mgr Julia Możdżeń, UMK
Temat: Tożsamość diabła – wizja postępującej reformacji w oczach dominikanina Szymona Grunaua
„Kryzys” to pojęcie dotyczące niewiątpliwie wielu sfer życia. Ciekawym, wręcz mikrohistorycznym przykładem, może być swoisty kryzys światopoglądowy zaobserowowany w „Kronice Pruskiej” autorstwa dominikanina Szymona Grunaua. Kryzys ów był wynikiem zwycięsko postępującej reformacji w pruskich miastach na początku XVI wieku. Ofiarami rewolucji społecznych mających miejsce m.in. w Gdańsku i Elblągu padły klasztory dominikańskie. Dla członków znienawidzonych przez mieszczan wspólnot zakonnych najdotkliwsze były zakazy głoszenia kazań, pozbawiających ich podstawowego narzędzia ich pracy. Wyrazem powolnego załamywania się świata dominikanina była m.in. zmiana tożsamości postaci diabelskich, jaką nadawał kaznodzieja bohaterom zawartych w kronice tekstów. Przykład ten jest o tyle znaczący, że kulturową funkcją diabła było porządkowanie zastanej rzeczywistości. Obszerne dzieło powstałe w latach 1517-1529/30, pozwala dostrzec moment pojawienia się reformacji w Prusach i zaobserwować wzrastający niepokój kronikarza w skutek szerzącego się „państwa diabelskiego”.
