Funkcjonuje od 1 października 2009 r. W jej skład wchodzą: dr hab. Marek Wierzbicki, profesor nadzwyczajny KUL oraz dr hab. Tomasz Stryjek, adiunkt.

Główne kierunki badań Katedry obejmują następujące zagadnienia:

1. Historiografia i pamięć wydarzeń XX w. oraz ich manifestacje w życiu publicznym na współczesnej Ukrainie, Białorusi i w Rosji

Przedmiotem badań w ramach tej problematyki są spory historyków oraz sposoby traktowania pamięci wydarzeń dziejów najnowszych w polityce historycznej państwa i w debacie publicznej trzech słowiańskich państw postsowieckich – Ukrainy, Białorusi i Rosji. Badania będą prowadzone na dwu planach. Na pierwszym chodzi o dokumentowanie różnic interpretacyjnych w ocenie wydarzeń  XX w., a w szczególności takich jak: rewolucja lat 1917-1920, II wojna światowa oraz rozpad ZSRR – tak między historykami i siłami politycznymi poszczególnych państw, jak w stosunkach między państwami. Celem działań na drugim planie będzie badanie miejsca i roli problematyki historycznej w procesach konstruowania tożsamości narodowej na obszarze postsowieckim.

2. Ruchy i organizacje społeczne w państwie komunistycznym  po II wojnie światowej na przykładzie PRL

Przedmiotem badań jest w tym wypadku zagadnienie powstawania i funkcjonowania ruchów społecznych w rzeczywistości PRL – państwa o ambicjach totalitarnych. Prowadzone badania umożliwią uchwycenie istoty reakcji społecznych na totalitarne (w tym wypadku komunistyczne) rządy.

 

Celem badań prowadzonych w ramach Katedry Historii Współczesnej i Ruchów Społecznych będzie uchwycenie cech charakterystycznych systemu politycznego państwa komunistycznego, jak również relacji pomiędzy władzą a społeczeństwem w państwie tego typu. Ważną rolę odgrywać będzie ukazanie tej kwestii w perspektywie porównawczej. Zaproponowane tematy wydają się istotne zarówno w perspektywie badania procesów przemian wewnętrznych w Polsce, Rosji, Ukrainie i Białorusi, jak i w kontekście ich stosunków z Niemcami, Litwą, a także innymi sąsiadami.

Tematyka badawcza katedry umożliwi pogłębienie wiedzy na temat postaw społeczeństw i jednostek wobec komunizmu, jego krótkotrwałych oraz długofalowych skutków społeczno-politycznych, jak również przebiegu procesu kształtowania tożsamości narodowej w państwach postsowieckich. Ułatwią zrozumienie wpływu przeszłości na teraźniejsze postawy oraz świadomość  społeczną, a ponadto politykę międzynarodową Polski oraz krajów byłego ZSSR.

Wyniki badań przeprowadzonych w trakcie realizacji zgłoszonych tematów zostaną wykorzystane do pracy dydaktycznej ze studentami. Staną się również materiałem przydatnym do tworzenia dysertacji naukowych: prac magisterskich, doktorskich i habilitacyjnych.