Kierownik - dr hab. Krzysztof Czernaś, prof. KUL

dr Henryk Skrzypek, starszy wykladowca

dr Waldemar Kazimierczak, asystent

mgr Krzysztof Wojciechowski, asystent

mgr Ewelina Lech-Pituch, starszy asystent naukowo-techniczny

mgr Magdalena Lis, starszy referent techniczny

mgr Anna Skrabucha-Stępniak, starszy referent techniczny

 

Katedra Zoologii i Ekologii Bezkręgowców jest jedną z najmłodszych Katedr Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego – została utworzona w październiku 2005 roku. Jednak problematyka badawcza Katedry oraz część jej obecnych pracowników wywodzi się z Katedry Ochrony Środowiska Człowieka, która została założona przez śp. prof. Henryka Sandnera w 1979 roku, jeszcze w ramach Sekcji Filozofii Przyrody Wydziału Filozofii. Niedługo po odejściu prof. Sandnera na emeryturę w 1992 roku, Katedra ulegała kilku reorganizacjom, zmieniając równocześnie nazwę, miejsce i skład personalny, a także w znacznym stopniu problematykę badawczą.

kze
Pracownicy Katedry i magistranci



Prof. Sandner, pracując w KUL, zajmował się szeroko pojętą problematyką ekologii i ochrony środowiska oraz biologicznymi metodami zwalczania owadów szkodliwych gospodarczo. Zapoczątkowane w tamtym okresie badania nad biologią i ekologią mało znanej grupy entomopatogenicznych nicieni z rodzajów Stainernema i Heterorhabditis trwają do dziś. Ten kierunek badań okazał się niezwykle interesujący zarówno w zakresie badań podstawowych, jak i aplikacyjnych. Kiedy prof. Sandner organizował Katedrę na KUL, entomopatogenicznymi nicieniami na świecie zajmowało się około dwudziestu laboratoriów. Obecnie jest ich około dwustu, zaś na rynku znajduje się już kilkadziesiąt preparatów do zwalczania różnych gatunków szkodliwych owadów, produkowanych na bazie tych nicieni. Od tego czasu powstało kilka tysięcy oryginalnych prac naukowych dotyczących różnych aspektów biologii entomopatogenicznych nicieni. Problematyka dotycząca biologii i ekologii nicieni entomopatogenicznych oraz ich praktycznych zastosowań nadal stanowi główny nurt badań w Katedrze Zoologii i Ekologii Bezkręgowców.

kze2W ostatnich latach pracownicy Katedry podejmują również badania nad ultrastrukturą śluzówki jelita cienkiego ssaków oraz wpływem peptydów i hormonów (np. leptyn i grelin) na komórki nabłonka jelita. Duże znaczenie teoretyczne i praktyczne w ochronie środowiska mają też badania prowadzone we współpracy z Zakładem Chemii Nieorganicznej UMCS, dotyczące ultrastruktury naturalnych wymieniaczy jonowych (m.in. zeolitów) oraz ich zdolności adsorpcji jonów metali ciężkich i promieniotwórczych.
Prowadzone w Katedrze badania mają charakter interdyscyplinarny, wymagają współpracy kilku ośrodków naukowych, dysponujących nowoczesną aparaturą badawczą oraz znacznymi środkami finansowymi.

Problematyka badawcza

  • Biologia i ekologia wybranych gatunków entomopatogenicznych nicieni z rodzajów Steinernema i Heterorhabditis (Nematoda: Rhabditida).
  • Zastosowanie entomopatogenicznych nicieni do zwalczania wybranych gatunków owadów (Cameraria ohridella. Melolontha sp., Amphimalon solstitialis, Phyllopherta horticola, Otiorhynchus sp.)
  • Badania nad ultrastrukturą jelita cienkiego ssaków
  • Zastosowanie skaningowej mikroskopii elektronowej i mikroanalizy EDX do badania heterogeniczności powierzchni naturalnych wymieniaczy jonowych (m.in. zeolitów) oraz minerałów.

Obecnie realizowane granty
„Sterowanie rozwojem przewodu pokarmowego u noworodków zwierząt w celu zwiększenia ich przeżywalności i poprawy stanu zdrowotnego” (współuczestnictwo w grancie zamawianym) PBZ-KBN-093/P06/2003.

Współpraca naukowa

Katedra prowadzi współpracę naukową z ośrodkami krajowymi i zagranicznymi. Na szczególne wyróżnienie zasługują:

  • Prof. R. Zabielski, Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt PAN, Jabłona;
  • Prof. Z. Mraček, Laboratory of Insect Pathology, Institute of Entomology, Czech Academy of Sciences, Ceské Budjejovice (Czechy);
  • Prof. M. Majdan, Zakład Chemii Nieorganicznej UMCS, Lublin;
  • Prof. J. Coosemans, Department of Applied Plant Sciences, Laboratory of Pathology and Plant Protection KULeuven, (Belgia);
  • T. Wilden, Naturzentrum „Haus Ternell”, Eupen (Belgia).

Laboratoria Katedry
Działalność naukowa pracowników Katedry uzależniona jest od dostępu do specjalistycznego sprzętu. Katedra dysponuje następującymi laboratoriami:

  • Laboratorium mikroskopii elektronowej
  • Laboratorium entomonematologiczne z zapleczem hodowlanym, pomieszczeniem do prowadzenia izolacji patogenów, pokojem-chłodnią do przechowywania szczepów patogenów, pomieszczeniem-termostatem do badań autekologicznych, specjalistyczne laboratorium mikrobiologiczne.
kze3
Skaningowy mikroskop elektronowy LEO i detektor EDX


Wśród znajdującej się w nich aparatury, wymienić można:

  • Skaningowy mikroskop elektronowy LEO1430VP;
  • Detektor EDX firmy Roentec;
  • Stolik mrożeniowy (metoda Peltier);
  • Napylarka POLARON SC7620;
  • Urządzenie do suszenia próbek w punkcie krytycznym (CPD) POLARON 7501;
  • Stacja meteorologiczna z działką ekologiczną do badań terenowych;
  • Mikroskop Olympus BX50 + CCD SONY DXC107AP;
  • Mikroskop odwrócony Olympus IX70 +kamera DP12;
  • Mikroskop Olympus BH2 + CCD Mitsubishi CCD-100;
  • Mikroskopy stereoskopowe Zeiss STEMI SV11 i SV6;
  • Mikroskop stereoskopowy Nikon SMZ800;
  • Spektrofotometr UV-Vis UNICAM Helios ?ß;
  • Termostaty HERAEUS BK600;
  • Komora klimatyzacyjna Tritec 6395FE;
  • Komory laminarne Misonix VLF6 i POLON;
  • Zestaw do elektroforezy GIBCO ST606T;
  • Wirówki MPW375 i MPW50;
  • Autoklawy ASVE/A, ASM 121/126.

Wybrane publikacje

  • Skrzypek T., Valverde Piedra J.L., Skrzypek H., Woliński J., Kazimierczak W., Szymańczyk S., Pawłowska M., Zabielski R.. Light and scanning electron microscopy evaluation of the postnatal small intestinal mucosa development in pigs. J. Physiology and Pharmacology Vol. 56 (2005), pp. 71-87 (IF=2.3).
  • Kreft A., Skrzypek H., Kazimierczak W. Susceptibility of Cameraria ohridella (Lepidoptera: Gracillariidae) Pupae to Entomopathogenic Nematodes Steinernema sp. and Heterorhabditis sp. (Nematoda: Rhabditida) Annales UMCS, Lublin, Sectio C, Vol. 60 (2005), pp. 47-54.
  • Godlewski M., Słupecka M., Woliński J., Skrzypek T., Skrzypek H., Motyl T., Zabielski R.. Into the unknown – the death pathways in the neonatal gut epithelium. (Przyjęte do druku w J. Physiology and Pharmacology Vol. 56 (2005), pp. 7-24 (IF=2.3).
  • Kreft A., Skrzypek H., Kazimierczak W. Effectiveness of infection of Cameraria ohridella (Lepidoptera: Gracillariidae) larvae by entomopathogenic nematodes Steinernema sp. and Heterorhabditis sp. (Nematoda: Rhabditida). Annales UMCS, Lublin, Sectio C, Vol. 59 (2004), str. 23-30.
  • Majdan M., Kowalska-Ternes M., Pikus S., Staszczuk P., Skrzypek H., Zięba E. Vibrational and scanning electron microscopy study of the mordenite modified by Mn, Co, Ni, Cu, Zn, Cd. Journal of Molecular Structure, 649 (2003): 279-285 (IF=0,91).
  • Skrzypek H., Kazimierczak W., Kreft A. Scanning electron microscopy study of infective juveniles Heterorhabditis bacteriophora (Nematoda: Heterorhabditidae). Annaless UMCS. sectio C. Vol. 59 (2004), pp.: 15-21.
  • Majdan M., Pikus S., Kowalska-Ternes M., Gładysz-Płaska A., Skrzypek H., Kazimierczak W. Scanning electron microscopy and DRIFT study of metal-loaded Y zeolites. Journal of Molecular Structure, 657 (2003) 47-56 (IF=0,91).
  • Majdan M., Pikus S., Kowalska-Ternes M., Gladysz-Plaska A., Staszczuk P., Fuks L., Skrzypek H. Equilibrium Study of Selected Divalent d-electron Metals Adsorption on a Zeolite. Journal of Colloid and Interface Science, 262 (2003): 321-330 (IF=1,53).
  • Kreft A., Skrzypek H. The Role of the Host’s Biomass in their Localization and Recognition by Enthomopathogenic Nematodes (Rhabditida: Steinernematidae and Heterorhabditidae). Annales UMCS. Sectio C. Vol.58 (2003), pp: 41-52.
kze4
Sala ćwiczeniowa Katedry
Autor: Liliana Kycia
Ostatnia aktualizacja: 29.09.2014, godz. 10:07 - Anita Marszelewska