EKOROZWÓJ.
Wyzwanie XXI wieku

Stefan Kozłowski
Wydawnictwo Naukowe PWN
Warszawa 2002
380 strony; 4 mapy (kolor)
Spis treści:

Przedmowa
Rozdział I. Wprowadzenie historyczne

    Okres 1979-1988
    Czas obrad Okrągłego Stołu (1989)
    Okres Sejmu X kadencji (1989-1991)
    Okres 1992-1998
Rozdział II. Dylematy końca XX w.

1. Zatrucie środowiska przyrodniczego i zagrożenie życia ludzkiego
   Zanieczyszczenie atmosfery
   Zanieczyszczenie wód
   Zanieczyszczenie gleb
   Gospodarka odpadami
   Zagrożenie życia człowieka w Polsce
2. Przyczyny niszczenia środowiska
   Zmiany zachodzące w nurtach filozoficznych
   Powstanie myślenia tzw. naukowego i obiektywnego
3. Punkt zwrotny
4. Światopogląd ekologiczny
5. Przełomowy rok 1990

Rozdział III. Ochrona środowiska w nauce społecznej Kościoła katolickiego

Stanowisko Stolicy Apostolskiej wobec problemów ochrony środowiska naturalnego człowieka (1972)
Encyklika „Redemptor hominis” (1979)
Encyklika „Sollicitudo rei socialis” (1987)
Adhortacja „Christifideles laici(1988)”
Orędzie Jana Pawła II na XXIII Światowy Dzień Pokoju „Pokój z bogiem Stwórcą - pokój z całym stworzeniem” (1990)
Encyklika „Centesimus annus” (1991)
Encyklika „Evangelium vitae” (1995)
Encyklika „Fides et ratio” (1998)

Rozdział IV. Konferencja „Środowisko i Rozwój”, Rio de Janeiro 1992

1. Deklaracja z Rio w sprawie środowiska i rozwoju
2. Omówienie „Deklaracji z Rio”
3. Globalny program działań - Agenda 21
4. Zasady globalnego konsensusu w sprawie zarządzania lasami, ich ochrony i prawidłowego rozwoju
5. Czego nie udało się osiągnąć na Konferencji ONZ „Środowisko i Rozwój”
6. Ocena realizacji ustaleń z Rio
   Realizacja postanowień z Rio w Polsce
   Przyczyny pogarszającego się stanu środowiskowego świata
   Nieskuteczność działań ONZ
   Zagrożenia na kontynencie afrykańskim
   Ekologia a gospodarka
   Potrzeba nowych wskaźników ludzkiego dobrobytu
   Ekologia a polityka
   Scenariusz globalnych katastrof ekologicznych

Rozdział V. Założenia ery ekologicznej

1. Uznanie rozwoju psychicznego człowieka za główny cel życia
2. Określenie nieprzekraczalnego poziomu zaspokajania własnych potrzeb materialnych
3. Przyjęcie przeciętnej dzietności w rodzinie na dwoje dzieci
4. Zaakceptowanie koncepcji zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju)
5. Dążenie do ochrony głównych ekosystemów Ziemi
   Ochrona atmosfery
   Ochrona oceanów i mórz
   Ochrona zasobów wód słodkich
   Przeciwdziałanie procesowi pustynnienia i suszy
   Ochrona lasów
   Ochrona różnorodności biologicznej
   Ochrona obszarów górskich
6. Opanowanie wiedzy o zarządzaniu zasobami przyrody
   Zarządzanie gruntami
   Zarządzanie odpadami stałymi i płynnymi
   Zarządzanie toksycznymi substancjami chemicznymi
   Zarządzanie odpadami radioaktywnymi  
7. Przyjęcie koncepcji wspierającego, otwartego systemu ekonomicznego
8. Przyjęcie zasady sprawiedliwego handlu
9. Opodatkowanie krajów uprzemysłowionych na rzecz państw rozwijających się
10. Kreowanie narodowych polityk ekologicznych
11. Rozwijanie praw i aktywności obywateli
12. Tworzenie nowych proekologicznych struktur organizacyjnych

Rozdział VI. Konferencja „O czyste środowisko dla Europy”, Lucerna 1993 Rozdział VII. Przyrodnicza różnorodność Europy, Sofia 1995

1. Ochrona dziedzictwa przyrodniczego Europy
2. Paneuropejska strategia różnorodności biologicznej i krajobrazowej
   Różnorodność biologiczna
   Różnorodność krajobrazowa
   Założenia „Paneuropejskiej strategii różnorodności biologicznej i krajobrazowej”

Rozdział VIII. Ekorozwój

1. Etapy realizacji ekorozwoju
   Programowanie celów
   Badanie środowiska przyrodniczego
   Prognozowanie zmian w środowisku
   Działania realizacyjne
2. Założenia zrównoważonego rozwoju
   Wskaźniki ekorozwoju
3. Prawa ekorozwoju
4. Zasady ekorozwoju
5. Badania nad zharmonizowanym rozwojem
6. Sterowanie ekologiczne 

Rozdział IX. Problemy globalne

1. Sytuacja środowiska przyrodniczego w ujęciu globalnym
2. Szansę realizacji zrównoważonego rozwoju
   Wzorce wartości i pragnień
   Wzorce konsumpcji
   Założenia ekonomii ekologicznej (środowiskowej)
   Problem Światowego Funduszu Środowiskowego

Rozdział X. Problemy europejskie

1. Ekorozwój w świetle wymagań Unii Europejskiej
   Traktat Amsterdamski
   Realizacja zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej
2. Wspólnotowe programy ochrony środowiska
3. Europejska sieć ekologiczna EECONET
4. Przyrodniczy system informacyjny CORINE
5. Program NATURA 2000
   „Dyrektywa ptasia”
   „Dyrektywa siedliskowa”
6. Konwencje międzynarodowe w zakresie ochrony środowiska
7. Gospodarka przestrzenna
   Problemy urbanizacyjne
   Standardy urbanistyczne

Rozdział XI. Strategia działania

1. Strategia ekologiczna
2. Strategia ochrony żywych zasobów przyrody
3. Strategia ochrony nieożywionych zasobów przyrody (litosfery)
   Założenia strategii ochrony litosfery
   Wdrożenie ochrony litosfery
4. Ochrona różnorodności biologicznej (bioróżnorodności)
5. Ochrona georóżnorodności
6. Obszary chronione
   Stan obecny
   Stan pożądany
   Zagrożenia realizacji wielkoprzestrzennego systemu obszarów chronionych
   Proponowane kierunki działania
7. Bezpieczeństwo ekologiczne Polski
8. Wybór scenariusza rozwoju kraju
9. Założenia programu ekorozwoju
   Konieczność likwidacji obszarów zagrożenia środowiskowego
   Potrzeba proekologicznej gospodarki na obszarach o największych wartościach przyrodniczych
   Konieczność proekologicznej gospodarki wodą
10. Problemy realizacji ekorozwoju
11. System rad ekologicznych w Polsce

Rozdział XII. Polska strategia ekorozwoju. Polityka środowiskowa

1. Ustalenia Okrągłego Stołu (1989)
   Proekologiczne działania gospodarcze
   Regulacje prawne, ekonomiczne i administracyjne w ochronie środowiska
   Współpraca międzynarodowa
   Stworzenie społecznego systemu ochrony środowiska
   Sprawy interwencyjne
   Protokół rozbieżności w sprawie rozwoju energetyki
2. Deklaracja ekorozwoju (1990)
3. Polityka ekologiczna państwa (1990)
4. Uchwała Sejmu w sprawie polityki ekologicznej (1991)
5. Apel Warszawski (1993)
6. Długofalowa strategia rozwoju Polski do roku 2010 (1994)
7. Strategia dla Polski (1995)
8. Uchwała Senatu w sprawie polityki ekologicznej państwa (1994)
9. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym (1994)
10. Deklaracja Sejmu w sprawie obszaru Zielone Płuca Polski (1994)
11. Uchwała Sejmu w sprawie polityki zrównoważonego rozwoju (1995)
12. Rezolucja Sejmu w sprawie harmonizacji polityki transportowej z polityką ekologiczną państwa (1995)
13. Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju (1995)
14. Rezolucja Sejmu w sprawie przedstawienia przez Radę Ministrów strategii zrównoważonego rozwoju (1999)

Rozdział XIII. Pierwsze regionalne programy ekorozwoju

1. Porozumienia włodawskie
2. Płuca Polski
   Dezyderat Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (1994)
3. Bieszczady
4. Region nadmorski
5. Program dla Górnego Śląska
6. Program dla Podhala
   Zagadnienia rozwoju Podhala
   Uchwała Rady Ekologicznej przy Prezydencie RP w sprawie ekorozwoju Tatr, Podhala, Spisza, Orawy, Pienin i Gorców (1994)
7. Koncepcja programu ekologicznego dla Warszawy
   Układ regionalny
   Uwarunkowania przyrodnicze
   Uwarunkowania komunikacyjne
   Sieć osiedleńcza
   Układ lokalny

Rozdział XIV. Prognoza ostrzegawcza

1. Ekspertyzy Komitetu „Człowiek i Środowisko” PAN (1988, 1990, 1993)
2. Scenariusze rozwoju sytuacji środowiskowej w Polsce

Rozdział XV. Ekspertyza. „Lepiej czy gorzej?” (1997)
 
Rozdział XVI. Prognozowanie przyszłości

1. Memoriał Komitetu „Człowiek i Środowisko” przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk w sprawie problemów zarządzania zasobami wodnymi w Polsce (1997)
2. Uchwała Zgromadzenia Ogólnego PAN w sprawie reprywatyzacji lasów (1988)
3. Memoriał Komitetu Prognoz „Polska w XXI wieku” przy Prezydium PAN do najwyższych władz RP w sprawie zwiększenia skuteczności działań na rzecz ochrony środowiska (1998)

Rozdział XVII. Ekorozwój w gminach i powiata
Rozdział XVIII. Kartografia środowiskowa

1. Mapy geologiczne
2. Mapy geologiczno-środowiskowe
3. Mapa geologiczno-gospodarcza Polski 1:50 000
4. Mapa hydrogeologiczna Polski 1:50 000
5. Mapa hydrograficzna Polski 1:50 000
6. Mapa sozologiczna Polski 1:50 000
7. Mapa potencjalnej roślinności naturalnej Polski l:300 000
8. Mapy krajobrazu kulturowego

Rozdział XIX. Edukacja środowiskowa
Rozdział XX. Wyzwania XXI wieku

1. Wizja katastrofy
2. Wizja zrównoważonego rozwoju Podstawy etyczno-moralne Styl życia Państwo ekologiczne
3. Nowe koncepcje ochrony środowiska
   Ochrona systemu ekologicznego
   Odmaterializowanie gospodarki
4. Ekokapitalizm
5. Program na XXI wiek