Skład osobowy Katedry:
|
|
 |
|
|
- Kierownik Katedry |
- asystent |
Katedra Historii Opieki Społecznej istnieje w Instytucie Pedagogiki dopiero od 1999 r. Jednakże jej utworzenie było zaplanowane już w momencie reaktywowania Sekcji Pedagogiki w 1981 r., wraz z powierzeniem prowadzenia zajęć z tego zakresu Marianowi Surdackiemu - asystentowi prof. Stanisława Litaka. To właśnie wówczas rodziły się podstawy oryginalnych i koniecznych badań tej Katedry. Z dalekosiężną perspektywą stworzenia w przyszłości Katedry Historii Opieki Społecznej, zdecydowano, że w ramach istniejącej od 1984 r. Katedry Historii Wychowania i Myśli Pedagogicznej (wydzielonej z działającej na Wydziale Humanistycznym Katedry Szkolnictwa i Wychowania), będą prowadzone badania nad szeroko pojętą historią opieki społecznej. Wyznaczona problematyka badawcza była realizowana konsekwentnie już przez dwadzieścia pięć lat przez Mariana Surdackiego we wszystkich jego badaniach i publikacjach, począwszy od pracy doktorskiej Opieka społeczna w Wielkopolsce zachodniej w XVII - XVIII wieku (1987, wydanej w 1992 r), poprzez rozprawę habilitacyjną Dzieci porzucone w Szpitalu Świętego ducha w Rzymie w XVIII wieku (1998), monografię włoską Il brefotrofio dell'Ospedale di Santo Spirito in Roma nel XVIII secolo, aż po ostatnio wydaną książkę Edukacja i opieka społeczna w Urzędowie w XV - XVIII wieku (2004). Patrząc z perspektywy ćwierćwiecza, można powiedzieć, że prawdziwymi inspiratorami stworzenia tej oryginalnej i unikatowej w skali kraju Katedry byli: prof. T. Kukołowicz oraz prof. S. Litak, już wtedy dostrzegający rosnące zainteresowanie problematyką opiekuńczą, która w dzisiejszych realiach staje się jeszcze bardziej aktualna.
Kierownikiem Katedry Historii Opieki Społecznej od momentu jej powstania jest prof. dr hab. Marian Surdacki. Wraz z utworzeniem Katedry zatrudniony w niej został także, jako asystent, absolwent historii KUL dr Wiesław Partyka. Rozprawa doktorska pt. Opieka społeczna w Ordynacji Zamojskiej w XVII-XVIII wieku, obroniona w czerwcu 2007 roku, w całości wpisuje się w nurt badań prowadzonych przez katedrę.
Badania naukowe prowadzone w tej katedrze koncentrują się wokół szeroko pojętej historii opieki społecznej i różnego typu inicjatyw dobroczynnych w Europie (szczególnie we Włoszech) i w Polsce. Badania mają charakter międzynarodowy. Realizowane są we współpracy z Instituto Luigi Sturzo, Academia e Biblioteca Lancisiana, Archivo di Stato di Roma, Università di Roma „La Sapienza" oraz Edizioni di Storia e litteratura, Sovraintendenza ai Beni Cultura III U. O. Monumenti Medioevali e Moderni. Badania te mają charakter interdyscyplinarny, można je umieścić na pograniczu historii, pedagogiki i socjologii.
Od kilku lat katedra prowadzi badania dotyczące miast polskich w XV-XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji i opieki społecznej. Przedmiotem badań katedry jest także działalność opiekuńczo-społeczna w dobrach prywatnych Rzeczpospolitej przedrozbiorowej. Od szeroko pojętej historii opieki społecznej, szpitalnictwa, pauperyzmu i wszelkiego typu instytucji i inicjatyw dobroczynno-charytatywnych zarówno w Polsce, jak i w Europie poprzez historię edukacji i szkolnictwa, aż ostatnio po problematykę miejską, a także kościelno-parafialną.
Dotychczasowe prace kierownika katedry podporządkowane są próbie stworzenia syntezy dziejów opieki społecznej i dobroczynności w wymiarze powszechnym, której polska historiografia, w przeciwieństwie do krajów Europy Zachodniej, nie posiada.
Problematykę historii opieki społecznej M. Surdacki uwzględnia w swoich wykładach kursorycznych i monograficznych („Dzieje opieki społecznej w Polsce i w Europie") oraz na seminarium magisterskim i doktorskim. Pod jego kierunkiem obroniono 86 prac magisterskich oraz trzy doktoraty. Z kolei W. Partyka realizuje tę problematykę przez prowadzone ćwiczenia i konwersatorium.
Wynikiem działalności badawczo-naukowej M. Surdackiego jest ponad 70 publikacji, w tym cztery autorskie książki i jedna zbiorowa pod jego redakcją (Religie. Edukacja. Kultura). Piętnaście publikacji (w tym jedna książka) ukazało się w językach obcych, na ogół w wydawnictwach zagranicznych (10 po włosku, 2 po francusku, 2 po angielsku, 1 po hiszpańsku). Jest to dowodem i wynikiem ścisłej, długotrwałej współpracy kierownika Katedry z włoskim środowiskiem badaczy dziejów społecznych (prof. Gabriele de Rosa, prof. Isa Lori Sanfilippo, prof. Girolamo Arnaldi, prof. Rita Angeletti, Francesco Malgeri), a także z licznymi instytucjami naukowymi Rzymu (Istituto Luigi Sturzo, Edizioni di Storia e Letteratura, Istituto di Storia della Medicina. Università di Roma - La Sapienza, Biblioteca Lancisiana, Archivio di Stato di Roma, Pontificio Consiglio per la Pastorale della Salute, Istituto Storico Italiano per il Medio Evo, Accademia Polacca delle Scienze. Biblioteca a Roma). Prace badawcze Katedry skutecznie wzbogaca i uzupełnia dr W. Partyka, który opublikował w poważnych wydawnictwach szereg artykułów na temat opiekuńczej roli rodziny Zamoyskich w dawnej Rzeczypospolitej oraz wystąpił w kilku ważnych ogólnopolskich konferencjach. Podjęty przez niego temat spotkał się dużym uznaniem i aprobatą w środowisku historycznym, jako że zjawisko działalności dobroczynnej magnaterii czy poszczególnych wielkich rodów magnackich, do jakich należeli Zamoyscy, w Polsce przedrozbiorowej nie było dotychczas w ogóle podejmowane.
Badania naukowe oraz współpraca i kontakty z ośrodkami naukowymi za granicą, dokładnie we Włoszech, są bezwzględnie najmocniejszą stroną aktywności Katedry Historii Opieki Społecznej. Są one owocem wielu stypendiów, z jakich korzystał jej kierownik (staż naukowy na Uniwersytecie Sapienza w Rzymie - 1980/1981, stypendium na Uniwersytecie w Perugii - 1980, 1986, stypendium Szkoły Historycznej Włosko - Polskiej w Rzymie - 1988/1990, stypendium Fundacji Lanckorońskich w Rzymie - 1994, 2001; to ostatnie przyznane także na 2006 r.).
O aktywności naukowej Katedry świadczy fakt, że M. Surdacki dwukrotnie korzystał z indywidualnych grantów badawczych KBN (1994-1996), (2004-2006), czterokrotnie przyznane miał granty wydawnicze zakończone publikacją książek (1998, 2002 -2 razy, 2004), a ponadto uczestniczył w dwóch dalszych grantach prowadzonych przez prof. Stanisława Litaka. Wśród katedr Instytutu Pedagogiki, dwuosobowa Katedra Historii Opieki Społecznej może się poszczycić bardzo dużym dorobkiem w punktacji KBN za ostatnie lata.
