GĄSIOREK (DZIERZBA GĄSIOREK) Lanius collurio (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd - wróblowe Passeriformes, rodzina - dzierzbowate Laniidae
WYGLĄD: Ptak nieco większy od wróbla. Długość ciała 18 cm, rozpiętość skrzydeł do 30 cm, masa 25-40 gram. Posiada charakterystyczny ząb, przez co dawniej zaliczany był do ptaków drapieżnych.
DYMORFIZM PŁCIOWY: Wyraźny - samiec różnokolorowy, w upierzeniu samicy dominuje brąz.
AKTYWNOŚĆ: Dzienna. Odlatuje na zimę. Migracja rozpoczyna się we wrześniu. Zimuje w tropikalnej Afryce, na sawannach pomiędzy 19 o S a 27 o S.
DIETA: Głównie owady: chrząszcze, błonkówki, rzadziej zjada jajka innych ptaków, czy gryzonie. Ofiary często nadziewa na kolce krzewów.
ROZRÓD: Gniazda najczęściej we wnętrzu kolczastego krzewu na wysokości do 2 m. Składa 2 do 7 jaj, lęgi rozpoczyna w maju. Wysiadywanie trwa ok. 2 tygodni, młode przebywają w gnieździe do 16 dni, jednak później jeszcze długo przebywają w jego sąsiedztwie.
ŚRODOWISKO: Tereny rolnicze o zróżnicowanej strukturze krajobrazu, łąkowe, polany leśne, skraje lasów oraz tereny podmiejskie. W miejscu bytowania można wyróżnić trzy stałe elementy: (1) teren otwarty, jako miejsce żerowania, (2) zakrzaczenia (krzewy z cierniami) jako miejsce lokalizacji gniazda i (3) wysokie drzewa, słupy, jako miejsce czatowania.
ROZMIESZCZENIE: Palearktyka Zachodnia, od Portugalii po Syberię. W Polsce występuje na terenie całego kraju.
LICZEBNOŚĆ: Populacja europejska szacowana jest na 2,5 do 6,5 mln par. Największe populacje, powyżej 1 mln par zasiedlają Bułgarię, Rumunię i Rosję. W Polsce ma status średnio licznego ptaka lęgowego. Jego liczebność szacowana jest na 300-400 tys. par. Najliczniejszy na Pomorzu Zachodnim i w Dolinie Dolnej Odry. Na Lubelszczyźnie średnio liczny gatunek lęgowy występujący na obszarze całego regionu. W granicach Lublina stwierdzony na ok. 10 stanowiskach.
OCHRONA: Gatunek objęty ochroną ścisłą. Status zagrożenia w Europie: (D) gatunek zagrożony z racji zmniejszania się liczebności populacji, BirdLife International: SPEC 3, Dyrektywa Ptasia: Art. 4.1, załącznik I, Konwencja Berneńska: załącznik II.
UWAGI: Wydaje charakterystyczny głos tzw. gęganie, od czego pochodzi nazwa gatunku.
GALERIA
