Katedra Historii Sztuki Średniowiecznej Powszechnej (Katedra Historii Sztuki Europejskiej) założona została przez prof. dr hab. Tadeusza Zagrodzkiego i zatwierdzona postanowieniem Rady Wydziału Nauk Humanistycznych oraz Senatu Akademickiego KUL 25 czerwca 1971 roku. Podstawą programu dydaktycznego i badawczego katedry były zainteresowania, a szczególnie wiedza prof. Tadeusza Zagrodzkiego z zakresu architektury średniowiecznej od czasów wczesnochrześcijańskich do czasów nowożytnych. Prof. Tadeusz Zagrodzki, wybitny znawca dziejów architektury europejskiej oraz urbanistyki, rozwijał kompleksowe badania zarówno w zakresie konstrukcji, techniki, jak związków układu formy przestrzennej z układem urbanistycznym oraz krajobrazowym, które to związki określają funkcje, założenia stylowe i program ikonograficzny architektury. Stosowane przez prof. Tadeusza Zagrodzkiego metody porównawcza i historyczna, stanowiące podstawę doskonale przygotowanych wykładów, pozwalały studentom rozumieć architekturę w jej uwarunkowaniach historyczno-religijnych oraz materialno-konstrukcyjnych, w jej różnorodnych odrębnościach europejskich, z uwzględnieniem sztuki polskiej. Katedra stopniowo rozwijała również badania nad plastyką średniowieczną, a zwłaszcza nad malarstwem miniaturowym i tablicowym Europy od wczesnego średniowiecza do okresu późnego XV wieku. Włączanie ikonografii chrześcijańskiej oraz wielu innych problemów uwzględniających przemiany historyczno-społeczne dokonujące się w obrębie średniowiecza stanowiło podstawę powstających w katedrze prac magisterskich oraz doktorskich. Staraniem prof. Tadeusza Zagrodzkiego powołane zostały również odrębne zajęcia dydaktyczne z ikonografii, które stały się nieodzownym elementem pogłębiającym podstawy rozumienia dzieła sztuki.

 

W latach 1982-85 kierownikiem katedry był nieżyjący już prof. dr hab. Tadeusz Dobrzeniecki, którego ogromna wiedza i osobista fascynacja treścią dzieła sztuki pogłębiały ukierunkowania badawcze w zakresie ikonografii chrześcijańskiej w odniesieniu do sztuki zarówno polskiej, jak europejskiej. Wykłady, zwłaszcza monograficzne, prace seminaryjne, obejmowały badania nad sztuką średniowieczną, która w przekazie artystycznym zamykała się w polu wyznaczonym przez osmozę plastyki, literatury, teologii oraz filozofii. Od roku 1982 prace w katedrze koordynowała jako adiunkt dr Małgorzata Urszula Mazurczak – do roku 1991 pod opieką kuratorów, kierowników ówczesnej Sekcji Historii Sztuki, a następnie, od roku 1992 jako samodzielny kierownik katedry.

Obecnie w zakresie dydaktyki i w badaniach indywidualnych pracowników katedry, przy zachowaniu ogólnego charakteru nadanego jej przez wybitnych badaczy, prof. Tadeusza Zagrodzkiego i prof. Tadeusza Dobrzenieckiego, rozwinięto, szczególnie w ostatnich latach, pogłębione analizy w obrębie plastyki, a zwłaszcza malarstwa średniowiecznego, postrzeganego w kontekście całego artystycznego dziedzictwa. Program dydaktyczny wykładów kursowych, monograficznych, konwersatoriów i seminariów obejmuje wybrane zagadnienia ikonograficzne i stylistyczne europejskiej sztuki średniowiecznej pomiędzy VI i XV wiekiem w ramach państw oraz mniejszych regionów artystycznych z uwzględnieniem uwarunkowań religijnych i społecznych. Architektura oraz plastyka omawiane są zatem chronologicznie, z zaakcentowaniem istotnych zagadnień dotyczących konkretnych zjawisk danego czasu i obszaru.

Autor: Artur Strug
Ostatnia aktualizacja: 15.10.2013, godz. 09:57 - Ireneusz Marciszuk