JEMIOŁUSZKA Bombycilla garrulus (Linneaus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd- wróblowe Passeriformes, rodzina – jemiołuszkowate Bombycillidae.
WYGLĄD: Wymiary: długość ciała ok. 18–21 cm, rozpiętość skrzydeł 35 cm, masa ciała ok. 55 g. Krępa sylwetka, zaostrzone skrzydła, krótki ogon. Upierzenie brązowoszare, miękkie i gęste. Okolice oka, podgardle i lotki czarne, część lotek ma żółte końcówki, tęczówki są ciemnobrązowe. Na głowie wyraźny, długi, zaostrzony czub sięgający za potylicę. Pióra na skrzydłach mają białe paski. Lotki drugorzędowe są intensywnie różowe, ogon jest czarny z żółtym obramowaniem na końcu, na skrzydłach widoczne białe pręgi. (Jemiołuszka jest jedynym europejskim ptakiem mającym na końcach niektórych piór skrzydła specyficzne ozdoby – płaskie owalne płytki, wyglądające jak kawałeczki kolorowego plastiku. Dorosły samiec ma tych płytek więcej, są one większe i mają intensywnie czerwony kolor. U samicy są one mniejsze i jasnoczerwone, a u młodego ptaka jest ich mniej, są małe i jasnoróżowe). Dziób i nogi czarne. Młode ptaki przed zmianą upierzenia na zimowe mają brązowe upierzenie na grzbiecie i białe z podłużnymi kreskami na spodzie ciała.
DYMORFIZM: Na podbródku samca widoczna jest intensywnie czarna plama, poza tym w przeciwieństwie do samicy ma on więcej owalnych czerwonych płytek na końcówkach skrzydeł.
ŚRODOWISKO: Latem tajga, zimą okolice siedzib ludzkich - preferuje parki. W Polsce jemiołuszka najczęściej widywana bywa w lasach liściastych i mieszanych z bogatym podrostem i podszytem z owocującymi drzewami i krzewami, ogrodach, krajobrazach rolniczych, na przedmieściach oraz w różnego rodzaju zadrzewieniach.
DIETA: Latem w okresie godowym poluje na owady, głównie komary. Zimą i jesienią (w trakcie wędrówek) je jagody, głównie głogu, tarniny, jemioły, dzikiej róży, ligustru, śnieguliczki, jałowca, cisu i jarzębiny oraz inne mięsiste owoce krzewów i krzewinek. Czasem też nagryza pączki, rozwijające się liście i kwiaty, a wyjątkowo opadłe owoce.
ROZRÓD: Tworzy pary monogamiczne. Gnieździ się najczęściej w konarach drzew iglastych, dobrze zamaskowane gniazdo umieszcza przy pniu lub na bocznej gałęzi. W Polsce gatunek nie lęgnie się. Jeden lęg w roku, składa 4-5 niebieskawych, nakrapianych jaj. Samica wysiaduje jaja przez ok. 14 dni, po kolejnych 14 dniach młode są w pełni lotne i opuszczają gniazdo.
AKTYWNOŚĆ: Ptaki stadne (poza okresem lęgowym). Jemiołuszki żerują gromadnie na drzewach i krzewach.
ROZMIESZCZENIE: Tajga i lasotundra całej Palearktyki, w tym północno-wschodnia Ameryka (od Skandynawii w Europie przez północną Rosję, Syberię, ale też po Ziemię Baffina na wschodzie Kanady). Regularnie zimuje w Środkowej i Zachodniej Europie. W Polsce gatunek przelotny – spotkać go można w całym kraju.
LICZEBNOŚĆ: W Polsce średnio licznia (występuje podczas przelotów od listopada do marca-kwietnia)
OCHRONA: Ścisła, gatunkowa.
UWAGI: Ptaki te pobierają dziennie dwa razy więcej pokarmu niż same ważą (ponad 110 g). Trawienie u jemiołuszki trwa szybko, 7-10 minut. Niestrawione resztki zostają wydalone na zewnątrz. W tak krótkim czasie soki trawienne są w stanie rozłożyć miąższ i skórkę, ale same nasiona są zwykle nienaruszone. Ptak ma zatem duże znaczenie w rozsiewaniu i rozprzestrzenianiu nasion roślin, które znajdują się w jego diecie. Przemieszczając się wydala je z odchodami.
GALERIA