GRZEBIUSZKA ZIEMNA (HUCZEK) Pelobates fuscus (Laurenti, 1768)
SYSTEMATYKA: rząd: płazy bezogonowe Anura, rodzina: grzebiuszkowate Pelobatidae
WYGLĄD: samica do 5 cm, samiec do 6 cm. Pysk krótki, zaokrąglony. Oczy z pionowymi źrenicami (jedynie u tego gatunku spośród polskich płazów). Skóra gładka z nielicznymi brodawkami, które po potarciu wydzielają substancję o zapachu czosnku. Na skórze czerwone kropki. Brak błony bębenkowej. U nasady pierwszego palca tylnej nogi okazały modzel piętowy służący do zagrzebywania w ziemi.
DYMORFIZM PŁCIOWY: słabo zaznaczony. U samców na zewnętrznej stronie przednich nóg skupienia gruczołów naramiennych. U obu płci brak ubarwienia godowego. Brak również rezonatorów, głos słabo słyszalny, wydawany przez obie płcie, przypomina huczenie.
AKTYWNOŚĆ: dobowa – noc. Sezonowa – od marca do listopada. Sen zimowy na lądzie, w wykopanych przez siebie głębokich norkach (1-2 m).
POKARM: dżdżownice, pająki, wije, ślimaki i owady, szczególnie chrząszcze, gąsienice i różne gatunki muchówek.
ROZRÓD: okres godowy od marca/kwietnia do lipca. Gody w niedużych, płytkich zbiornikach wodnych na otwartej przestrzeni – rowy, stawy obficie zarośnięte roślinnością. Ampleksus pachwinowy. Skrzek w sznurze o długości 40-100 cm lokowany na dnie zbiornika. Kijanki duże nawet do 15-17 cm. Okres rozwoju i przeobrażenia ok. 3-4 miesiące, metamorfoza zazwyczaj we wrześniu lub październiku. Możliwe zimowanie i przeobrażenie w następnym roku. Dojrzałość płciowa po 2 latach. Migracje do miejsc rozrodu.
ŚRODOWISKO ŻYCIA: najbardziej związany z lądem krajowy płaz. Lekkie, piaszczyste i margliste gleby. Częsta w lasach sosnowych, a także w ogrodach i na polach uprawnych. Unika terenów bardzo wilgotnych, łąk i obszarów skalistych.
WYSTĘPOWANIE: Europa środkowa południowa i wschodnia. W Polsce na niżu, w górach do 400 m n.p.m..
OCHRONA: gatunkowa, ścisła Czerwona lista IUCN (kategoria LC). Dyrektywa siedliskowa (załącznik II)
UWAGI: relikt fauny stepowej.
GALERIA