Katedra Socjologii Makrostruktur i Ruchów Społecznych powstała w czerwcu 2008 r., z połączenia dwóch dotychczas istniejących katedr: Makrostruktur Społecznych i Socjologii Ruchów Społecznych. Pierwsza z nich została powołana w połowie lat dziewięćdziesiątych, której kierownikiem był (do 14.02.2008 r.) dr hab. Stanisław Cieśla, prof. KUL. Natomiast Katedra Socjologii Ruchów Społecznych została ustanowiona przez Senat Akademicki KUL w kwietniu 2007 r. Na jej kierownika powołano ks. dra hab. Jana Szymczyka, prof. KUL, wcześniej związanego z Katedrą Filozofii Społecznej, kierowanej przez ks. prof. dra hab. Stanisława Kowalczyka.
Pracownikami Katedry Socjologii Makrostruktur i Ruchów Społecznych – oprócz jej kierownika: ks. dr. hab. Jana Szymczyka, prof. KUL – są obecnie: dr Janina M. Zabielska (adiunkt), dr Krzysztof Piróg (umowa o dzieło), oraz prowadzący zajęcia doktoranci: mgr Monika Dbrogowska, mgr Justyna Góźdź, mgr Sebastian Gralec, mgr Joanna Kubińska, ks. mgr Marek Pabich, mgr Anna Trojszczak. Biorą oni udział w wielu konferencjach o charakterze zarówno krajowym, jak i międzynarodowym. Jeśli chodzi o zajęcia dydaktyczne dla studentów I stopnia (studia dzienne), to pracownicy Katedry prowadza je dla specjalności: „socjologia życia publicznego”.
Katedra współuczestniczy (wraz z Katedrami: Socjologii Wiedzy i Edukacji oraz Filozofii Społecznej) w projekcie badawczym dotyczącym tematyki z zakresu socjologii wiedzy.
Wyrazem tego jej zaangażowania było współorganizowanie przezeń następujących międzynarodowych konferencji: Wiedza-władza – 2008 (ukazała się publikacja pod takim samym tytułem); Wiedza: między słowem a obrazem – 2009 (jest również książka); Kontrowersje dyskursywne: Między wiedzą specjalistyczną a praktyką społeczną (2010); Tworzenie iluzji społecznych – wiedza w sferze publicznej (2011).
W 2010 r. Katedra publikacją: Wartości – interesy – struktury społeczne. Uwarunkowania ludzkiej kreatywności i partycypacji w życiu publicznym, red. J. Szymczyk, rozpoczęła edycję serii wydawniczej: Studia nad wartościami. Perspektywa socjologii makrostruktur i ruchów społecznych. W przygotowaniu jest II tom niniejszej serii.
