Towarzystwo Przyjaciół KUL otrzymało dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na badania nad polskimi kościołami i parafiami w Stanach Zjednoczonych. Projekt Parafie i kościoły polskie w USA - inwentaryzacja źródłowa i fotograficzna. „Polish Cathedrals” jest realizowany w ramach konkursu „Polskie dziedzictwo kulturowe za granicą”, którego celem jest m.in. dokumentowanie i upowszechnianie wiedzy na temat dziedzictwa kulturowego znajdującego się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Badania będą realizowane we współpracy Towarzystwa Przyjaciół KUL, Ośrodka Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL oraz Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Będą w nim także uczestniczyć archiwiści, historycy i historycy sztuki ze Stanów Zjednoczonych. Pracami zespołu kieruje prof. Jacek Gołębiowski, dyrektor Ośrodka Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL.

Celem projektu jest dokładny opis, digitalizacja źródeł i dokumentacja fotograficzna najcenniejszych zabytków chrześcijańskiej kultury polskiej w USA. W pierwszym etapie badania obejmą najstarsze polskie parafie w diecezji Chicago należące do kategorii „Polish Cathedrals”. Już przygotowane zostały odpowiednie narzędzia informatyczne, które usprawnią gromadzenie danych, a następnie pozwolą je udostępnić jak najszerszemu gronu odbiorców.

Polacy emigrujący do Stanów Zjednoczonych w XIX i XX wieku założyli prawie 900 parafii i ośrodków duszpasterskich, które z czasem stały się ważnymi centrami kultury polskiej. W ostatnich latach wiele z nich zostało zamkniętych lub w wyniku migracji wewnętrznych przeszło w użytkowanie katolików hiszpańskojęzycznych. Obecnie pozostało już tylko około 300 czynnych parafii polskich. W związku z tym postępującym procesem, pilne staje się przeprowadzenie inwentaryzacji i dokumentacji fotograficznej kościołów oraz zebranie i zabezpieczenie materiałów archiwalnych dotyczących wspólnot parafialnych. Ministerialne dofinansowanie, w wysokości ponad 180 tys. zł, umożliwi przeprowadzenie pierwszego etapu prac już w najbliższe wakacje.

Patronat nad projektem objęli wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński oraz ks. bp Wiesław Lechowicz, Delegat Komisji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej.


Prof. Jacek Gołębiowski o planowanych badaniach