Karolina Sypek
Katolicki Uniwersytet Lubelski
Jana Pawła II
Kryzys religijności? – przestrzeganie postów w czasach Zygmunta Augusta na podstawie „Rachunków poselstw” (abstrakt)
Post przez wieki był ważną częścią religijności chrześcijańskiej. Na podstawie Rachunkom poselstw, źródła powstającego podczas pobytu poselstwa obcego kraju w Polsce, możemy badać, jak był przestrzegany przez przedstawicieli różnych dworów europejskich. Analizując poszczególne wydatki na utrzymanie zagranicznych gości, także w dni postne według prawa kościelnego, możemy dostrzec pewien kryzys w zachowywaniu wstrzemięźliwości od mięsa w przypadku niektórych poselstw. W otoczeniu księcia meklemburskiego na przykład, nie zawsze przestrzegano postu w piątek, a także w czasie Wielkiego Postu, a podczas wieczerzy wigilijnej spożywano również mięso. W czasie pobytu wielkiego mistrza zakonu inflanckiego nie zachowano też postu w wigilię Wniebowstąpienia, choć z rachunków wynika, że część osób z otoczenia dostojnego gościa jadła ryby. Wątpliwości budzi też samo zachowanie wielkiego mistrza, który nie stronił od alkoholu i hucznych zabaw. Uderza natomiast bardzo rygorystyczne przestrzeganie postów u przedstawicieli cara moskiewskiego. Rachunki, dzięki swojej specyfice, pozwalają te kwestie pokazać w nieco innym świetle, nie na płaszczyźnie światopoglądowej, jak na przykład źródła narracyjne, ale na płaszczyźnie codziennych praktyk i zachowań, przez co lepiej pozwalają uchwycić zjawisko pewnego kryzysu religijności w tym aspekcie.
