywydziałowego Zakładu Leksykograficznego z udziałem wybitnych naukowców z Polski i zagranicy, a 29-30 V 2000 z Towarzystwem Naukowym KUL - międzynarodową konferencję naukową Leksykografia chrześcijańska na progu trzeciego tysiąclecia (Lublin 2002).
W 1981 Międzywydziałowy Zakład Leksykograficzny otrzymał nagrodę PEN-Clubu, a 1985 - I nagrodę Fundacji im. Jana Pawła II „za doniosły wkład w systematyczną prezentację kultury chrześcijańskiej, niezwykle sumienne dzieło edytorskie oraz bardzo cenną inicjatywę wydawniczą”.
opracowała Grażyna Dobrowolska
