Zmarł prof. Jakub Malik

Z głębokim żalem informujemy, że 8 maja 2017 r. zmarł prof. Jakub Malik, ceniony literaturoznawca, wytrawny dydaktyk, kierownik Katedry Literatury Realizmu i Naturalizmu w Instytucie Filologii Polskiej KUL.

Urodził się 16 maja 1970 r. w Bielsku Białej. Z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim był związany od 1990 roku, czyli od czasu rozpoczęcia studiów polonistycznych. W roku 1995 został zatrudniony na uczelni, najpierw jako asystent-stażysta, później asystent, adiunkt i profesor KUL. Tutaj uzyskał również kolejne stopnie naukowe - w roku 2001 obronił doktorat pt. "Adolf Nowaczyński. Między modernizmem a pozytywizmem". Pięć lat później uzyskał habilitację, której podstawą była praca „Lalka". Historie z różnych światów". Monografia ta została wyróżniona Nagrodą Prezesa Rady Ministrów.

Był autorem lub redaktorem około 100 publikacji z zakresu literatury XIX i XX wieku. Jego dorobek naukowy jest zróżnicowany tematycznie, obejmuje literaturę modernizmu, problemy warsztatu historyka literatury, edytorstwo, życie literackie i obyczajowość XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem takich form obyczajowości jak cyganeria czy kabaret artystów. Był wybitnym znawcą twórczości Bolesława Prusa, a także miłośnikiem Boba Dylana (prowadził wykład monograficzny na temat twórczości noblisty).

Należał do licznych gremiów naukowych i zespołów redakcyjnych, m.in. do Towarzystwa Naukowego KUL, gdzie przez cztery kadencje przewodniczył Wydziałowi Historyczno-Filologicznemu, Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, Stowarzyszenia imienia Stefana Żeromskiego. Był członkiem zespołu redakcyjnego „Edycji Krytycznej Dzieł Wszystkich Bolesława Prusa” i redakcji „Roczników Humanistycznych”.

Oprócz pracy naukowej i dydaktycznej prowadził szeroką działalność popularyzatorską, m.in. współtworzył audycję radiową „Lektury niepokorne”. Był nauczycielem języka polskiego w Śródziemnomorskim Liceum Ogólnokształcącym im. św. Dominika Guzmana w Lublinie, a także długoletnim współpracownikiem Wydziału Egzaminu Maturalnego Centralnej Komisji Egzaminacyjnej - recenzował arkusze egzaminu maturalnego z języka polskiego.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się w piątek 19 maja. Msza św. rozpocznie się o godz. 13.30 w Kościele Akademickim KUL, pogrzeb na cmentarzu przy Drodze Męczenników Majdanka.


Badania nad polskimi parafiami w USA

Towarzystwo Przyjaciół KUL otrzymało dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na badania nad polskimi kościołami i parafiami w Stanach Zjednoczonych. Projekt Parafie i kościoły polskie w USA - inwentaryzacja źródłowa i fotograficzna. „Polish Cathedrals” jest realizowany w ramach konkursu „Polskie dziedzictwo kulturowe za granicą”, którego celem jest m.in. dokumentowanie i upowszechnianie wiedzy na temat dziedzictwa kulturowego znajdującego się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Badania będą realizowane we współpracy Towarzystwa Przyjaciół KUL, Ośrodka Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL oraz Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Będą w nim także uczestniczyć archiwiści, historycy i historycy sztuki ze Stanów Zjednoczonych. Pracami zespołu kieruje prof. Jacek Gołębiowski, dyrektor Ośrodka Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL.

Celem projektu jest dokładny opis, digitalizacja źródeł i dokumentacja fotograficzna najcenniejszych zabytków chrześcijańskiej kultury polskiej w USA. W pierwszym etapie badania obejmą najstarsze polskie parafie w diecezji Chicago należące do kategorii „Polish Cathedrals”. Już przygotowane zostały odpowiednie narzędzia informatyczne, które usprawnią gromadzenie danych, a następnie pozwolą je udostępnić jak najszerszemu gronu odbiorców.

Polacy emigrujący do Stanów Zjednoczonych w XIX i XX wieku założyli prawie 900 parafii i ośrodków duszpasterskich, które z czasem stały się ważnymi centrami kultury polskiej. W ostatnich latach wiele z nich zostało zamkniętych lub w wyniku migracji wewnętrznych przeszło w użytkowanie katolików hiszpańskojęzycznych. Obecnie pozostało już tylko około 300 czynnych parafii polskich. W związku z tym postępującym procesem, pilne staje się przeprowadzenie inwentaryzacji i dokumentacji fotograficznej kościołów oraz zebranie i zabezpieczenie materiałów archiwalnych dotyczących wspólnot parafialnych. Ministerialne dofinansowanie, w wysokości ponad 180 tys. zł, umożliwi przeprowadzenie pierwszego etapu prac już w najbliższe wakacje.

Patronat nad projektem objęli wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński oraz ks. bp Wiesław Lechowicz, Delegat Komisji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej.


Prof. Jacek Gołębiowski o planowanych badaniach