GŁUSZEC Tetrao urogallus (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd – grzebiące Galliformes, rodzina – kurowate Phasianidae.
WYGLĄD: Wymiary samca i samicy: długość ciała 90–112 cm i 58–68 cm, rozpiętość skrzydeł 120–140 cm i 95 cm, masa ciała 3,3–6,5 kg i 1,6–2,5 kg. U obu płci dziób jest jasny, nogi popielate, opierzone po palce. Samiec: czoło i podbródek ma czarne, wydłużone pióra tworzą „brodę”. Pióra pozostałej części głowy, szyi i wierzchu ciała są ciemnopopielate z jaśniejszym prążkowaniem. Pierś jest ciemnozielonawa z metalicznym połyskiem. Spód ciała czarnobrunatny z brudnobiałymi plamami na brzuchu. Skrzydła są brunatne, jaśniejsze przy końcach. U nasady skrzydła znajduje się biała plama. Ogon jest dość długi, silnie zaokrąglony, ciemny z białymi plamami. Nad okiem, czasami dookoła oka, występuje czerwona obrączka. Dziób jest jasny. Samica: brunatny wierzch ciała z rdzawopłowym, brudnobiałym i żółtawobrunatnym prążkowaniem, a brzuch i boki ciała z większą liczbą białych piór. Na piersi występuje duża rdzawa plama. Końce skrzydeł są ciemniejsze niż u samca, nad okiem przebiega brudnoczerwony pasek. Ogon jest długi, zaokrąglony, z białym brzegiem. Pisklęta są okryte gęstym, ciemnym puchem.
DYMORFIZM: Wyraźny.
ŚRODOWISKO: Głuszec zamieszkuje rozległe kompleksy borów i lasów mieszanych. Preferuje bory sosnowe na niżu i świerkowe z udziałem jodły w górach, chętnie zasiedla lasy o dobrze rozwiniętym, urozmaiconym podszycie i runie.
DIETA: Pisklęta żywią się początkowo wyłącznie pokarmem zwierzęcym, bezkręgowcami i drobnymi kręgowcami. W miarę rozwoju zaczynają pobierać pokarm roślinny. Dorosłe osobniki są roślinożerne (jedzą liście osiki, liście i pędy borówki czarnej, pędy wełnianki, jagody żurawiny i borówek).
ROZRÓD: Gatunek jest poligamiczny. Toki od końca marca do początku maja. 1 lęg w roku. Samica składa 4–11 jaj. Wysiaduje wyłącznie samica przez 26–28 dni.
AKTYWNOŚĆ: Ptak o aktywności dziennej. Większą część roku głuszce spędzają w stadkach rodzinnych, które tworzą samice z młodymi. Samce spędzają samotnie sezon wegetacyjny, dopiero zimą łączą się w niewielkie grupki. Wszystkie grupy rozpadają się wraz z nadejściem toków. W Polsce jest to gatunek osiadły.
ROZMIESZCZENIE: Zwarty zasięg głuszca obejmuje północną Europę i północno-zachodnią część Azji. W sumie wyróżniono co najmniej 10 podgatunków w Europie oraz kilka na terenach leżących na wschód od Uralu.
LICZEBNOŚĆ: Wielkość populacji europejskiej głuszca ocenia sie na 660 000–1 250 000 os.
OCHRONA: W Polsce gatunek objęty ochroną ścisłą, wymagający ochrony czynnej, którego nie dotyczą zwolnienia od zakazów wynikające z wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, wymagający ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania. Polska czerwona księga zwierząt (2001): CR gatunek skrajnie zagrożony wyginięciem; Status zagrożenia w Europie: (S) gatunek niezagrożony, którego status ochronny jest prawdopodobnie odpowiedni; BirdLife International: SPEC -; Dyrektywa Ptasia: Art. 4.1, załącznik I; Konwencja Berneńska: załącznik II.
UWAGI:
GALERIA