wyzwanie_ekorozwoj_1EKOROZWÓJ.
Wyzwanie XXI wieku

Stefan Kozłowski
Wydawnictwo Naukowe PWN
Warszawa 2002
380 strony; 4 mapy (kolor)
Spis treści:

Przedmowa

Rozdział I. Wprowadzenie historyczne

    Okres 1979-1988
    Czas obrad Okrągłego Stołu (1989)
    Okres Sejmu X kadencji (1989-1991)
    Okres 1992-1998
Rozdział II. Dylematy końca XX w.
  1. Zatrucie środowiska przyrodniczego i zagrożenie życia ludzkiego
    Zanieczyszczenie atmosfery
    Zanieczyszczenie wód
    Zanieczyszczenie gleb
    Gospodarka odpadami
    Zagrożenie życia człowieka w Polsce
  2. Przyczyny niszczenia środowiska
    Zmiany zachodzące w nurtach filozoficznych
    Powstanie myślenia tzw. naukowego i obiektywnego
  3. Punkt zwrotny
  4. Światopogląd ekologiczny
  5. Przełomowy rok 1990
Rozdział III. Ochrona środowiska w nauce społecznej Kościoła katolickiego
    Stanowisko Stolicy Apostolskiej wobec problemów ochrony środowiska naturalnego człowieka (1972)
    Encyklika „Redemptor hominis” (1979)
    Encyklika „Sollicitudo rei socialis” (1987)
    Adhortacja „Christifideles laici(1988)”
    Orędzie Jana Pawła II na XXIII Światowy Dzień Pokoju „Pokój z bogiem Stwórcą - pokój z całym stworzeniem” (1990)
    Encyklika „Centesimus annus” (1991)
    Encyklika „Evangelium vitae” (1995)
    Encyklika „Fides et ratio” (1998)
Rozdział IV. Konferencja „Środowisko i Rozwój”, Rio de Janeiro 1992
  1. Deklaracja z Rio w sprawie środowiska i rozwoju
  2. Omówienie „Deklaracji z Rio”
  3. Globalny program działań - Agenda 21
  4. Zasady globalnego konsensusu w sprawie zarządzania lasami, ich ochrony i prawidłowego rozwoju
  5. Czego nie udało się osiągnąć na Konferencji ONZ „Środowisko i Rozwój”
  6. Ocena realizacji ustaleń z Rio
    Realizacja postanowień z Rio w Polsce
    Przyczyny pogarszającego się stanu środowiskowego świata
    Nieskuteczność działań ONZ
    Zagrożenia na kontynencie afrykańskim
    Ekologia a gospodarka
    Potrzeba nowych wskaźników ludzkiego dobrobytu
    Ekologia a polityka
    Scenariusz globalnych katastrof ekologicznych
Rozdział V. Założenia ery ekologicznej
  1. Uznanie rozwoju psychicznego człowieka za główny cel życia
  2. Określenie nieprzekraczalnego poziomu zaspokajania własnych potrzeb materialnych
  3. Przyjęcie przeciętnej dzietności w rodzinie na dwoje dzieci
  4. Zaakceptowanie koncepcji zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju)
  5. Dążenie do ochrony głównych ekosystemów Ziemi
    Ochrona atmosfery
    Ochrona oceanów i mórz
    Ochrona zasobów wód słodkich
    Przeciwdziałanie procesowi pustynnienia i suszy
    Ochrona lasów
    Ochrona różnorodności biologicznej
    Ochrona obszarów górskich
  6. Opanowanie wiedzy o zarządzaniu zasobami przyrody
    Zarządzanie gruntami
    Zarządzanie odpadami stałymi i płynnymi
    Zarządzanie toksycznymi substancjami chemicznymi
    Zarządzanie odpadami radioaktywnymi  
  7. Przyjęcie koncepcji wspierającego, otwartego systemu ekonomicznego
  8. Przyjęcie zasady sprawiedliwego handlu
  9. Opodatkowanie krajów uprzemysłowionych na rzecz państw rozwijających się
  10. Kreowanie narodowych polityk ekologicznych
  11. Rozwijanie praw i aktywności obywateli
  12. Tworzenie nowych proekologicznych struktur organizacyjnych
Rozdział VI. Konferencja „O czyste środowisko dla Europy”, Lucerna 1993 Rozdział VII. Przyrodnicza różnorodność Europy, Sofia 1995
  1. Ochrona dziedzictwa przyrodniczego Europy
  2. Paneuropejska strategia różnorodności biologicznej i krajobrazowej
    Różnorodność biologiczna
    Różnorodność krajobrazowa
    Założenia „Paneuropejskiej strategii różnorodności biologicznej i krajobrazowej”
Rozdział VIII. Ekorozwój
  1. Etapy realizacji ekorozwoju
    Programowanie celów
    Badanie środowiska przyrodniczego
    Prognozowanie zmian w środowisku
    Działania realizacyjne
  2. Założenia zrównoważonego rozwoju
    Wskaźniki ekorozwoju
  3. Prawa ekorozwoju
  4. Zasady ekorozwoju
  5. Badania nad zharmonizowanym rozwojem
  6. Sterowanie ekologiczne 
Rozdział IX. Problemy globalne
  1. Sytuacja środowiska przyrodniczego w ujęciu globalnym
  2. Szansę realizacji zrównoważonego rozwoju
    Wzorce wartości i pragnień
    Wzorce konsumpcji
    Założenia ekonomii ekologicznej (środowiskowej)
    Problem Światowego Funduszu Środowiskowego
Rozdział X. Problemy europejskie
  1. Ekorozwój w świetle wymagań Unii Europejskiej
    Traktat Amsterdamski
    Realizacja zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej
  2. Wspólnotowe programy ochrony środowiska
  3. Europejska sieć ekologiczna EECONET
  4. Przyrodniczy system informacyjny CORINE
  5. Program NATURA 2000
    „Dyrektywa ptasia”
    „Dyrektywa siedliskowa”
  6. Konwencje międzynarodowe w zakresie ochrony środowiska
  7. Gospodarka przestrzenna
    Problemy urbanizacyjne
    Standardy urbanistyczne
Rozdział XI. Strategia działania
  1. Strategia ekologiczna
  2. Strategia ochrony żywych zasobów przyrody
  3. Strategia ochrony nieożywionych zasobów przyrody (litosfery)
    Założenia strategii ochrony litosfery
    Wdrożenie ochrony litosfery
  4. Ochrona różnorodności biologicznej (bioróżnorodności)
  5. Ochrona georóżnorodności
  6. Obszary chronione
    Stan obecny
    Stan pożądany
    Zagrożenia realizacji wielkoprzestrzennego systemu obszarów chronionych
    Proponowane kierunki działania
  7. Bezpieczeństwo ekologiczne Polski
  8. Wybór scenariusza rozwoju kraju
  9. Założenia programu ekorozwoju
    Konieczność likwidacji obszarów zagrożenia środowiskowego
    Potrzeba proekologicznej gospodarki na obszarach o największych wartościach przyrodniczych
    Konieczność proekologicznej gospodarki wodą
  10. Problemy realizacji ekorozwoju
  11. System rad ekologicznych w Polsce
Rozdział XII. Polska strategia ekorozwoju. Polityka środowiskowa
  1. Ustalenia Okrągłego Stołu (1989)
    Proekologiczne działania gospodarcze
    Regulacje prawne, ekonomiczne i administracyjne w ochronie środowiska
    Współpraca międzynarodowa
    Stworzenie społecznego systemu ochrony środowiska
    Sprawy interwencyjne
    Protokół rozbieżności w sprawie rozwoju energetyki
  2. Deklaracja ekorozwoju (1990)
  3. Polityka ekologiczna państwa (1990)
  4. Uchwała Sejmu w sprawie polityki ekologicznej (1991)
  5. Apel Warszawski (1993)
  6. Długofalowa strategia rozwoju Polski do roku 2010 (1994)
  7. Strategia dla Polski (1995)
  8. Uchwała Senatu w sprawie polityki ekologicznej państwa (1994)
  9. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym (1994)
  10. Deklaracja Sejmu w sprawie obszaru Zielone Płuca Polski (1994)
  11. Uchwała Sejmu w sprawie polityki zrównoważonego rozwoju (1995)
  12. Rezolucja Sejmu w sprawie harmonizacji polityki transportowej z polityką ekologiczną państwa (1995)
  13. Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju (1995)
  14. Rezolucja Sejmu w sprawie przedstawienia przez Radę Ministrów strategii zrównoważonego rozwoju (1999)
Rozdział XIII. Pierwsze regionalne programy ekorozwoju
  1. Porozumienia włodawskie
  2. Płuca Polski
    Dezyderat Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (1994)
  3. Bieszczady
  4. Region nadmorski
  5. Program dla Górnego Śląska
  6. Program dla Podhala
    Zagadnienia rozwoju Podhala
    Uchwała Rady Ekologicznej przy Prezydencie RP w sprawie ekorozwoju Tatr, Podhala, Spisza, Orawy, Pienin i Gorców (1994)
  7. Koncepcja programu ekologicznego dla Warszawy
    Układ regionalny
    Uwarunkowania przyrodnicze
    Uwarunkowania komunikacyjne
    Sieć osiedleńcza
    Układ lokalny
Rozdział XIV. Prognoza ostrzegawcza
  1. Ekspertyzy Komitetu „Człowiek i Środowisko” PAN (1988, 1990, 1993)
  2. Scenariusze rozwoju sytuacji środowiskowej w Polsce
Rozdział XV. Ekspertyza. „Lepiej czy gorzej?” (1997)
 
Rozdział XVI. Prognozowanie przyszłości
  1. Memoriał Komitetu „Człowiek i Środowisko” przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk w sprawie problemów zarządzania zasobami wodnymi w Polsce (1997)
  2. Uchwała Zgromadzenia Ogólnego PAN w sprawie reprywatyzacji lasów (1988)
  3. Memoriał Komitetu Prognoz „Polska w XXI wieku” przy Prezydium PAN do najwyższych władz RP w sprawie zwiększenia skuteczności działań na rzecz ochrony środowiska (1998)
Rozdział XVII. Ekorozwój w gminach i powiata
Rozdział XVIII. Kartografia środowiskowa
  1. Mapy geologiczne
  2. Mapy geologiczno-środowiskowe
  3. Mapa geologiczno-gospodarcza Polski 1:50 000
  4. Mapa hydrogeologiczna Polski 1:50 000
  5. Mapa hydrograficzna Polski 1:50 000
  6. Mapa sozologiczna Polski 1:50 000
  7. Mapa potencjalnej roślinności naturalnej Polski l:300 000
  8. Mapy krajobrazu kulturowego
Rozdział XIX. Edukacja środowiskowa
Rozdział XX. Wyzwania XXI wieku
  1. Wizja katastrofy
  2. Wizja zrównoważonego rozwoju Podstawy etyczno-moralne Styl życia Państwo ekologiczne
  3. Nowe koncepcje ochrony środowiska
    Ochrona systemu ekologicznego
    Odmaterializowanie gospodarki
  4. Ekokapitalizm
  5. Program na XXI wiek