dr_hab._agnieszka_bender_1_400

Zajmuje się nowożytnym rzemiosłem artystycznym Prowadzi komparatystyczne badania naukowe nad polską i europejską sztukę dekoracyjną. Jest autorką trzech książek i kilkudziesięciu artykułów (zob. bibliografię). Obszar jej zainteresowań badawczych obejmuje: elementy wyposażenia wnętrz sakralnych i świeckich, tkaniny jedwabne, tapiserie, hafty, wyroby ze złoconego kurdybanu, tapety, meblarstwo oraz złotnictwo. Podejmuje też badania z zakresu kostiumologii (m.in. szaty liturgiczne, pasy kontuszowe). Prace komparatystyczne mogła prowadzić, i prowadzi nadal, dzięki współpracy ze specjalistycznymi placówkami naukowymi w Europie (m.in. Scuola Storica Italo-Polacca przy Istituto Sturzo w Rzymie, The Attingham Society w Londynie, Centre International d’Etude des Textiles Anciens w Lyonie, Musée Galliera w Paryżu, Abegg-Stiftung w Riggisbergu, Staatliche Schlösser, Burgen und Gärten Sachsen w Dreźnie) oraz w USA (The Bard Graduate Center for Studies in Decorative Arts w Nowym Jorku). Efektem badań nad polską sztuką dekoracyjną będą dwa rozdziały: Rzemiosło artystyczne w XVII wieku i Rzemiosło artystyczne w XVIII wieku, które znajdą się w największej syntezie sztuki polskiej (dziesięć tomów), przygotowywanej pod redakcją prof. dr hab. Jerzego Kowalczyka.

W roku 1990 otrzymała wyróżnienie im. ks. prof. Szczęsnego Dettloffa przyznawane przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki.

Należy do polskich i obcych towarzystw naukowych, m. in. Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, Centre Internationale d’Etude des Textiles Anciens w Lyonie (CIETA), The Attingham Society w Londynie. W latach 2000-2004 była członkiem Rady Naukowej Regionalnego Ośrodka Kultury, Edukacji i Nauki w Przemyślu. Jest członkiem redakcji rocznika „Kresy Południowo-Wschodnie”. W latach 1998-1999 przygotowała dla Telewizji Polsat cztery półgodzinne programy popularyzujące zagadnienia dotyczące sztuki (jeden z nich prezentował sztukę Lublina, dwa sztukę Płocka). Aktualnie jest Wiceprzewodniczącą Rady Programowej Telewizji Polskiej S.A. Oddział w Lublinie.

W pracy dydaktycznej koncentruje się na problematyce związanej ze sztuką dekoracyjną, zwłaszcza nowożytną. Prowadzi wykład kursowy i ćwiczenia pod nazwą Techniki i technologie rzemiosła artystycznego oraz seminarium magisterskie.

 
Bibliografia

książki

  1. Złocone kurdybany w Polsce. Z problematyki importu wyrobów artystycznych, Lublin 1992, ss. 264.
  2. Kościół i klasztor OO. Dominikanów (pojezuicki) w Jarosławiu (z J. Polaczkiem), Przemyśl 1998, ss. 36.
  3. Tapiserie w dawnej Rzeczypospolitej, Lublin 2004, ss. 348.
rozprawy,  artykuły
  1. Obicia ścienne ze skóry we wnętrzach polskich w XVII wieku, „Biuletyn Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 1987, t. XXIX, nr 1, s. 67-73.
  2. Szpalery we wnętrzach polskich XVI-XVIII wieku – terminologia i system dekoracji, „Biuletyn Historii Sztuki” 1988, R. L,  nr 1-2, s. 47-58.
  3. Kołtryny i tapety – papierowe obicia ścienne w XVI-XVIII wieku, „Biuletyn Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 1992, t. XXX, s. 25-36.
  4. Rozróżnienie dwóch typów skór kurdybanowych, „Summarium” KUL 1989, nr 18(38), s. 33-54.
  5. Dzieje złoconych kurdybanów we Włoszech, „Summarium” KUL 1995-1996, nr 24-25(44-45), s. 155-178.
  6. Kurdybany złocone w Polsce w opiniach badaczy XIX i XX w., w: Na przełomie stuleci. Naród – kościół – państwo w XIX i XX wieku, pod red. M. Piotrowskego, Lublin 1997, s. 815-820.
  7. Francois Glaize – francuski tapiser pracujący w połowie XVIII wieku dla polskich mecenasów. Nowe ustalenia, „Roczniki Humanistyczne” 1997, t. XLV, z. 4 – Historia Sztuki, s. 257-271.
  8. Un tapissier francais en Pologne au XVIIIe siecle: Francois Glaize, „Bulletin du CIETA” 1998, nr 75, s. 123-131.
  9. Niezwykłe dzieje i ikonografia Drzwi Płockich, „ABMK” 1999, nr 71, s. 369-378.
  10. Ornat ze scenami legendy o scaleniu zwłok św. Stanisława. Praca tapisera Francois Glaize’a, „Roczniki Humanistyczne” 1999, z. 4 – Historia Sztuki, t. 47, s. 267-274.
  11. Pomniki ofiar zbrodni katyńskiej, „Zeszyty Społeczne” 2000, nr 8, s. 137-142.
  12. Troska Stefana kardynała Wyszyńskiego o odbudowę i budowę świątyń, „Zeszyty Społeczne” 2001, nr 9, s. 237-246.
  13. Pałac Czartoryskich w Lublinie, w: Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Lublin 2001, s. 29-33.
  14. Trybunał Koronny w Lublinie, „Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 2001, nr 39-40, s. 2-7.
  15. Mecenat Anny z Sanguszków Radziwiłłowej w kościołach i klasztorach Rzeczpospolitej w pierwszej połowie XVIII wieku, „Zeszyty Społeczne” 2002, nr 10, s. 211-218.
  16. Zamek Lubelski, „Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 2002, nr 44-45, s. 2-6.
  17. Tapiserie z Bieździadki – manufaktury Aleksandra Romera czynnej w latach ok. 1760-1772, „Kresy Południowo-Wschodnie” 2003, z. 1, s. 49-58.
  18. Rola Radziwiłłów w stworzeniu pierwszych wytwórni tapiserii w Rzeczpospolitej w XVIII wieku, w: Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie II, red. R. Maliszewska, Lublin 2003, s. 211-234.
  19. „Ewangeliści” i „Credo” – najwcześniejsze polskie serie tapiserii, „Zeszyty Społeczne” 2003, nr 11, s. 201-209.
  20. Plac Litewski, „Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 2003, nr 48-49, s. 2-7.
  21. Wytwórnia tapiserii w Horochowie na Wołyniu, „Kresy Południowo-Wschodnie” 2004, z. 1, s. 139-142.
  22. Złocone kurdybany we wnętrzach świeckich i sakralnych w Polsce, „Zeszyty Społeczne” 2004, nr 12, s. 177-184.
  23. Goldledertapeten in Polen, w: Ledertapeten. Bestande, Erhaltung und Restaurierung. Staatliche Schlosser, Burgen und Garten Sachsen, Dresden 2004, s. 100-104.
  24. Acupictura – „malarstwo igłą“ w polskich średniowiecznych szatach liturgicznych, „Zeszyty Społeczne“ 2005, nr 13, s. 197-202.
  25. Zabytki kultury żydowskiej w Lublinie, „Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego“ 2005, nr 56-57, s. 2-8.
  26. Liturgical Vestments by Francois Glaize, w: Crossroads of Costume and Textiles in Poland. Papers from the International Conference of the ICOM Costume Commitee at the National Museum in Cracow, September 28-October 4, 2003, Cracow 2005, s. 65-75.
hasła leksykograficzne
  1. Holandia – sztuka sakralna, w: Encyklopedia Katolicka, t. VI, Lublin 1993, szp. 1132-1134.
  2. Kolonialny styl, w: j.w., t. IX, Lublin 2002, szp. 377-380.
  3. Korea – sztuka, w: j.w., szp. 843-847.
  4. Kuntze Tadeusz, w: j.w., t. X, Lublin 2004, szp. 234-235.
  5. Kurdyban, w: j.w., szp. 245-246.
glosy, recenzje
  1. Polska sztuka religijna 1900-1945 [rec.], „Przegląd Uniwersytecki” 1992, nr 1/15, s. 20.
  2. Lubelskie relikwie Drzewa Krzyża Świętego w sztuce, „Zeszyty Społeczne” 1996, nr 4, s. 54-55.
  3. Pałac Czartoryskich w Lublinie, „Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 1996, nr 20/21, s. 2-4.
  4. Święty Wojciech w sztuce polskiej, „Zeszyty Społeczne” 1997, nr 5, s. 43-44.
  5. Muzea kościelne i klasztorne w Polsce, „Zeszyty Społeczne” 1998, nr 6, s. 50-51.
  6. Zarys dziejów Bramy Krakowskiej w Lublinie, „Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego”, 1998, nr 28-29, s. 2-3.
  7. Jezuici i Dominikanie – ich działalność kulturalna i społeczna przy Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Jarosławiu, „Zeszyty Społeczne” 1999, nr 7, s. 58-59.
  8. Pani z Białej – pierwsza w Rzeczypospolitej kobieta-przedsiębiorca, „Ziemia Lubelska” 2003, nr 6(12), s. 25-27.
  9. Dwory i pałace Lublina, „Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 2004, nr 52-53, s. 2.