KOPCIUSZEK Phoenicurus ochruros (Gmelin, 1774)
SYSTEMATYKA: Rząd – wróblowe Passeriformes, rodzina-muchołówki Muscicapidae.
WYGLĄD: Wymiary: długość ciała ok. 14–16 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 23–26 cm, masa ciała ok. 14–18 g. Smukła budowa ciała kopciuszka, podobne rozmiary, podłużne skrzydła, czarne nogi oraz białe lusterka to cechy wspólne obu płci. Szata godowa samca: kolor łupkowoczarny, z czarną częścią twarzową, gardłem i piersią, białym lusterkiem na skrzydle i jasnoszarym przejaśnieniem na podogoniu i dolnej części brzucha. Charakterystyczny, ruchliwy, rdzawy ogon z czarnymi środkowymi sterówkach. Szata spoczynkowa samca: grzbiet, kark, wierzch głowy i boki są szare, przód głowy, gardło i pierś - czarne. Lotki drugorzędowe mają białą wstawkę. Samica i osobniki młodociane są łupkowoszare z rdzawym ogonem i kuprem (jaśniejsze od samca).
DYMORFIZM: jw.
ŚRODOWISKO: Pierwotnie gatunek zamieszkiwał otwarte łąki, zabudowę wiejską, kamieniołomy, klify, tereny ruderalne i kamieniste, rumowiska. W ostatnim czasie kopciuszek uległ synantropizacji - występuje na terenach silnie zurbanizowanych.
DIETA: Żywi się owadami, dżdżownicami, drobnymi owocami, nasionami, jesionią – jagodami.
ROZRÓD: Ptaki tego gatunku tworzą pary monogamiczne. Gniazda umieszczane są w szczelinach skalnych, stosie kamieni, w rozpadlinach, a na terenach zurbanizowanych w szczelinach budynków, pod okapem dachu, we wgłębieniach kamiennego ogrodzenia, a także półotwartych budkach lęgowych. Od kwietnia do czerwca kopciuszek wyprowadza 2 lęgi. Samica składa 4-6 białych, wydłużonych jaj. Czasem jaja są zabarwione na niebiesko lub pokrywają je słabo widoczne brązowawe plamki. Wysiadywanie trwa 12–17 dni (samica). Młode karmią oboje rodzice. Pisklęta opuszczają gniazdo po 12–16 dniach.
AKTYWNOŚĆ: Ptak wędrowny, niektóre populacje są częściowo wędrowne. Cechą charakterystyczną jest duża ruchliwość kopciuszka, który często i szybko przelatuje na krótkie odległości.
ROZMIESZCZENIE: Występuje w Euroazji i w północno-zachodniej Afryce. Popuclacje osiadłe zamieszkują Półwysep Bałkański, Włochy i Hiszpanię. Wyróżniono 7 podgatunków.
LICZEBNOŚĆ:
OCHRONA: Ścisła, gatunkowa.
UWAGI: Kopciuszek często wysiaduje jajo kukułki.
GALERIA
