KOS Turdus merula (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd - wróblowe Passeriformes, rodzina - drozdowate Turdidae
WYGLĄD: Długość ciała ok. 24–27 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 34–40 cm, masa ok. 75–110 g. Młode podobne do samicy, ale bardziej brązowe i więcej nakrapiane na spodzie ciała. Niedojrzałe samce są matowoczarne. Nierzadko spotykane są ptaki o pstrokatym upierzeniu (częściowy albinos). Istnieją także rzadkie białe kosy (leucyzm). U obu płci nogi ciemnobrązowe.
DYMORFIZM PŁCIOWY: Samiec jednolicie, błyszcząco czarny z żółtym dziobem, starsze osobniki mają dziób pomarańczowy. Wokół oka ma nagą żółtą obrączkę. Samica oliwkowo-brązowa z niewyraźnymi plamkami na spodzie i rozjaśnieniem na podgardlu, dziób brązowy.
ŚRODOWISKO: Kosy należą do najpospolitszych ptaków w lasach z bujnym podszytem, wśród zadrzewień śródpolnych i zarośli. Występują chętnie na terenach z licznymi żywopłotami, w parkach, ogrodach.
DIETA: Głównie dżdżownice, ślimaki, owady, owoce: czereśnie, truskawki, czerwona porzeczka. Zimą zjada jagody różnych drzew i krzewów (jarzębiny, głogu, czarnego bzu itp.). Populacje miejskie są prawie wszystkożerne, w zimie chętnie korzystają z karmników.
ROZRÓD: Gniazdo mocne, budowane przez samicę z cienkich gałązek, korzonkow, traw i mchu, niekiedy z dodatkiem plastykowej folii i papieru, wylepione wewnatrz wilgotną mieszaniną próchnicy, piachu i szczątków roślin. Wysłane warstwą cienkich traw. Zazwyczaj nisko na drzewie, nawet na wysokości 50 cm. W mieście również w załomach murów i innych miejscach przypominających półdziuple. W ciągu roku wyprowadza kilka lęgów od końca marca do lipca. Kosy miejskie przystępują do lęgów wcześniej niż leśne. 3–6 wysmukłych jaj o zmiennych barwach – od zielono-niebieskich w czerwono-brązowe plamki, po brązowe. Jaja wysiadywane są przez okres 12–14 dni przez samicę. Pisklęta opuszczają gniazdo po 13–14 dniach. Przez około 3 tygodnie, do uzyskania samodzielności, są karmione przez samca.
AKTYWNOŚĆ: Większość środkowoeuropejskich kosów to ptaki osiadłe. Populacje wędrowne mają przeloty w okresie III-V i IX-XI, głównie nocą.
ROZMIESZCZENIE: Zamieszkuje prawie całą Europę, dużą część środkowej, południowej i wschodniej Azji oraz północno-zachodnią Afrykę. Introdukowany w Australii, Nowej Zelandii i okolicznych wyspach. W Polsce występuje w całym kraju do górnej granicy lasu (Tatry do 1300 m n.p.m.)
OCHRONA: W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Gatunek nie jest globalnie zagrożony wg danych IUCN (status LC - least concern)
GALERIA