Encyklopedia Filozofii Przyrody

 

Główne założenia

  1. Encyklopedia została zaprojektowana w ten sposób aby zminimalizować liczbę haseł. Proponuję tylko te terminy, które z jednej strony są bardzo dobrze zakorzenione w europejskiej tradycji filozoficznej, zaś z drugiej w języku polskim. Część tych haseł ma jednocześnie swoje miejsce w naukach przyrodniczych, głównie w fizyce, ale źródłowo pochodzą z filozofii przyrody. Pozostałe hasła proponuję stowarzyszyć z głównymi. Można to widzieć w ten sposób, że główne  hasła to sui generis  atraktory, wokół których będzie można ogniskować pokrewną problematykę. To ujęcie pozwoli także na uniknięcie problemu pokrywania się haseł w Powszechnej Encyklopedii Filozofii, gdyż opracowane tam hasła są na ogół inaczej sprofilowane. Przy opracowaniu haseł należy zwrócić uwagę na ich odniesienia przedmiotowe do wielkich sporów  toczonych w ramach filozofii przyrody: o naturę pratworzywa, o istotę czasu i przestrzeni, o początek (i koniec) wszechświata, o relacje materii do ducha, o genezę życia. W szczególności  wskazane jest ukazanie roli poszczególnych kategorii, wyróżnionych w głównych hasłach  encyklopedii, w filozoficznych sporach prowadzonych na gruncie historycznych i współczesnych systemów filozofii przyrody.
  2. W wydawnictwie nie będzie biogramów. Pozwoli to na zmniejszenie objętości i uniknięcie wielu trudnych wyborów. Poza tym większość interesujących nas biogramów  została opracowana w ramach Powszechnej Encyklopedii Filozofii.
  3. Wydawnictwo zostało zaprojektowane w ten sposób aby zintegrować problematykę filozofii przyrody wokół głównych idei tworzących osnowę najważniejszych historycznych i współczesnych doktryn z zakresu filozofii przyrody. Pozwoli to na utrwalenie tej problematyki w społecznej świadomości i pośrednio powinno przyczynić się do wzmocnienia tożsamości filozofii przyrody zarówno we współczesnej filozofii jak i we współczesnej kulturze, zwłaszcza zaś umożliwi wyodrębnienie tej problematyki z zakresu filozofii nauki oraz nauk przyrodniczych. Równocześnie można będzie pokazać interakcje filozofii przyrody z  teologią i naukami przyrodniczymi  oraz jej przydatność dla tworzenia światopoglądu.
  4. Encyklopedia filozofii przyrody powinna służyć jako sui generis podręcznik do filozofii przyrody wykorzystywany w praktyce edukacyjnej na różnych poziomach edukacji.
  5. W celu usprawnienia i przyspieszenia prac proponuje się by przynajmniej część haseł była opracowana przez więcej niż jedną osobę. Tym sposobem encyklopedia będzie owocem trudu większości  środowiska filozofów przyrody.
  6. Literatura do każdego z haseł należy zminimalizować do najbardziej reprezentatywnych pozycji i ograniczyć do wydawnictw z XX i XXI wieku.
  7. Każde z haseł powinno być poddane przynajmniej jednej recenzji. Po ustosunkowaniu się autora/ów/ hasła do uwag recenzenta hasło będzie poddane jeszcze niezależnej korekcie językowej i bibliograficznej.
  8. Całość wydawnictwa nie powinna przekroczyć objętość 20 arkuszy wydawniczych, z czego wynika, że średnia objętość jednego hasła powinna być ok. 15-20 stron znormalizowanego maszynopisu. 

 

Z. E. Roskal