Katedra Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski została utworzona w roku 1975. Kontynuuje zainteresowania naukowe i zakres prac dydaktycznych dawnej I Katedry Historii Literatury Polskiej, której kierownikiem do r. 1965 był prof. dr Feliks Araszkiewicz. W latach 1979-2006 katedrą kierował prof. dr hab. Stanisław Fita, związany z nią od początku swej pracy w KUL (1957). Od listopada 2006 kierownikiem katedry jest prof. KUL dr hab. Jakub A. Malik. W latach 1976-1996 pracowała w katedrze prof. dr hab. Hanna Filipkowska, początkowo na etacie adiunkta, po habilitacji - docenta, następnie profesora nadzwyczajnego. Ze względu na zainteresowania i doświadczenia zawodowe prof. Feliksa Araszkiewicza do zakresu obowiązków katedry należały również zajęcia z dydaktyki nauczania języka i literatury polskiej oraz wszystkie prace związane z przygotowaniem studentów do zawodu nauczycielskiego. Tak było do momentu utworzenia samodzielnej Katedry Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego.
Od 1 października 2008 r. decyzją Senatu Akademickiego KUL została zmieniona nazwa katedry na: Katedra Literatury Realizmu i Naturalizmu

Obecnie zespół pracowników katedry - oprócz kierownika - tworzą: adiunkt dr hab. Anna Podstawka, adiunkt ks. dr Grzegorz Głąb i doktorantka mgr Magdalena Żmudziak.
Do 30 września 2008 r. do zespołu pracowników katedry należał także prof. UP dr hab. Paweł Próchniak, który od 1 października 2008 r. kierował Katedrą Literatury Modernizmu, zaś obecnie kieruje Katedrą Literatury Współczesnej i Krytyki Literackiej w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie.
Wśród pracowników Katedry była także prof.KUL dr hab. Beata Obsulewicz-Niewińska, która od 1 października 2011 r. objęła kierownictwo Katedry Literatury Modernizmu w Instytucie Filologii Polskiej KUL.
Zainteresowania naukowo-dydaktyczne pracowników katedry obejmują dzieje literatury polskiej drugiej połowy XIX wieku i początków XX stulecia.

Jednym z nurtów zainteresowań katedry są prace edytorskie, np. E. Leszczyński, Wybór poezji, oprac. H. Filipkowska (Kraków 1988); A. Nowaczyński, Najpiękniejszy człowiek mego pokolenia. Brat Albert, oprac. J. Malik (Lublin 1999); H. Sienkiewicz, Felietony warszawskie 1873-1882, oprac. S. Fita (Warszawa 2002), Publicystyka okresu pozytywizmu 1860-1900. Antologia, oprac. S. Fita (Warszawa 2002).

Katedra zorganizowała ogólnopolskie konferencje naukowe: Nurt religijny w literaturze pozytywizmu i Młodej Polski (1989), Bolesław Prus. Pisarz, publicysta, myśliciel (wspólnie z Instytutem Filologii Polskiej UMCS, 2001), Literatura i sztuka drugiej połowy XIX wieku. Światopoglądy, postawy, tradycje (wspólnie z Katedrą Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2002), Bolesław. Prus: pisarz nowoczesny. Teksty & idee (2007), Bolesław Prus: nowelista (2009), Z perspektywy 100 lat. W stulecie śmierci Bolesława Prusa (2012).
 
W roku 2012 powstało przy katedrze, z inicjatywy ks. dr. Grzegorza Głąba, studenckie Koło Badań nad Twórczością Pozytywistów.

W Katedrze Literatury Realizmu i Naturalizmu powstało dotąd 10 doktoratów - promotorami ich byli: prof. dr hab. Stanisław Fita (1-9) i prof.KUL dr hab. Jakub Malik (10)
  1. ks. Jacek Nowak (1999)
    Listy Marii Konopnickiej do Ignacego Wasiłowskiego z lat 1890-1900
    recenzenci: prof. dr hab. Józef F. Fert (KUL), prof. dr hab. Zofia Mocarska-Tycowa (Uniwersytet Mikołaja Kopernika)
  2. Paweł Próchniak (2000)
    O twórczości Ludwika Stanisława Licińskiego

    recenzenci: prof. dr hab. Władysław Panas (KUL), prof. dr hab. Marian Stala (Uniwersytet Jagielloński)
  3. Elżbieta Kur (2000)
    Nauczanie historii literatury polskiej w Królestwie Polskim w latach 1864-1905
    recenzenci: prof. dr hab. Stanisław Litak (KUL), prof. dr hab. Mieczysław Łojek (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego)
  4. Jakub A. Malik (2001)
    Adolf Nowaczyński. Między modernizmem a pozytywizmem

    recenzenci: prof. dr hab. Andrzej Z. Makowiecki (Uniwersytet Warszawski), prof. dr hab. Krzysztof Stępnik (UMCS)
  5. Beata Obsulewicz-Niewińska (2001)
    Rzymscy bohaterowie Elizy Orzeszkowej
    recenzenci: prof. dr hab. Józef Bachórz (Uniwersytet Gdański), ks. prof. dr hab. Augustyn Eckmann (KUL)
  6. Robert Szynaka (2005)
    Obraz Rosjanina w polskiej prozie II połowy XIX i początku XX wieku

    recenzenci: prof. dr hab. Bogdan Burdziej (Uniwersytet Mikołaja Kopernika), prof. dr hab. Krzysztof Stępnik (UMCS)
  7. Anna Janke (2007)
    Interakcje w świecie bohaterów powieści współczesnych Bolesława Prusa
    recenzenci: prof. dr hab. Barbara Bobrowska (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), prof. dr hab. Jakub A. Malik (KUL)
  8. Katarzyna Górkiewicz (2007)
    Proza fabularna Adama Grzymały-Siedleckiego. Próba przybliżenia
    recenzenci: prof. dr hab. Wojciech Kaczmarek (KUL), prof. dr hab. Maria J. Olszewska (Uniwersytet Warszawski)
  9. Joanna Lekan-Mrzewka (2008)
    Adam Pług i jego rola w życiu literackim Warszawy II połowy XIX wieku
    recenzenci: prof. dr hab. Tadeusz Budrewicz (Akademia Pedagogiczna w Krakowie), prof. dr hab. Marian Maciejewski (KUL)
  10. Marek Gągola (2014)
    "Trylogia" Henryka Sienkiewicza wobec wzorca powieści łotrzykowskiej
    recenzenci: prof. dr hab. Roman Doktór (KUL), prof. dr hab. Ryszard Koziołek (Uniwersytet Śląski)

Zespół doktorantów w Katedrze Literatury Realizmu i Naturalizmu to obecnie:


  1. mgr Anna Dominik (IV rok studiów doktoranckich)
  2. mgr Anna Maria Machocka (III rok studiów doktoranckich)
  3. mgr Magdalena Żmudziak (II rok studiów doktoranckich)
  4. mgr Justyna Sałata (pracownik naukowy Instytutu Leksykograficznego KUL)
  5. mgr Joanna Bogacz-Graczyk (urlop)
  6. mgr Magdalena Wierzbicka-Kołodziej (fl)
Autor: Małgorzata Zwolińska
Ostatnia aktualizacja: 24.02.2015, godz. 23:12 - Jakub Malik