BOCIAN CZARNY Ciconia nigra (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd - brodzące Ciconiiformes, rodzina - bocianowate Ciconiidae
WYGLĄD: Ptak wielkości bociana białego. Długość ciała do 100 cm, rozpiętość skrzydeł do 210 cm, masa ciała 2,5-4,5 kg. W ubarwieniu dominuje barwa czarna u dorosłych ptaków z zielonofioletowym połyskiem.
DYMORFIZM PŁCIOWY: brak
AKTYWNOŚĆ: Aktywność dzienna. Na zimowiska odlatuje od sierpnia do października (niekiedy pozostaje aż do listopada). Zimuje w Afryce południowej i centralnej, Izraelu.
DIETA: Dominują płazy i ryby, rzadziej ssaki (np. krety).
ROZRÓD: Gniazda zakłada na starych, mocnych drzewach, głównie dębach i sosnach, w górach na bukach. Niekiedy zajmuje stare gniazda dużych drapieżników. Do lęgów przystępuje od końca marca do połowy kwietnia, składa 2-6 jaj, wysiadywanie trwa 35-36 dni, młode pozostają w gnieździe do 70 dni. Monogamiczny, terytorialny, powierzchnia terytorium od 50 do 150 km2.
ŚRODOWISKO: Gniazduje z reguły z dala od osiedli ludzkich, choć w ostatnim czasie następuje przełamanie bariery strachu przed człowiekiem. Miejsce jego bytowania to duże, zwarte kompleksy leśne z niedostępnymi podmokłymi terenami stanowiącymi żerowiska. Niekiedy gniazduje w mniejszych lasach położonych koło dogodnych żerowisk, np. stawów rybnych, łąk.
ROZMIESZCZENIE: Palearktyka. Lokalne populacje gniazdowe żyją też na Półwyspie Iberyjskim i w Afryce Centralnej. W Polsce występuje na terenie całego kraju, w górach do wysokości 1100 m.n.p.m. Najliczniej spotykany we wsch. i płn-wsch. Polsce.
LICZEBNOŚĆ: Populacja europejska szacowana na 6300-9600 par, w tym najwięcej w Turcji, Białorusi, Łotwie i Polsce. W naszym kraju ma status bardzo nielicznego gatunku lęgowego (110-1200 par). Populacja krajowa jest stabilna. Na Lubelszczyźnie szacowany na 120-150 par. Występuje głownie na Równinie Biłgorajskiej (Lasy Janowskie i Lipskie), ale także w: Puszczy Solskiej, na Roztoczu, Polesiu Podlaskim i Wołyńskim.
OCHRONA: Gatunek objęty ochroną ścisłą, wymagający ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania (100 m wokół gniazda w ciągu całego roku, w okresie lęgowym – 500 m). Status zagrożenia w Europie: R gatunek zagrożony z racji rzadkiego występowania, BirdLife International: SPEC 3, Dyrektywa Ptasia: Art. 4.1, załącznik I, Konwencja Berneńska: załącznik II, Konwencja Bońska: załącznik II, Porozumienie AEWA.
UWAGI: Formą aktywnej ochrony bociana czarnego jest instalowanie sztucznych platform lęgowych, które chętnie zasiedla.
GALERIA
