autor: K. Perzanowski, D. Klich, R. Łopucki, I. Mróz, M. Niewinna [Red.]
tytuł: Bioenergetyka Ekologiczna. Koncepcje i zastosowania praktyczne
wydawnictwo: Werset
miejsce wydania: Lublin
data wydania: 2007
liczba stron: 168
numer ISBN: 978-83-60133-37-8
Bioenergetyka ekologiczna przeżywała swój gwałtowny rozwój w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia. W tym okresie znaczący wkład w tę dziedzinę wnieśli również ekolodzy polscy, a ich prace często łączyły kierunki badań reprezentowanych przez ekologię zachodnią, głównie anglosaską i jej odpowiednik rozwijany w szkole rosyjskiej.
W ostatnich latach badania bioenergetyczne ponownie stają się obiektem zainteresowania w aspekcie ekologicznych badań przestrzennych. Zastosowanie metodologii służącej do szacowania bilansów energii niejednokrotnie umożliwia ocenę funkcjonowania, zaburzeń i równowagi w dużych obszarowo systemach ekologicznych. Oznaki świadczące o zaburzeniu przepływu energii przez dany system mogą być również wskaźnikiem
pozwalającym na wczesne wykrycie zmian w jego funkcjonowaniu i strukturze.
W tej sytuacji interesującym wydawało się uzyskanie odpowiedzi na pytania: czy w Polsce, po latach odejścia od badań bioenergetycznych jako jednego z głównych nurtów ekologii, badania takie jednak są kontynuowane, czy też zupełnie zanikły? Jak dalece, dawniej bardzo silne zespoły ekologiczne rozproszyły się, a do jakiego stopnia zajęły się innymi zagadnieniami?
Celem konferencji zorganizowanej w styczniu 2007 roku przez Katolicki Uniwersytet Lubelski było właśnie uzyskanie odpowiedzi na te pytania. Pokłosiem tej konferencji są prace i doniesienia prezentowane w niniejszym opracowaniu świadczące, że bioenergetyka ekologiczna jest nadal w Polsce uprawiana, chociaż pozostaje raczej na uboczu głównych zainteresowań badaczy zajmujących się ekologią.
Prezentowane prace obejmowały bardzo szeroki wachlarz zagadnień co świadczy, że bioenergetyka ekologiczna może posłużyć do zrozumienia bardzo różnych procesów przyrodniczych.
Spis treści:
Wprowadzenie
Fischer Z., Perzanowski K. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 7
Fischer Z.
Ekologia krajobrazu a bioenergetyka - dotychczasowy kierunek Katedry
Ekologii Krajobrazu, Wydziału Matematyczno - Przyrodniczego KUL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Fischer Z., Belicki P.
Próba zastosowania wskaźnika bionergetycznego do oceny heterogenności
wycinka krajobrazu górskiego Tien-Shan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
Fischer Z., Klekowski R.Z.
Czy bioenergetyka może służyć prognozowaniu ekologiczno-ekonomicznemu? . . . . . . . . . . 25
Maciejewska K., Opaliński K.W., Krajewska-Sołtys A.
Bioenergetyczne miary międzygatunkowej konkurencji larw ryb o pokarm . . . . . . . . . . . . . . 35
Magomedov M-R.D.
Energetyczne podstawy funkcjonowania i stabilności naturalnych populacji . . . . . . . . . . . . . .47
Miedziejko E., Ryszkowski L., Kędziora A.
Produkcja entropii w różnych ekosystemach krajobrazu rolniczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
Omarov K.
Gospodarka energią pokarmu u chomika Mesocricetus raddei w warunkach
krajobrazu rolnego wschodniego Kaukazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 82
Opaliński K.W., Maciejewska K.
Dlaczego kryl nie tonie? Euphausia superba widziana oczami bioenergetyka. . . . . . . . . . . . 98
Pis T., Czuchnowski R.
Bioenergetyka wzrostu kuraków oraz ptaków szponiastych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
Prus P., Prus T., Wiśniewolski W.
Produktywność różnych poziomów troficznych jako podstawa planowania
racjonalnej gospodarki rybackiej w górskim i nizinnym zbiorniku zaporowym . . . . . . . . . . 122
Romanowski J., Kowalczyk K.
Modelowanie potencjalnych zagrożeń dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
Urban-Malinga B., Opaliński K.W.
Czy plaża żyje? Przepływ energii przez piaszczystą plażę bałtycką. . . . . . . . . . . . . . . . . . 141
Abstrakty
(prezentacje i postery)
Boniecki P., Opaliński K. W.
Czy w żabim skrzeku wszystkie jaja mają równe szanse? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
Khvorostova N., Opaliński K.W.
Czy metodami bioenergetycznymi można mierzyć konkurencje
wewnątrzgatunkową? Eksperymenty na ślimaku Achatina achatina . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
Konarzewski M.
Czy budżety energetyczne podlegają działaniu doboru naturalnego? . . . . . . . . . . . . . . . 160
Niewinna M.
Zróżnicowanie bioenergetyczne wybranych drzewostanów leśnego krajobrazu
Bieszczad w oparciu o wskaźnik rozkład/opad. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
Opaliński K. W., Maciejewska K., Urban-Malinga B., Węsławski J. M.
Przepływ energii przez piaszczysty litoral bałtycki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
Perzanowski K.
Ekologia stosowana jako podstawa monitoringu stanu środowiska naturalnego . . . . . . . . 163
Romańska M.
Zróżnicowanie struktury troficznej w wybranych fragmentach krajobrazu
tajgi ussuryjskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . 164
Sadowska E.T., Stanisz A., Baliga-Klimczyk K., Labocha-Derkowska M., Koteja P.
Koszty utrzymania a podstawowe i maksymalne tempo metabolizmu
u nornicy rudej, Clethrionomys . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
Taylor R.E.
Budżety energetyczne najmniejszych ssaków - kosztowne życie ryjówek . . . . . . . . . . . . . . 166
Uchmański J.
P = A- R . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
Uvarov A.V.
Energetics of soil nematode community in the presence of earthworms . . . . . . . . . . . . . . 168
W ostatnich latach badania bioenergetyczne ponownie stają się obiektem zainteresowania w aspekcie ekologicznych badań przestrzennych. Zastosowanie metodologii służącej do szacowania bilansów energii niejednokrotnie umożliwia ocenę funkcjonowania, zaburzeń i równowagi w dużych obszarowo systemach ekologicznych. Oznaki świadczące o zaburzeniu przepływu energii przez dany system mogą być również wskaźnikiem
pozwalającym na wczesne wykrycie zmian w jego funkcjonowaniu i strukturze.
W tej sytuacji interesującym wydawało się uzyskanie odpowiedzi na pytania: czy w Polsce, po latach odejścia od badań bioenergetycznych jako jednego z głównych nurtów ekologii, badania takie jednak są kontynuowane, czy też zupełnie zanikły? Jak dalece, dawniej bardzo silne zespoły ekologiczne rozproszyły się, a do jakiego stopnia zajęły się innymi zagadnieniami?
Celem konferencji zorganizowanej w styczniu 2007 roku przez Katolicki Uniwersytet Lubelski było właśnie uzyskanie odpowiedzi na te pytania. Pokłosiem tej konferencji są prace i doniesienia prezentowane w niniejszym opracowaniu świadczące, że bioenergetyka ekologiczna jest nadal w Polsce uprawiana, chociaż pozostaje raczej na uboczu głównych zainteresowań badaczy zajmujących się ekologią.
Prezentowane prace obejmowały bardzo szeroki wachlarz zagadnień co świadczy, że bioenergetyka ekologiczna może posłużyć do zrozumienia bardzo różnych procesów przyrodniczych.
Spis treści:
Wprowadzenie
Fischer Z., Perzanowski K. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 7
Fischer Z.
Ekologia krajobrazu a bioenergetyka - dotychczasowy kierunek Katedry
Ekologii Krajobrazu, Wydziału Matematyczno - Przyrodniczego KUL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Fischer Z., Belicki P.
Próba zastosowania wskaźnika bionergetycznego do oceny heterogenności
wycinka krajobrazu górskiego Tien-Shan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
Fischer Z., Klekowski R.Z.
Czy bioenergetyka może służyć prognozowaniu ekologiczno-ekonomicznemu? . . . . . . . . . . 25
Maciejewska K., Opaliński K.W., Krajewska-Sołtys A.
Bioenergetyczne miary międzygatunkowej konkurencji larw ryb o pokarm . . . . . . . . . . . . . . 35
Magomedov M-R.D.
Energetyczne podstawy funkcjonowania i stabilności naturalnych populacji . . . . . . . . . . . . . .47
Miedziejko E., Ryszkowski L., Kędziora A.
Produkcja entropii w różnych ekosystemach krajobrazu rolniczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
Omarov K.
Gospodarka energią pokarmu u chomika Mesocricetus raddei w warunkach
krajobrazu rolnego wschodniego Kaukazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 82
Opaliński K.W., Maciejewska K.
Dlaczego kryl nie tonie? Euphausia superba widziana oczami bioenergetyka. . . . . . . . . . . . 98
Pis T., Czuchnowski R.
Bioenergetyka wzrostu kuraków oraz ptaków szponiastych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
Prus P., Prus T., Wiśniewolski W.
Produktywność różnych poziomów troficznych jako podstawa planowania
racjonalnej gospodarki rybackiej w górskim i nizinnym zbiorniku zaporowym . . . . . . . . . . 122
Romanowski J., Kowalczyk K.
Modelowanie potencjalnych zagrożeń dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
Urban-Malinga B., Opaliński K.W.
Czy plaża żyje? Przepływ energii przez piaszczystą plażę bałtycką. . . . . . . . . . . . . . . . . . 141
Abstrakty
(prezentacje i postery)
Boniecki P., Opaliński K. W.
Czy w żabim skrzeku wszystkie jaja mają równe szanse? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
Khvorostova N., Opaliński K.W.
Czy metodami bioenergetycznymi można mierzyć konkurencje
wewnątrzgatunkową? Eksperymenty na ślimaku Achatina achatina . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
Konarzewski M.
Czy budżety energetyczne podlegają działaniu doboru naturalnego? . . . . . . . . . . . . . . . 160
Niewinna M.
Zróżnicowanie bioenergetyczne wybranych drzewostanów leśnego krajobrazu
Bieszczad w oparciu o wskaźnik rozkład/opad. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
Opaliński K. W., Maciejewska K., Urban-Malinga B., Węsławski J. M.
Przepływ energii przez piaszczysty litoral bałtycki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
Perzanowski K.
Ekologia stosowana jako podstawa monitoringu stanu środowiska naturalnego . . . . . . . . 163
Romańska M.
Zróżnicowanie struktury troficznej w wybranych fragmentach krajobrazu
tajgi ussuryjskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . 164
Sadowska E.T., Stanisz A., Baliga-Klimczyk K., Labocha-Derkowska M., Koteja P.
Koszty utrzymania a podstawowe i maksymalne tempo metabolizmu
u nornicy rudej, Clethrionomys . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
Taylor R.E.
Budżety energetyczne najmniejszych ssaków - kosztowne życie ryjówek . . . . . . . . . . . . . . 166
Uchmański J.
P = A- R . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
Uvarov A.V.
Energetics of soil nematode community in the presence of earthworms . . . . . . . . . . . . . . 168
