KRASKA Coracias garrulus (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd – kraskowe Coraciiformes, rodzina – kraski Coraciidae.
WYGLĄD: Wymiary ciała: długość 43 cm, rozpiętość skrzydeł 62–68 cm, masa samców 127–160 g,
samic 141–158 g. Głowa, szyja, brzuch, ogon oraz znaczna część skrzydła o różnych odcieniach niebieskiego. Przedni brzeg skrzydła fioletowy. Grzbiet rdzawobrązowy. Lotki czarne. Dziób i oko ciemne. Nogi żółtawe. Młode ptaki są upierzone podobnie jak ososbniki dorosłe, jednak barwa piór jest nieco bardziej matowa.
DYMORFIZM: Słabo zaznaczony.
ŚRODOWISKO: Obszary nizinne. W całym zasięgu geograficznym zasiedla tereny o charakterze pustyń, półpustyń, lasostepu oraz inne suche tereny otwarte, z rzadka porośnięte drzewami. Preferuje typowe dla klimatu kontynentalnego obszary, o ciepłych i bezdeszczowych sezonach letnich. W Polsce zasiedla tereny otwarte w regionach, gdzie dominuje tradycyjne, ekstensywne rolnictwo.
DIETA: Głównie duże owady ale także dżdżownice, pająki, drobne gryzonie, ryjówki, płazy i niewielkie gady. W okresie wędrówek odżywia się także owocami, np. winogron.
ROZRÓD: Gatunek jest gniazdownikiem właściwym. Dojżałośc płciowa osiaga w 3 roku życia. Kraski gniazdują w dziuplach po dzięciole zielonym lub czarnym czasem także w bydkach lęgowych lub w wykopanych w stromych skarpach norach. Nie buduje własciwych gniazd, składa 2-5 jaj, które wysiaduja oboje rodzice przez okres od 19 do 23 dni. Pisklęta klują się niejednocze, pozostaja w gnieździe do 33 dni.
AKTYWNOŚĆ: Prowadzi dzienny tryb życia, w okresie lęgowym tworzy pary. W tym czasie wykazuje także tendencję do kolonijnego gniazdowania.
ROZMIESZCZENIE: Zamieszkuje niemal całą Europę (głównie południową i północny wschód do Bałtyku i Rosji), środkową i południową Azję do Himalajów i Ałtaju oraz północno-zachodnią Afrykę. W trakcie swoich wędrówek kieruje się na sawanny południowo-wschodniej Afryki, gdzie ma swoje zimowiska. Niektóre ptaki zalatują nad Zatokę Gwinejską lub na samo południe "czarnego kontynentu". Przeloty IV - V i VIII – IX.
Obecnie kraska występuje na kilku izolowanych obszarach we wschodniej części Polski.
LICZEBNOŚĆ: Wielkość europejskiej populacji kraski ocenia się na 29 000–180 000 p. W Polsce - we wschodniej połowie kraju (60-70 par), na zachodzie wymarły.
OCHRONA: Ochrona gatunkowa w Polsce: gatunek objęty ochroną ścisłą, wymagający ochrony czynnej oraz ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania (Dz U z 2004 r. Nr 220, poz. 2237); Polska czerwona księga zwierzą (2001): CR gatunek skrajnie zagrożony; Status zagrożenia w Europie: (D) gatunek zagrożony z racji zmniejszania się liczebności populacji; BirdLife International: SPEC 2; Dyrektywa Ptasia: Art. 4.1, załącznik I; Konwencja Berneńska: załącznik II; Konwencja Bońska: załącznik II.
UWAGI: Wyróżnia się 2 podgatunki. W Polsce to jeden z najbarwniejszych ptaków.
GALERIA