Działalność naukowa Pracowników WNH

Spośród wielu problemów badawczych, podejmowanych i realizowanych równolegle w poszczególnych Instytutach Wydziału Nauk Humanistycznych można odnaleźć pewne charakterystyczne dla Wydziału badania, nieobecne bądź słabo reprezentowane w innych ośrodkach naukowych. Wynika to z pozamerytorycznych uwarunkowań okresu PRL-u (do lat 90.), ale także ze świadomego kształtowania profilu intelektualnego WNH. Specyfika badań naukowych Wydziału Nauk Humanistycznych wyraża się przede wszystkim w:
  • podejmowaniu interdyscyplinarnych studiów nad kulturą chrześcijańską w wymiarze narodowym i europejskim (oryginalność programów badawczych na filologii polskiej, historii, historii sztuki, filologii klasycznej i filologii słowiańskiej);

  • wprowadzaniu wyników tych badań poprzez różnorodne formy organizacyjne: sympozja naukowe – krajowe i międzynarodowe, konferencje wewnętrzne, konkursy krajowe (np. o Nagrodę im. Czesława Zgorzelskiego), monografie książkowe oraz inne publikacje w czasopismach, cykle konferencyjne (najczęściej o charakterze interdyscyplinarnym) wspólnie z innymi ośrodkami w kraju i za granicą, np.: „Kolokwia Norwidiana”, „Międzynarodowe Warsztaty Translatorskie”, „Kolokwia Staropolskie”, „Sympozja Kazimierskie” – poświęcone kulturze późnego antyku i wczesnego chrześcijaństwa, „Warsztaty Edytorskie”, „Spotkania Lubelskich Językoznawców”, „Dni Poznania w Lublinie” / „Dni Lublina w Poznaniu”, wspólne programy badawcze, itp.;

  • poszukiwaniu i inicjowaniu nowych metod badawczych lub adaptacji istniejących do specyfiki badań naukowych WNH, np. nurt aksjologiczny w badaniach literackich, badania nad sacrum; temu też służy działalność nowo powołanych jednostek: Katedra Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, Katedra Literatury i Kultury Polskiej XVIII wieku, Pracownia Literatury Polsko-Żydowskiej.

  • integracji badań dotyczących m.in.: geografii historycznej i historii Kościoła, literatur emigracyjnych, dziejów i kultury Europy Środkowowschodniej.

Ze względu na wyjątkowe położenie Lublina, na styku kultur Zachodu i Wschodu, pracownicy Wydziału prowadzą badania nad: - dzie­dzictwem i wpływem antyku grecko-rzymskiego na kulturę Polski i Europy, przenika­niem się kultur Wschodu i Zachodu Europy w czasach nowożytnych, - studiują pograni­cze pol­sko-ruskie jako miejsce spotkania wielu wyznań i narodowości, - zajmują się histo­rią chrześcijaństwa (szczególnie dziejami Kościoła katolickiego w Polsce i kościołów wschodnich), a także wyznań niechrześcijańskich (w tym również mniejszościami religij­nymi i narodowymi) na tle całości stosunków społeczno-politycznych i kulturalnych Polski i świata, zgłębiają problematykę emigracyjną literatur wschodnio-słowiańskich (zwłaszcza twórczość pisarzy rosyjskich, ukraińskich i białoruskich) oraz zagadnienia związków kul­tury Słowian Wschodnich z Europą.

Ważną domeną badań, szczególnie na kierunkach filologicznych, są prace porównawcze wybranych zagadnień językoznawczych w językach: niemieckim, polskim i wschodniosłowiańskich w ujęciu zarówno współczesnym, jak i historycznym. Filologowie Wydziału w swoich dociekaniach wychodzą także poza obszar Polski i Europy, rozsze­rzając zakres badań na kulturoznawstwo amerykańskie. Prężnie rozwija się projekt miejsca literatury amerykańskiej (zwłaszcza jej tzw. „czarnej” odmiany) we współczesnej kulturze i literatu­rze światowej. Równie ważne miejsce w badaniach kulturoznawców WNH zajmuje kultura brytyjska i kultura celtycka oraz jej wpływ na inne narody anglojęzyczne. Wyjątkowe miejsce w badaniach językowych zajmują badania nad prag­matyką językową (metodologia nauczania i akwizycja języków obcych) i glottody­daktyką, wśród których uwidacznia się stały rozwój specjalizacji tyflodydaktycznej i wdra­żanie programu dla niewidzących oraz niedowidzących studentów. Ten ostatni realizowany jest – z dużymi już osiągnięciami – w pracowni Zakładu Tyflodydaktyki (w Instytucie Filologii Angielskiej), przeznaczonej do nauczania niewidomych, szkolącej też przyszłych nauczycieli języków obcych dla niewidomych i niedowidzących. Natomiast rezultatem stu­diów nad metodyką nauczania języka polskiego i literatury są m.in. programy ścieżek międzyprzedmiotowych dla potrzeb nowego systemu edukacji.

Profile Badawcze Instytutów

Instytut Filologii Angielskiej

Instytut zajmuje się badaniami synchronicznymi i diachronicznymi w dziedzinie językoznawstwa, literaturoznawstwa i kulturoznawstwa.

W ramach językoznawstwa przedmiotem badań jest gramatyka synchroniczna, reprezentowana w szczególności przez analizę składniowo-semantyczną języka angielskiego oraz synchroniczne analizy poszczególnych etapów rozwoju tego języka. Badania synchroniczne dotyczą także fonologii, morfologii języków celtyckich, w szczególności irlandzkiego, a także staroangielskiego i języków słowiańskich. Prace naukowe powstają głównie w ramach teorii rządu, generatywnej (minimalizm) i kognitywnej. Gramatyka diachroniczna opisywana jest w oparciu o badania nad rozwojem języka angielskiego od czasów najdawniejszych do współczesności, przy czym materiał stanowi zarówno aspekt dźwiękowy, jak i leksykalny oraz składniowy. W językach germańskich i staroceltyckich szczególny nacisk położony jest na rozwój historyczny systemu dźwiękowego i morfologicznego. Równie prężnie rozwija się metodologia nauczania języka angielskiego ze szczególnym uwzględnieniem metodyki nauczania osób niewidomych i niedowidzących.

Badania z literatury koncentrują się na obszarach literatury angielskiej, amerykańskiej oraz literatury angloirlandzkiej i walijskiej. Główne dziedziny badań to między innymi literatura magicznego realizmu i literatura postkolonialna, tożsamość kulturowa wyrażona w tekstach i artefaktach mniejszości etnicznych, ze szczególnym uwzględnieniem tożsamości Afro-Americans, związki literatury i sztuki w literackim tropie “ekphrasis”, konstrukcja i znaczenie przestrzeni w literaturze, teoretyczne.

Badania kulturoznawcze z zakresu kultury brytyjskiej, amerykańskiej i celtyckiej koncentrują się wokół:

  • diachronicznego wpływu imperializmu brytyjskiego na kultury narodów podległych oraz współczesnych wpływów tychże narodów na kulturę Wielkiej Brytanii; przedmiotem badań jest również emigracja polska na wyspach brytyjskich;
  • kwestii obecności Stanów Zjednoczonych i demokracji amerykańskiej w newralgicznych obszarach współczesnego świata;
  • wpływu kultury celtyckiej na inne narody anglojęzyczne.

Instytut Filologii Germańskiej

Profil badawczy Instytutu wynika z jego filologicznego charakteru, położenia geograficznego uczelni, jej profilu i misji. Ogólna sytuacja polityczna, społeczna i kulturowa, a także fakt obecności Polski w Unii Europejskiej zachęcają do nawiązywania i pielęgnowania wzajemnych kontaktów w kraju oraz z krajami EU, co znajduje odzwierciedlenie w głównych nurtach badań Instytutu, które koncentrują się na następujących zagadnieniach:
  • Literaturoznawstwo (Tendencje postmodernistyczne we współczesnej literaturze niemieckojęzycznej; Współczesna proza niemiecka; Emigracja wewnętrzna w szwajcarskiej literaturze okresu międzywojennego; Całościowe koncepcje świata w literaturze niemieckojęzycznej XIX w.; Współczesna literatura kobieca niemieckiego obszaru językowego; Rola chwili obecnej w historii literatury niemieckojęzycznej; Powieść psychologiczna XVIII wieku; Kulturowe pejzaże pogranicza w twórczości niemieckich pisarzy wschodu; Wizerunek wroga i wpływ wojny na jego kształtowanie się u E. M. Remarqua; Twórczość felietonistyczna Alfreda Polgara);
  • Językoznawstwo (Wybrane zagadnienia językoznawstwa niemieckiego i polskiego – analiza kontrastywna; Procesy gramatykalizacji w języku polskim i niemieckim; Użycie przyimków w języku niemieckim; Przyimki niemieckie i ich polskie odpowiedniki);
  • Kulturoznawstwo (Aktualne zagadnienia kulturoznawstwa Szwajcarii, Austrii i Niemiec; Pokojowa polityka Konrada Adenauera);
  • Glottodydaktyka – Deutsch als Fremdsprache (Cele i funkcje tekstów literackich w dydaktyce języka obcego; Wybrane zagadnienia dydaktyki języków obcych).

Instytut Filologii Klasycznej

W Instytucie Filologii Klasycznej prowadzone są badania nad językiem i literaturą grecką, literaturą rzymską, jak również nad całą kulturą materialną i duchową, która stanowi środowisko i zaplecze tych dwóch literatur. W kręgu zainteresowań badawczych pracowników Instytutu znajduje się również piśmiennictwo i kultura wczesnochrześcijańska, a także twórczość polskich i węgierskich pisarzy tworzących w języku łacińskim. Najogólniej rzecz ujmując, Instytut zajmuje się badaniem i recepcją kultury klasycznej, która stała się fundamentem całej współczesnej cywilizacji europejskiej. W Instytucie prowadzone są w sposób ciągły badania obejmujące swym zakresem następujące obszary badawcze:
  • literatura antyczna – grecka i rzymska (epos grecki, dramat antyczny, nowe przekłady sztuk Sofoklesa, stylistyki greckie, grecka literatura filozoficzna, poetyka i retoryka starożytna, starożytne przyrodoznawstwo – ekologiczna myśl antyku, druga sofistyka; historiografia rzymska),
  • filozofia grecka (formowanie się języka filozoficznego u przedsokratyków, wątki mitologiczne we wczesnogreckiej filozofii, topos jako rodzaj schematu logicznego),
  • językoznawstwo greckie i łacińskie (słownictwo i gramatyka Biblii greckiej, gramatyka dependencyjna w zastosowaniu do opisu zjawisk składniowych łaciny),
  • język, literatura i kultura antyku chrześcijańskiego (twórczość św. Augustyna, św. Bazylego Wielkiego),
  • polska i węgierska literatura łacińska epoki Renesansu (łacińska epika biblijna renesansu, twórczość poetycka Piotra Rojzjusza; edycja tekstów dramatu łacińskiego w Polsce i Europie Zach. do końca XVII w., środki stylistyczne w epigramatach Janusa Pannoniusa).
Działalność naukowa pracowników Instytutu znajduje wyraz w licznych publikacjach, stanowiących istotny wkład w rozwój badań nad Antykiem. Specyfiką tych badań jest szczególne zainteresowanie myślą religijną starożytnych pisarzy, badania nad literaturą chrześcijańską oraz językiem Nowego Testamentu. Ważnym działem aktywności naukowej Instytutu są tłumaczenia literatury antycznej oraz wczesnochrześcijańskiej, a także edycja łacińskich tekstów renesansowych. Prowadzone w IFK badania interdyscyplinarne, które dotyczą literatury greckiej i łacińskiej ze szczególnym uwzględnieniem problematyki chrześcijańskiej oraz jej powiązań z Antykiem pogańskim, dają nowe spojrzenie na ciągłość tradycji literackiej.

Instytut Filologii Polskiej

Instytut Filologii Polskiej prowadzi badania w zakresie historii literatury polskiej, dramatu i teatru, tekstologii i edytorstwa, językoznawstwa, teorii literatury oraz dydaktyki literatury i języka polskiego.
Badania naukowe w zakresie historycznoliterackim obejmują całość dziejów literatury polskiej i wiążą się ze specyfiką programową poszczególnych katedr. W Katedrze Historii Literatury Staropolskiej prowadzone są badania nad liryką barokową ze szczególnym zorientowaniem na problemy stylistyczne i teoretyczne oraz światem idei w prozie barokowej. Pracownicy Katedry Literatury Oświecenia i Romantyzmu koncentrują się na zagadnieniach edytorstwa tekstów przed- i romantycznych, wyobraźni romantycznej, oraz osobach, motywach i ideach w piśmiennictwie wieku XIX. Szeroko rozwinięte są również prace nad modelami interpretacji i stylami poezji wieku XVIII, XIX i XX, a także ujęciem epoki romantyzmu w badaniach historycznoliterackich drugiej połowy XX wieku. W ramach Katedry Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski prowadzone są badania nad literaturą drugiej połowy XIX wieku w kontekście innych sztuk oraz zapomnianymi tekstami literatury polskiej drugiej połowy XIX i początków XX wieku. Katedra Literatury Współczesnej obejmuje zainteresowaniami naukowymi relację: dzieło literackie – sacrum w literaturze najnowszej oraz literaturę emigracyjną (łączą się z tym również prace wydawnicze). W Katedrze Dramatu i Teatru prowadzone są badania nad dramatem i teatrem polskim XIX i XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem modeli polskiego dramatu religijnego w kontekście europejskim. Zainteresowania badawcze pracowników Katedry Literatury Porównawczej koncentrują się na problematyce przekładu tekstu literackiego i pragmatycznego, teorii przekładu wobec zagadnienia przekazu kultury w tekście literackim oraz na nurcie katolickim w literaturze i kulturze amerykańskiej. Katedra Tekstologii i Edytorstwa prowadzi prace nad dokumentacją biograficzną i edytorską wybranych pisarzy. Szczególnym zainteresowaniem badawczym objęta jest twórczość Norwida, Lenartowicza, Czechowicza, Gombrowicza, Różewicza i Stachury. Teoretycznoliterackie prace badawcze dotyczą semiotyki sacrum, tragedii i tragiczności w literaturze, dyskursu krytyczno-literackiego oraz literatury dokumentu osobistego.
Badania naukowe w zakresie językoznawstwa skupiają się wokół metodologicznej problematyki opisu polszczyzny dawnej i współczesnej, studiów nazewniczo-osadniczych oraz zagadnień przemian współczesnego języka religijnego z uwzględnieniem uwarunkowań kulturowych. Szczególnym zainteresowaniem badawczym objęta jest polszczyzna w ujęciu funkcjonalnym i glottodydaktycznym. W Katedrze Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego prowadzone są prace nad literaturą polską i europejską oraz kulturą współczesną w procesie dydaktycznym.
Aktywne uczestnictwo pracowników IFP w życiu naukowym poświadcza organizacja (w roku 2005) dwóch konferencji o zasięgu międzynarodowym, dwóch o zasięgu krajowym oraz czterech sesji wewnętrznych. Upowszechnianie badań prowadzonych w Instytucie odbywa się w formie wygłaszanych przez jego pracowników wykładów i odczytów (w roku 2005 – udział w 95 konferencjach z referatami) oraz wydanych publikacjach (9 książek i 116 in. publikacji naukowych).
Instytut Filologii Polskiej kształci studentów w siedmiu specjalizacjach zawodowych: pedagogicznej, teatrologicznej, edytorskiej, translatologicznej, krytycznoliterackiej, glottodydaktycznej oraz bibliotekoznawstwa i informacji naukowej z elementami księgarstwa. Są one przeznaczone, z wyłączeniem specjalizacji pedagogicznej, dla wszystkich studentów Wydziału Nauk Humanistycznych. Instytut Filologii Polskiej sprawuje też opiekę naukowo-dydaktyczną nad specjalnością języka polskiego Kolegium Nauczycielskiego w Zamościu oraz w Szkole Języka i Kultury Polskiej KUL. Ponadto uczestniczy w programie kształcenia prowadzonym przez Kolegium Międzywydziałowych Studiów Humanistycznych KUL, którego studenci realizują minimum programowe filologii polskiej. Absolwenci w/w kolegium mają możliwość kontynuowania nauki w Instytucie na studiach stacjonarnych II, a od roku akademickiego 2006/2007 również na studiach niestacjonarnych. W roku akademickim 2005/2006 utworzono w IFP niestacjonarne studia I stopnia. Instytut sprawuje także opiekę naukowo-dydaktyczną oraz koordynuje program 4-semestralnych studiów kwalifikacyjnych pn. Podyplomowe Studia Filologii Polskiej; od roku akademickiego 2006/2007 wznowione zostało 2-semestralne doskonalące Podyplomowe Studium Teatrologiczne. Poza Polakami w Instytucie Filologii Polskiej studiują studenci z innych krajów: stypendyści Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów, studenci z uczelni zachodnioeuropejskich uczestniczących w programie SOCRATES-ERASMUS oraz studenci polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego.
Osiągnięcia dydaktyczne Instytutu zostały wysoko ocenione przez Uniwersytecką Komisję Akredytacyjną, o czym świadczy przyznanie 21 czerwca 2005 r. znaku jakości kształcenia na okres pięciu lat.

Instytut Filologii Romańskiej

Badania naukowe w Instytucie Filologii Romańskiej KUL skoncentrowane są wokół czterech problemów ogólnych.
Pierwszy kierunek badań skupia się na tendencjach i wyzwaniach w nowożytnej literaturze romańskiej. W jego ramach realizowane są ważne dla badań naukowych i rozwojowe zadania badawcze w zakresie historii literatury romańskiej wieku XVIII-go, XIX-go i XX-go. Dotyczą one historii idei, tendencji powieściowych, pikturalności tekstu dramatycznego oraz interferencji rodzajów literackich. W ramach tych badań zostały ukończone dwie rozprawy doktorskie, a przygotowywane są dwie rozprawy habilitacyjne.
Drugi kierunek badań mieści się w dziedzinie językoznawstwa i dotyczy problemów kontrastywnych z zakresu współczesnej składni i semantyki języków romańskich oraz języka polskiego. Zadania badawcze dotyczą tu zagadnień słabo dotychczas zbadanych, takich jak: ekonomia i redundacja składniowa i semantyczna w językach romańskich, opozycje sensu w leksyce i w dyskursie oraz współrzędne eliptyczne konstrukcje adwersatywne. W ramach tych zadań została napisana praca doktorska, trwają zaś prace nad dwiema rozprawami habilitacyjnymi.
Kolejnym zadaniem językoznawczym są metody badań jednostek wieloleksykalnych w językoznawstwie romańskim. Badania te dotyczą procesów konstruowania sensu w wyrazach złożonych, zarówno w języku ogólnym, jak i w tekstach specjalizacyjnych oraz realizacji metafory konceptualnej. Z tej problematyki przygotowywana jest 1 rozprawa doktorska.
Troje pracowników IFR KUL prowadzi prace badawcze w dziedzinie psycholingwistyki i języków obcych stosowanych. Ich badania obejmują: problem akwizycji języka drugiego – francuskiego w środowisku instytucjonalnym, w polskiej szkole średniej; analizy strategii uczenia się oraz uczenia się i nauczania. W ramach tych badań powstają 3 rozprawy habilitacyjne. Prace prowadzone w zakresie językoznawstwa stosowanego zmierzają do otwarcia w IFR KUL katedry, która samodzielnie będzie realizować swoje zadania badawcze.


Instytut Filologii Słowiańskiej

Badania naukowe w IFS prowadzone są w ramach 4 katedr: Katedry Literatury Rosyjskiej, Katedry Literatury Ukraińskiej, Katedry Języków Słowiańskich, Katedry Kultury Bizantyńsko-Słowiańskiej – i obejmują swym zakresem problematykę: 1. historycznoliteracką (m.in. kwestie religijności literatur wschodniosłowiańskich, literatura emigracyjną Słowian Wschodnich), 2. kulturologiczną (historia i kultura krajów i narodów wschodniosłowiańskich), 3. translatologiczną (teoretyczne i praktyczne problemy przekładu, szczególnie tekstu religijnego), 4. językoznawczą (badania konfrontatywne nad językami wschodniosłowiańskimi). Ostatnio podjęte zostały następujące zadania badawcze w ramach działalności statutowej IFS:
  • Literatura i kultura rosyjska XX wieku w aspekcie: zderzenie tradycji starej i nowej, ponowoczesności i przeszłości, duchowości i religijności literatury oraz jej problematyki aksjologicznej; literatura rosyjska XIX w. i jej związki z kulturą, badania nad literaturą emigracyjną (Katedra Literatury Rosyjskiej).
  • Literatura ukraińska XX wieku i jej aspekty badawcze takie jak: tekst, kontekst i metatekst, związki literatury i kultury, zwłaszcza w latach 20-tych, oraz zagadnienia pogranicza wschodniosłowiańskiego, uobecnione w literaturze (Katedra Literatury Ukraińskiej).
  • Badania gwar i dialektów wschodniosłowiańskich, onomastyka wschodniosłowiańska, badania kontrastywne nad językami wschodniosłowiańskimi, w tym nad zapożyczeniami, zagadnienia teoretyczno-przekładowe oraz tematyka glottodydaktyczna jako dialog międzykulturowy (Katedra Języków Słowiańskich).
  • Badania nad duchową kulturą „ruską” o religijnej proweniencji i przejawów jej istnienia w kulturze polskiej, w tym związków kulturowych okresu międzywojennego (Katedra Badań nad Kulturą Bizantyńsko-Słowiańską).
Priorytetowe w badaniach są te poczynania naukowe, jakie łączą się ze sfinalizowaniem konkretnych tematów badawczych, a w związku z tym większych, monograficznych prac naukowych, takich jak: neobarok w prozie ukraińskiej XX wieku, XX-wieczna dramaturgia białoruska. Kontynuowane są również badania nad rosyjską literaturą emigracyjną „pierwszej” i „trzeciej fali”, co jest jednym z ważnych wątków badawczych katedry literatury rosyjskiej. W zakresie językoznawstwa istotne są prowadzone w sposób ciągły badania nad gwarami wschodniosłowiańskimi w Polsce, badania nad teorią przekładu w kontekście językoznawstwa rosyjskiego, z kręgu zagadnień glottodydaktycznych – podejmowane są kwestie błędów językowych. W obszarze refleksji nad kulturą „ruską” skupiono się na tematyce mniejszości narodowych w Polsce.

Instytut Historii

Badania prowadzone przez pracowników Instytutu Historii KUL koncentrują się głównie wokół historii chrześcijaństwa prezentowanej na tle całości stosunków społeczno-politycznych i kulturalnych Polski i świata.
Podstawowa praca badawcza pracowników Instytutu Historii dotyczy od wielu lat historii chrześcijaństwa – w szczególności Kościoła katolickiego, jak również wyznań niechrześcijańskich. Szczególną uwagę poświęca się udziałowi i roli duchowieństwa polskiego w wydarzeniach ważnych dla narodu polskiego, np. Konstytucji 3 Maja czy powstań narodowych.
Oprócz zagadnień związanych z geografią historyczną, strukturami i formalną obsadą urzędów kościelnych, na pierwszy plan wysuwa się problematyka funkcjonowania i roli tych instytucji w życiu społecznym i politycznym. Prowadzone są w sposób ciągły badania nad wezwaniami obiektów sakralnych oraz diecezji polskich, pielgrzymkami, kultami relikwii i świętych, działalnością charytatywną i szpitalnictwem, szkolnictwem, budownictwem sakralnym, podstawami finansowymi Kościoła, powiązania instytucji państwa i Kościoła oraz elit kościelnych i politycznych. Ważne miejsce zajmują badania nad rolą społeczną i polityczną ruchów chrześcijańskich w XIX i XX wieku w Polsce i Europie oraz stosunkami państwo-Kościół czy też państwo-Cerkiew. Osobne miejsce w badaniach nad historią Kościoła zajmują zakony i ich rola społeczna.
W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie badaniami nad mniejszościami religijnymi i narodowymi, zwłaszcza nad dziejami kościołów wschodnich oraz stosunkami wyznaniowymi i narodowościowymi w Polsce w XIX i XX wieku, a także nad wyznaniami protestanckimi, Żydami oraz wyznaniami niechrześcijańskimi.
Analizy prowadzone przez badaczy Instytutu Historii KUL dotyczą zarówno całego obszaru Rzeczypospolitej, jak również wybranych jej części. Szczególnie ważne jest tutaj pogranicze polsko-ruskie, miejsce spotkania wieku wyznań i narodowości, a także obszar Pomorza.
Systematycznie jest też podejmowana tematyka związana z piśmiennictwem (m.in. hagiografia) i historiografią od średniowiecza aż po czasy najnowsze. Z innych systematycznie podejmowanych problemów można wymienić: religijny wymiar wojny i walki, obieg informacji, stereotypy oraz struktury władzy w Europie, historia Hiszpanii w XVIII wieku (jej polityka zagraniczna, funkcjonowanie dyplomacji, działalność tajnych służb szpiegowskich w okresie nowożytnym oraz stosunki polsko-hiszpańskie), życie dworów europejskich w XVI wieku, ideologia władzy w Państwie Moskiewskim, kobieta w życiu społecznym i politycznym, nauki pomocnicze historii (historia chronologii i komputystyki średniowiecznej; heortologia i kult świętych; historia kodeksów liturgicznych; statystyka i informatyka w badaniach historycznych), historia komunikacji społecznej; kształtowanie wyobrażeń i kategorii kultury, edukacja i propaganda w XVI-XVII wieku; działalność kaznodziejska, obieg informacji, stereotypy narodów europejskich, historia porównawcza Polski i Hiszpanii, migracja Polaków do Niemiec i Belgii oraz ich reemigracja. Polacy z Westfalii i Nadrenii w strukturach politycznych II Rzeczypospolitej, religia grecka i dzieła Platona.

Instytut Historii Sztuki

Zgodnie z profilem badawczym Instytutu, wynikającym z misji i zadań realizowanych przez Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, podstawowym problemem, którym zajmują się pracownicy IHS jest poznawanie i interpretacja sztuki chrześcijańskiej w najróżniejszych jej aspektach. Zgodnie z tą misją kładziemy nacisk na integralność wiedzy humanistycznej. Prowadzone obecnie i planowane na najbliższą przyszłość badania koncentrują się wokół następujących zagadnień kluczowych:
  • geneza sztuki chrześcijańskiej i problemy jej interpretacji w świetle kultury basenu Morza Śródziemnomorskiego (Ślady chrześcijaństwa w starożytnym Rzymie, Sztuka chrześcijańskiej Armenii, Sztuka Irlandii średniowiecznej w kontekście kulturowym);
  • ikonografia sztuki chrześcijańskiej (Sztuka kościelna jako medium w kształceniu kultury estetycznej chrześcijan; Późnośredniowieczny język obrazu; Obraz w przekazie wiary; Ikonografia przyrody w malarstwie XV wieku – kompozycje miasta i przyrody);
  • nowożytne teorie sztuki i filozofie piękna (Myśl o sztuce a paradygmaty kulturowe XIX i XX wiek; Problematyka biografii w historii i teorii sztuki XVIII, XIX i XX wieku);
  • sztuka Lubelszczyzny i Europy Środkowowschodniej od średniowiecza do współczesności (Sztuka polska i europejska w latach 1764-1939; Artysta i rzemieślnik. Polska i europejska kultura artystyczna XVIII-XX wieku; Sztuka sakralna Lubelszczyzny XVI-XVIII wieku);
  • dzieje muzeów i aspekty prawne ochrony zabytków (Zbiory sztuki w muzeach polskich i europejskich; Zbiory i kolekcje malarstwa ikonowego w muzeach polskich);
  • zmieniające się formy mecenatu artystycznego (Rola tradycji lokalnej w sztuce powstającej na użytek zakonów w średniowieczu; Kultura w kręgu zakonu norbertanek; Inicjatywy artystyczne rodów magnackich w Polsce w XV-XVIII wieku; Europejskie i pozaeuropejskie centra sztuki współczesnej);
  • interpretacja sztuki współczesnej pomiędzy sacrum a przełomem postmodernistycznym (Figuracja w sztuce XX i XXI wiek; Inspiracje religijne w sztuce współczesnej).
Autor: Krzysztof Narecki
Ostatnia aktualizacja: 26.09.2011, godz. 09:09 - Liliana Kycia