Instytut Filozofii UŚ

 

Historię człowieka można widzieć jako ciągły proces odkrywania i rozpoznawania siebie. Tę samowiedzę zdobywał człowiek nie tylko zwracając się bezpośrednio do siebie samego, lecz przede wszystkim pośrednio, poprzez poznanie świata i umiejscowienie siebie w tym świecie. Poznanie świata, przyrody, jak również poznanie człowieka zawsze w pewien określony sposób się krzyżowały. „Podstawowe wyobrażenia o przyrodzie wiążą się ściśle z obrazem jaki człowiek wyrobił sobie na własny temat oraz na temat zadań, jakie przed nim stoją.[...] Dlatego podstawowe wyobrażenia o przyrodzie i przemiany tych wyobrażeń stanowią interesujące dane dla antropologii filozoficznej i zachowują - przy całym postępie poznawczym - status możliwych autoprojekcji człowieka". Stwierdzenie powyższe stanowić może punkt wyjścia dla rozważenia kwestii relacji pomiędzy porządkiem natury (przyrody) a porządkiem techniki. Uprzedzając już bowiem część dalszych rozważań stwierdzić można, iż z podobną sytuacją mamy również w odniesieniu do techniki. Nie tylko więc wyobrażenia o przyrodzie rzutowały i rzutują na wyobrażenia człowieka o sobie samym, lecz podobnie możemy stwierdzić w odniesieniu do techniki. Wyobrażenia tej ostatniej rzutowały bowiem nie tylko na określone wyobrażenia przyrody, lecz także w odpowiedni sposób określały treści samopoznania człowieka.
Wyobrażenia te składały się na swoisty rodzaj kulturowej i zmiennej historycznie racjonalności, obejmujące w swych treściach odpowiedni sposób widzenia świata, człowieka i relacji pomiędzy nim a światem. Szczególnym elementem tej ostatniej relacji była wiedza (filozofia) - jako teoretyczny sposób odniesienia się do świata - oraz technika, która odzwierciedlała praktyczne nastawienie do świata przyrody. Dzisiaj tym elementem jest nauka i technika, występujące zresztą we wzajemnym powiązaniu. Tak wyróżniona racjonalność kulturowa podlegała określonym historycznym przemianom i w tym względzie tradycja starożytna i średniowieczna przekazała odpowiednie sposoby pojmowania natury (przyrody) jako:

  1. przedmiotu teoretycznej (filozoficznej) kontemplacji, odkrywającej jedynie obiektywną racjonalność świata- wiązało się to z jednej strony z ideą o matematycznej konstytucji przyrody (Platon) oraz o jej celowości, mające swoje źródła w boskim demiurgu i świecie idei (Platon), lub też w jej wewnętrznej racjonalności (Arystoteles);
  2. normy odnoszącej się nie tylko do wymiaru poznawczego i prawdy, lecz również do piękna i dobra.

Strona 1 z 12 :: Idź do strony: [1] 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Autor: Andrzej Zykubek
Ostatnia aktualizacja: 03.11.2008, godz. 21:41 - Andrzej Zykubek