Istnieje od 2002 roku. Jej kierownikiem jest prof. dr hab. Jan Konefał, któremu funkcje tę powierzył Senat Akademicki KUL 27 września 2002 roku. Katedra kontynuuje prace badawcze prowadzone uprzednio w ramach I Katedry Historii Nowożytnej. Koncentrują się one wokół zagadnień związanych z powstaniem w II poł. XIX wieku na ziemiach polskich wielu kierunków politycznych i społecznych (ruch ludowy, ruch narodowy, czy wokół sięgających po „rząd dusz" w środowisku robotniczym organizacji socjalistycznych oraz chrzescijańsko-społecznych).


Aktualnie pośród zainteresowań tej Katedry, także na seminarium doktoranckim i magisterskim jest także problematyka związana z organizacjami paramilitarnymi na ziemiach polskich przed wybuchem I wojny światowej, a także w czasie jej trwania. Na kanwie problematyki społeczno-politycznej prowadzone są badania związane z atakami władz komunistycznych na Kościół, opozycję polityczną, organizacje młodzieżowe. Mimo niespełna pięciu lat istnienia Katedry m.in. z inspiracji jej pracowników zorganizowano i współorganizowano do 2007 r. osiem ogólnopolskich konferencji. Trzy z nich miały miejsce w KUL w Lublinie (W sztafecie pokoleń. Historia i bieżące zadania harcerstwa - 2003; Władysław Grabski - uczony, działacz społeczny i polityczny - 2004; Błogosławiony Władysław Goral, biskup lubelski i męczennik /1898-1945/ - 2006) oraz cztery na Wydziale Zamiejscowym KUL w Stalowej Woli ( Ks. Stanisław Sudoł - człowiek i duszpasterz 1895-1981 - 2004; Ks. Prałat Stanisław Sudoł w 25-rocznicę śmierci i 111 urodzin - 2006; Biskup Solidarności Edward M. Frankowski - 2007; 70. Rocznica Powstania Centralnego Okręgu Przemysłowego. Przeszłość - Przyszłość - Teraźniejszość - 2007).


Kierownik Katedry Jan Konefał wypromował około 60 magistrów i 5 doktorów (ostatnio wypromowanym doktorem jest Oleh Behen, Akcja Katolicka i ukraińskie organizacje katolickie w Małopolsce Wschodniej, Lublin 2007). Był również recenzentem kilku prac doktorskich i wielu magisterskich. Sporządzał także liczne recenzje wydawnicze.

Opublikował następujące książki:

Legiony Polskie w Lubelskiem 1914-1918, Lublin 1999.

Działalność społeczno-polityczna Aleksandra Zawadzkiego „Ojca Prokopa" w Królestwie Polskim (1876-1917), Lublin 2000.

Bogu i ludziom bezgranicznie oddany. Życie i posługa księdza Stanisława Sudoła (1895-1981), Sandomierz-Dzikowiec 2001.

Jastków 1915. Historia i pamięć, Lublin 2003.


Jest redaktorem następujących prac:

Ksiądz Stanisław Sudoł - człowiek i duszpasterz (1895-1981), Sandomierz-Stalowa Wola 2004.

Ksiądz Stanisław Górecki, Wspomnienia o życiu i duszpasterskiej pracy Księdza Stanisława Sudoła (1895-1981), Sandomierz- Dzikowiec 2006.

Ksiądz Prałat Stanisław Sudoł w 25 - rocznicę śmierci i 111 urodzin, Sandomierz-Dzikowiec 2006.

COP. Przeszłość-Teraźniejszość-Przyszłość, Stalowa Wola 2007.


Ponadto ogłosił drukiem kilkadziesiąt artykułów w czasopismach naukowych i popularno-naukowych, w tym m.in:


Zabić Wojciecha Lisa „Mściciela". Studium jednej z wielu komunistycznych zbrodni, w: Mielec i powiat mielecki w latach 1944-1956, red. Z. Nawrocki, J. Skrzypczak, Mielec 2005.

Gospoda dla Legionów w Lublinie 1916-1918, „Studia Archiwalne" 2(2006).

Legioniści Piłsudskiego ideowymi spadkobiercami powstańców 1863 roku, w: Epilog styczniowej insurekcji 1863 roku, Lublin 2006, red. E. Niebelski.

Lubelskie lipce. 3. Brygada KBW w walce z Kościołem i „cudakami", w: Historia magistra vitae, Lublin 2007.



Opr. Jan Konefał