Katedra Pedagogiki Katolickiej

Ranga katedry i jej usytuowanie w strukturze Instytutu Pedagogiki wynika z roli jaką Kościół Katolicki pełni w dziele wychowania młodego pokolenia. Zajęcia dydaktyczne prowadzone przez pracowników Katedry mają szeroki zakres. Prace pedagogiczne rozpoczęte w roku 1991 przez ks. dra Jan Zimnego w Wyższym Seminarium Duchownym w Przemyślu i Instytucie Pastoralno - Katechetycznym w Przemyślu, były ważnym elementem w rozwoju myśli pedagogiki katolickiej i wyznaczały jej kierunek badań. Początkowo prace te prowadzone w diecezji przemyskiej a następnie w diecezji sandomierskiej skupiały się głównie na szkołach podstawowych i średnich. Stopniowo poszerzano je włączając jednostki uczelniane z Polski i z zagranicy. Prace porównawcze dawały przekonanie o potrzebie a nawet wręcz konieczności intensyfikacji owych badań. W tym celu służyły badania ankietowe, organizowane sesje i konferencje naukowe. Od 1999 roku w ramach Instytutu Teologicznego w Sandomierzu, którego dyrektorem został ks. dr Jan Zimny, podjęto badania nad pedagogiką katolicką poprzez włączenie studentów, katechetów, nauczycieli. Prowadzone od 1991 roku badania pozwoliły na wypracowanie przekonania, że w Polsce istnieje wielka potrzeba tworzenia pedagogiki katolickiej. Od 2002 roku ks. dr Jan Zimny rozpoczął pod tym kątem celowe badania na terenie diecezji sandomierskiej, w wyniku których m.in. powstała praca „Współczesny model autorytetu nauczyciela". W kilka miesięcy później w celu zintensyfikowania badań nad pedagogiką katolicką powołana została Akademicka Rada Pedagogów Katolickich w Sandomierzu, w skład której weszli pracownicy dydaktyczno- naukowi. Ze względu na dalsze zainteresowanie pracowników naukowych tą problematyką w innych krajach Europy, z inicjatywy ks. dra hab. Jana Zimnego powołana została w listopadzie 2006 roku w Międzynarodowa Rada Naukowa Pedagogów Katolickich w Ružomberku. Fakt powstania powyższych instytucji otworzył szerszą dyskusję nad pedagogiką katolicką. Zorganizowano pod tym kątem sesje naukowe, opublikowano m.in. następujące pozycje książkowe: „Wychowanie ku wartościom. Sandomierz 2006", „Aktualne wyzwania dla nauk społecznych. Sandomierz 2006". „Specyfika wieku młodzieżowego w aspekcie pedagogicznym. Sandomierz 2006", „Pedagodzy na współczesne czasy. Stalowa Wola - Ružomberok 2006". „Wokół pedagogiki Katolickiej. Stalowa Wola -Sandomierz 2007", „Szkolnictwo katolickie w myśli Kościoła. Stalowa Wola 2007", „Pedagogia na dziś. Stalowa Wola - Ružomberok 2007".
W dniu 11 grudnia 2006 roku na posiedzeniu Rady Wydziału Zamiejscowego Nauk o Społeczeństwie KUL w Stalowej Woli przegłosowany został wniosek o powołanie w ramach Instytutu Pedagogiki, Katedry Pedagogiki Katolickiej. Następnie na posiedzeniu Senatu KUL w dniu 21 grudnia 2006 roku zatwierdzono wniosek Rady Wydziału Zamiejscowego a tym samym powołano do istnienia Katedrę Pedagogiki Katolickiej. Pierwszym kierownikiem tej katedry został ks. dr hab. Jan Zimny, który w tym czasie był jedynym pracownikiem katedry. Od 01 października 2007 roku w katedrze rozpoczęli pracę ks. dr Jerzy Dąbek - adiunkt, ks. dr Roman Sieroń - adiunkt i dr Ewa Sęk - asystent. Rozpoczęte badania nad pedagogiką katolicką podjęli w ramach swoich zainteresowań. Ks. dr Jerzy Dąbek prowadzi badania nad wychowaniem dzieci i młodzieży w duchu katolickim, rolą nauczyciela w wychowaniu katolickim i współpracą szkoły i rodziców. Ks. dr Roman Sieroń swoje badania prowadzi na bazie Pisma świętego opracowując model wychowania katolickiego według św. Pawła i Ewangelii. Dr Ewa Sęk skupia się w swoich badaniach nad rolą kultury w wychowaniu katolickim. Jednym z owoców tych badań są kolejne publikacje: „Model wychowania chrześcijańskiego według św. Pawła. Stalowa Wola 2007" oraz „Rodzina jako podmiot chrześcijańskiego wychowania dzieci i młodzieży. Stalowa Wola 2007".

 

Program działalności naukowej Katedry Pedagogiki Katolickiej

WZNoS KUL Jana Pawła II w Stalowej Woli


Pracownicy Katedry swoje zainteresowania badawcze skupiają na 5 zadaniach (kręgach tematycznych), które w naszym przekonaniu decydują o swoistości pedagogiki katolickiej.

  1. Gromadzenie i krytyczne opracowanie wiedzy o metodach i szczegółowych celach wychowawczych znaczących osób i instytucji (szkół, zakonów i in.) zasłużonych dla katolickiej tradycji pedagogicznej.
  2. Przyswojenie pedagogice treści pedagogicznych zawartych w dokumentach Kościoła (zwłaszcza od Soboru Watykańskiego II), poddanie ich refleksji w kontekście współczesnych systemów pedagogicznych.  Badania nad współczesnym szkolnictwem katolickim. Prace nad modelem wychowania katolickiego (kluczowe zagadnienia to zwłaszcza: cele i treści kształcenia i wychowania oraz model autorytetu nauczyciela).
  3. Rozwijanie badań nad zakresem i sposobami recepcji pojęć religijnych (zwłaszcza  wśród młodzieży i dzieci) oraz wpływem treści religijnych na ich postawy i światopogląd.
  4. Badania nad obecnością treści religijnych w języku i innych sferach szeroko rozumianej kultury i ich oddziaływaniem na różne grupy społeczne.
  5. Rozwijanie metodologii badań pedagogicznych (zwłaszcza badań nad rozwojem kompetencji poznawczych i moralnych) poprzez  szersze otwarcie nie tylko na metody psycholingwistyczne i etnolingwistyczne, ale też aplikację do badań pedagogicznych metodologii wypracowanej do opisu językowego obrazu świata (jos), tj. zawartego w strukturach języka - a więc wspólnego dla wszystkich użytkowników języka, choć zwykle nie w pełni uświadamianego przez mówiących -  systemu przekonań i wartościowań dotyczących rzeczywistości.

 

Szczegółowe plany badawcze na rok 2010/2011 obejmują:

  1. badania nad rozumieniem przez młodzież pojęć religijnych i prace nad tworzeniem metod skuteczniejszego kształtowania tego rozumienia w procesie edukacji szkolnej (przewidywana jest stała współpraca ze szkołami, w tym  konferencje metodyczne);
  2. badania dotyczące 1. i 2. Spośród wskazanych wyżej kręgów tematycznych – zwłaszcza skoncentrowane na  znaczeniu dla pedagogiki myśli Jana Pawła II. Należy zaznaczyć, że w ramach swojej działalności dydaktycznej pracownicy Katedry wdrażają studentów do pracy naukowej i wspomagają w samodzielnych badaniach właśnie w zakresie tych dwóch nurtów zainteresowań;
  3. rozwijanie narzędzi badawczych i refleksji teoretycznej dotyczącej specyficznych zadań   i metod pedagogiki katolickiej.