1. Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Historii.
2. Historia (specjalność – archiwistyka, I stopień).
3. Informatyka archiwalna (wykład).
4. Brak.
5. Liczba godzin zajęć dydaktycznych - 15 h.
6. Liczba punktów ECTS – 2.
7. Założenia i cele przedmiotu.
Zajęcia mają na celu ukazanie współczesnej archiwistyki jako dyscypliny powiązanej z technologią informatyczną. Słuchacze powinni zdać sobie sprawę, iż gromadzenie i udostępnianie informacji w tradycyjny sposób nie spełnia już wymaganych oczekiwań. Punktem odniesienia dla młodego archiwisty powinno być więc nie tylko tradycyjne archiwum, ale także nowoczesne techniki gromadzenia, przechowywania i udostępniania wszelkich danych o charakterze archiwalnym.
Student potrafi definiować terminy związane z archiwum cyfrowym. Wie na czym polega i czemu ma służyć digitalizacja materiałów archiwalnych. Posiada wiedzę na temat technicznych parametrów urządzeń potrzebnych do digitalizacji i archiwizacji dokumentów. Zna najczęściej używane formaty zapisu danych, potrafi także wskazać ich wady i zalety. Umie ocenić zalety i wady nośników informacji. Potrafi porównać trwałość nośników tradycyjnych i dokumentów cyfrowych. Ma wiedzę na temat powstania i działalności Narodowego Archiwum Cyfrowego. W swobodny sposób eksploatuje dane w nim zawarte. Potrafi omówić zawartość orasz umie swobodnie korzystać z zasobów wybranych archiwów i bibliotek cyfrowych świata.
8. Metody i pomoce dydaktyczne.
Wykład z prezentacją (PowerPoint), elementy wykładu konwersatoryjnego.
9. Forma i warunki zaliczenia.
Egzamin z treści wykładu i wskazanych lektur
10. Treści programowe.
· Informatyka archiwalna – zarys problematyki (1h)
Archiwum elektroniczne. Cyfrowa informacja (jak widzi komputer - system binarny). Rozwój informatycznych pomocy archiwalnych. Digitalizacja materiałów tradycyjnych. Archiwizacja materiałów cyfrowych.
· Nośniki danych archiwalnych (3h)
Nośniki danych w perspektywie techniczno- historycznej (karty perforowane, taśmy magnetyczne, dyski magnetyczne, dyski wymienne, pamięć optyczna). Przyszłość nośników informacji. Trwałość nośników tradycyjnych i dokumentów cyfrowych.
· Sprzęt służący do digitalizacji (2h).
Parametry i dobór sprzętu.
· Popularne formaty plików - charakterystyka i właściwości (3h)
Dokumenty tekstowe, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, pliki graficzne (formaty rastrowe, formaty wektorowe), pliki muzyczne, pliki wideo. Odświeżanie i kodowanie danych w plikach (migracja i emulacja).
· Dokument elektroniczny (1h)
Polskie i obce systemy zarządzania dokumentacją. Język oznaczania (mark-up languages) formatów opisu. Tworzenie metadanych.
· Bazy danych Naczelne j Dyrekcji Archiwów Państwowych (1h)
Zawartość i sposoby wyszukiwania. SEZAM. IZA. PRADZIAD. ELA.
· Powstanie i działalność Narodowego Archiwum Cyfrowego (1h)
Korzystanie ze zbiorów NAC. Projekt: ZoSIA, SeDAn, masowa digitalizacja mikrofilmów.
· Wybrane archiwa i biblioteki cyfrowe (2h)
Genealogiczna baza danych mormonów. INED. Projekt Gutenberg. Europeana. Polskie biblioteki cyfrowe.
· Zaliczenie wykładu
11. Literatura.
Metodyka pracy archiwalnej, pod red., S. Nawrockiego i S. Sierpowskiego, Poznań 1998.
H. Robótka, Wprowadzenie do archiwistyki, Toruń 2002.
A. Smith, Dlaczego przekształcać na postać cyfrową, Archiwa w postaci cyfrowej, w: Materiały międzynarodowych warsztatów DELOS CEE, pod red. E. Rosowskiej, Warszawa 2003, s. 104-116.
N. Bruebach, Elektroniczny dostęp do informacji archiwalnych: Standardy opisu – korzyści i przyszłe możliwości,- Archeion, 107 (2004), s. 39-45.
W. Kwiatkowska, Budowa elektronicznego systemu informacji archiwalnej w Polsce. Stan obecny i perspektywy, - Archiwista Polski, 2007, nr 2, s. 81-91.
T. Bilski, Pamięć. Nośniki i systemy przechowywania danych, WNT, Warszawa
2008.
W. Chorążyczewski, Metodologia archiwistyki. Archiwistyka między nauką a refleksją, w: Toruńskie Konfrontacje Archiwalne, t.1. Archiwistyka na uniwersytetach. Archiwistyka w archiwach, red. W. Chorążyczewski, A. Rosa, Toruń 2009, s. 191-202.
www.archiwa.gov.pl
www.archiwistyka.pl
12. Prowadzący
Dr Piotr Rachwał
