Katedra Dialogu Religii i Alternatywnych Ruchów Religijnych
 

 

Katedra rozpoczęła działalność w 2009 roku jako Katedra Teorii Religii i Alternatywnych Ruchów Religijnych.  Jej zadaniem było badanie doktryn religijnych i parareligijnych mających stanowić alternatywę wobec religii chrześcijańskiej, dominującej w Europie przez dwa tysiąclecia.
Do tej pory badaniem alternatywnych form religii zajmowały się nauki szczegółowe (zwłaszcza socjologia i psychologia) oraz teologia. Jednak metody stosowane przez przedstawicieli tych dyscyplin dają niepełny obraz alternatywnej religijności. Jednostronny charakter dotychczasowych metod badawczych skutkuje odmiennymi interpretacjami zjawiska alternatywnych ruchów religijnych, a ponadto wywołuje liczne kontrowersje. Dlatego działalność Katedry poszerza refleksję nad alternatywnymi ruchami religijnymi, Badania prowadzimy z perspektywy realistycznej filozofii bytu. Posługując się w analizach doktryn alternatywnych ruchów religijnych taką filozofią podążamy drogą, którą w odniesieniu do religii wytyczyła prof. Zofia Zdybicka.
Współpracując z ośrodkami gromadzącymi informacje dotyczące ruchów religijnych Katedra dostarcza aktualnej, opartej na analizie tekstów źródłowych wiedzy na temat doktryn alternatywnych ruchów religijnych i ich filozoficzno-kulturowych odniesień. Powstające w Katedrze publikacje pokazują też jak doktryny te oddziałują na osoby, które są związane z konkretnymi ruchami religijnymi oraz na funkcjonowanie społeczeństwa i kultury. Tego typu ekspercka wiedza może być przydatna nie tylko w badaniach naukowych, ale także przy kształtowaniu polityki państwa wobec rożnych form alternatywnej religijności.
Specyfika namysłu nad alternatywnymi ruchami religijnymi, prowadzonego w Katedrze, polega na osadzeniu go w kontekście filozoficznym. Aby kontekst ten pogłębić prowadzone są badania nad filozofią religii i filozofią Boga (Absolutu). Alternatywne ruchy religijne proponują przede wszystkim alternatywną wizję Boga (Absolutu) i jego stosunku do świata, a także alternatywną wizję człowieka i jego relacji do Boga (Absolutu). Nie sposób dokonywać pogłębionych i wielokontekstowych analiz tych zagadnień bez gruntownej znajomości metafizyki. To od dobrego zrozumienia takich zagadnień jak problem atrybutów Boga, problem dynamizmu bytowego, problem dyspozycji ludzkiej osoby, problem struktury bytowej człowieka itp.  zależy zrozumienie doktryn badanych ruchów. Stąd prowadzone są również studia nad zagadnieniami ściśle metafizycznymi. W mniejszym, i uwarunkowanym głównie potrzebami dydaktyki, stopniu badane są też pozafilozoficzne teorie religii.
Od 1 października 2016 roku w wyniku połączenia z Katedrą Dialogu Kultur i powstała Katedra Dialogu Religii i Alternatywnych Ruchów Religijnych. Obszar zadań badawczych Katedry powiększył się o problematykę dotyczącą doktryn religii niechrześcijańskich oraz możliwości i ograniczeń dialogu międzyreligijnego, zwłaszcza prowadzonego miedzy wyznawcami chrześcijaństwa i islamu.

 

Autor: Robert Ptaszek
Ostatnia aktualizacja: 30.09.2016, godz. 09:00 - Rafał Nawrocki