KAWKA Corvus monedula (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd-wróblowe Passeriformes, rodzina-krukowate Corvidae.
WYGLĄD: Najmniejszy gatunek z rodzaju Corvus. Długość ciała: 33-35 cm, rozpiętość skrzydeł: 67 cm, masa ciała: ok. 230-240 g. Ptak wielkości gołębia, najmniejszy gatunek z rodzaju Corvus. Obie płci ubarwione jednakowo. C. monedula monedula – upierzenie czarne, a boki szyi, głowy i karku łupkowoszare. Na głowie czarna "czapka". Tęczówki mlecznobiałe, widoczne z daleka, tworzące silny kontrast z ciemnym upierzeniem. C. monedula soemmerringii w odróżnieniu od poprzedniego ma na bokach szyi białe plamy, a szara barwa na głowie jaśniejsza. Młode ptaki głowę mają ciemniejszą - im starszy jest osobnik tym wyraźniej widać jaśniejsze boki głowy.
DYMORFIZM PŁCIOWY: Brak.
ŚRODOWISKO: Ptak synantropijny. Występuje najczęściej w miastach.
DIETA: Głównie dżdżownice, pędraki, gryzonie, odpadki. W okresie lęgów bywa szkodliwa - wybiera jaja lub pisklęta drobnych ptaków śpiewających. Regularnie korzysta z pojnika a wodę często nosi dla młodych.
ROZRÓD: Tworzy pary monogamiczne. Gnieździ się w koloniach, z reguły dość wysoko. Gniazdo umieszczone w szczelinie muru czy skały, w głębokiej dziupli, w nieczynnym kominie, na poddaszu wieży lub kościoła. Korzysta także ze skrzynek lęgowych. Jaja składa na przełomie IV/V w liczbie 4-6 sztuk. Samica wysiaduje jaja przez ok. 17-19 dni od dnia złożenia pierwszego. Młode stają się samodzielne po upływie miesiąca.
AKTYWNOŚĆ: Towarzyski ptak żyjący w niewielkim stadzie. Zimą na ogół tworzy większe stada, często wraz z gawronami. Ptaki należą do zwierząt mało płochliwych, dających się łatwo obserwować.*
ROZMIESZCZENIE: Zamieszkuje w zależności od podgatunku:
Coloeus monedula monedula – Półwysep Skandynawski, południowa Finlandia, Dania, Europa Środkowa na wschód od Łaby oraz północne Bałkany.
Coloeus monedula soemmerringii – Europa Wschodnia i południowe Bałkany oraz zachodnia Azja po Kaszmir i Mongolię. W Polsce pojawia się zimą.
Coloeus monedula spermologus – Europa Zachodnia od Łaby na zachód, Półwysep Apeniński i Półwysep Iberyjski po Słowenię na wschodzie oraz Wyspy Brytyjskie i Maghreb
Coloeus monedula cirtensis – Tunezja i północno-wschodnia Algieria.
W Polsce ptak lęgowy niżu.
LICZEBNOŚĆ: W Polsce średnio liczny. Lokalnie może być liczny.
OCHORONA: W Polsce gatunkowa, ścisła.
UWAGI: * W stadach kawek panuje ścisła hierarchia. Dotyczy ona również łączenia się tych ptaków w pary. Samiec mający np. numer 10 w hierarchii stada kojarzy się z partnerką również zajmującą miejsce dziesiąte. W przypadku zmiany kolejności hierarchicznej kawek w strukturze stada zmianie ulegają również związki kawek. Przykładowo, jeżeli jeden z partnerów awansuje w stadzie, zawiera nowy związek z kawką, która poprzednio w strukturze stada znajdowała się od niego o jedną pozycję wyżej.
GALERIA
