„Zeszyty Naukowe KUL" - forum diakonii Prawdy

„Zeszyty Naukowe KUL" już od 50 lat są forum, na którym ludzie nauki spełniają wpisaną w ich powołanie „diakonię Prawdy". Obejmuje ona poszukiwanie Mądrości, rodzenie Nadziei i otwieranie ludzkiego rozumu na Wiarę.
Diakonia Prawdy polega najpierw na poszukiwaniu Mądrości, która stworzyła świat, kieruje jego losami, a człowieka prowadzi do pełni życia i szczęścia. Biblijnym modelem tego poszukiwania i odkrywania Mądrości jest dla pracowników KUL król Salomon. Najpierw modlił się do Boga o dar Mądrości, a gdy go otrzymał, maksymalnie włączył w służbę powierzonemu sobie ludowi. Starożytny historyk napisał o Salomonowej diakonii Mądrości jakże znamienne słowa: „Bóg dał Salomonowi mądrość i rozsądek nadzwyczajny oraz rozum nieogarniony jak piasek na brzegu morza. Toteż mądrość Salomona przewyższała mądrość wszystkich ludzi Wschodu i mądrość Egipcjan. (...) Wypowiedział bowiem trzy tysiące przysłów, a pieśni jego było tysiąc pięć. Rozprawiał też o drzewach: od cedrów na Libanie, aż do hizopu rosnącego na murze. Mówił także o zwierzętach czworonożnych, o ptactwie, o tym, co pełza po ziemi, i o rybach (1 Krl 5,9-10.12-13). Odzwierciedlają one zróżnicowane bogactwo zainteresowań i poszukiwań prowadzonych kiedyś przez mądrego króla i jego dwór, a dzisiaj na uniwersytetach: poszukiwań natury filozoficznej, których wyniki ujmowane były w przysłowia; twórczość humanistyczna zamknięta w pieśniach; odkrycia w sferze przyrody, ujęte w rozprawach przyrodniczych. Nad całością rozpościera się poznanie teologiczne, wynikające z osobistego doświadczenia Boga i Jego szczodrej dobroci.

 

Zarysowana przez autora natchnionego, a wcześniej spełniania przez króla Salomona diakonia Mądrości była i jest natchnieniem dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Dziś jeszcze bardziej niż na początku swej działalności KUL może być otwarty na poszukiwanie Mądrości, która objawia się i w dziejach ludzi, i w świecie stworzeń. Pierwszoplanowym celem, jaki sobie stawia redakcja ZN KUL - w okresie naznaczonym niezwykłym postępem w dziedzinie przyrodoznawstwa, antropologii, socjologii, psychologii, filozofii, matematyki połączonej z informatyką, a także nauk biblijnych i teologii - jest taka prezentacja najnowszych wyników badań, aby wyłaniał się z nich choćby zarys Mądrości, która wpisana jest w świat i w dzieje człowieka. Mądrości, która ostatecznie pozwala człowiekowi żyć w pełni i prowadzi do szczęścia.

 

Diakonia Prawdy nie poprzestaje na szukaniu Mądrości, która rozjaśnia drogę życia w teraźniejszości. Obejmuje także szukanie motywów nadziei. „Nadzieja jest z prawdy" - pisał Cyprian Norwid. Cyprian Norwid pisał, że z Prawdy rodzi się Nadzieja. Ludzie nauki szukają w przeszłości rad i wskazówek dla przyszłości. Chcą w ten sposób lepiej określić i podbudować nadzieję. Świat współczesny potrzebuje nadziei i szuka nadziei. Papież Benedykt XVI poświęcił jej encyklikę Spe salvi. Dramatyczna historia dwudziestego stulecia, jak i coraz bardziej pusta czaso-przestrzeń XXI wieku skłania jednak ludzi do ulegania pokusie zniechęcenia i rozpaczy. Niezwykle ważnym zadaniem ludzi nauki - w całej różnorodności ich badań - jest dostarczanie studentom i ludziom młodym, najbardziej wystawionym na rozpacz, coraz to nowych motywów nadziei. Ludzie nauki są odpowiedzialni za prawdę, winni do niej dążyć, bronić jej i według niej żyć. Wówczas stają się oni sami, a także odkrywana przez nich prawda źródłem nadziei. Każdy badacz wie, ile trudności wiąże się z poszukiwaniem prawdy. Główne z nich to sceptycyzm, agnostycyzm, relatywizm i nihilizm. „Dzisiaj nierzadko usiłuje się nam wmówić, iż skończył się bezpowrotnie czas pewności poznania prawdy oraz że jesteśmy nieodwołalnie skazani na totalny brak sensu, na prowizoryczność poznania, ciągłą zmienność i względność. W tej sytuacji jawi się nagląca konieczność potwierdzenia podstawowego zaufania do ludzkiego rozumu i jego zdolności do poznania prawdy - także tej absolutnej i ostatecznej" - mówił Jan Paweł II w 1999 roku do polskich uczonych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. I kontynuował: „Wycinkowość wiedzy i fragmentaryzacja sensu burzy wewnętrzną jedność człowieka. Człowiek dąży do pełni poznania, gdyż jest istotą, która z natury szuka prawdy - i nie może bez niej żyć". Potrzebuje bowiem całościowej wizji ludzkiej egzystencji, otwartej na przyszłość. Potrzebuje nadziei, która jest z prawdy. Redakcja ZN KUL jest głęboko przekonana, że publikowane na łamach czasopisma materiały pozwalają czytelnikom odkrywać prawdy uznane i krytycznie przyjęte, a także godne zaufania i tchnące nadzieją.

 

Diakonia Prawdy otwiera także ludzki rozum na wiarę. Wbrew ideologicznym hasłom minionej epoki, odradzającym się bezkrytycznie tu i ówdzie także dzisiaj, rozum i wiara nie muszą się wzajemnie wykluczać. Przesadny i jednostronny racjonalizm doprowadził w ostatnich dziesięcioleciach do radykalizacji postaw na gruncie nauk przyrodniczych oraz filozofii. Powstały w ten sposób rozłam pomiędzy wiarą a rozumem wyrządził niepowetowane szkody nie tylko religii, ale i kulturze. Tymczasem jednak wiara nie lęka się rozumu, ale szuka jego pomocy i pokłada w nim ufność. Wiara i rozum to „dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy" (Fides et ratio). Idąc za wezwaniem Jana Pawła II, który pisał, że potrzebna jest dzisiaj praca na rzecz pojednania wiary i rozumu, redakcja otwiera łamy ZN KUL dla artykułów, w których to pojednanie jest czymś naturalnym i twórczym. A czytelnik może w nich podziwiać odwagę wiary, na którą odpowiedzią jest odwaga rozumu, i odwagę rozumu, która otwiera na wiarę.

 

Redakcja jubileuszowego numeru ZN KUL żywi głęboką nadzieję, że tak jak w przeszłości, tak i w nadchodzących czasach czasopismo dalej służyć będzie ludziom nauki - także spoza naszego Uniwersytetu - jako forum, na którym może być spełniania w całej wolności i odpowiedzialności diakonia Prawdy. Miło nam, że ta diakonia Prawdy ma charakter wspólnotowy. Poszukiwanie prawdy bowiem dokonuje się nie tylko w indywidualnym zmaganiu w bibliotece czy w laboratorium, ale również na sali konferencyjnej czy na łamach periodyków naukowych, tak specjalistycznych, jak i interdyscyplinarnych. W badaniach naukowych dochodzi się do prawdy w dialogu z innymi i dla innych. Poszukiwanie prawdy - otwierającej na Mądrość, rodzącej Nadzieję i inspirującej Wiarę - oraz dzielenie się nią z innymi jest ważną posługą, do której ludzie nauki identyfikujący się ze środowiskiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego czują się w sposób szczególny wezwani. Tak z racji zakorzenienia we wspólnocie Narodu i Kościoła, jak i ze względu na imię Jana Pawła II, sługi Boga i sługi człowieka.

 

Ks. Prof. Dr Hab. Henryk Witczyk
Redaktor naczelny ZN KUL

 

Autor: Robert Kryński
Ostatnia aktualizacja: 25.09.2008, godz. 12:42 - Robert Kryński