f_1_dscn0893_resize_400

Fot. 1. Dęby na dziedzińcu KUL przy al. Racławickich 14. Jedno z drzew zostało prawie doszczętnie pozbawione liści przez gąsienice kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea.(fot. HS)


Na dębach rosnących na dziedzińcu KUL przy al. Racaławickich 14 pojawiły się w dużej ilości gąsienice motyla - kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea.

Owady te prawie doszczętnie zniszczyły liście na jednym z dębów. Obecnie owad atakuje pozostałe dęby. Ten groźny szkodnik dębów i wielu innych drzew liściastych pojawia na wschodzie Polski stosunkowo rzadko. Przeważnie atakuje drzewa w miejscach dobrze nasłonecznionych, w parkach, ogrodach i świetlistych lasach. Duże kłopoty sprawia natomiast w miastach w zachodniej części kraju, zwłaszcza we Wrocławiu i Poznaniu. 18. 05. 2006 r.

f_2_emil_400
Fot. 2. Gałązka dębu z żerującymi gąsienicami kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea. (fot. EZ)

f_3_dscn1210_resize_exposure_400
Fot. 3. Gąsienice kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea na liściu dębu.(fot. HS)

f_5_emil_400
Fot. 4. Gąsienica kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea wędrujące po pniu dębu.(fot. EZ)
f_4_emil_400
Fot. 5. Gąsienice kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea wędrujące po pniu dębu.(fot. EZ)

f_6_dscn1086_resize_exposure_400
Fot. 6. Gąsienice kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea wędrujące po krzewach rosnacych pod koronami dębów.(fot. HS)

f_7_dscn0972_resize_exposure_400
Fot. 7. Gąsienice kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea wędrujące po krzewach rosnacych pod koronami dębów.(fot. HS)

f_8_dscn1061_resize_exposure_400
Fot. 8. Gąsienice kuprówki rudnicy Euproctis chrysorrhoea żerujące na siewkach dębu.(fot. HS)

uczulenie_400
Fot. 9. Uczulenie spowodowane kontaktem z larwami kuprówki rudnicy. (fot. EZ)


Kuprówka rudnica Euproctis chrysorrhoea (L., 1758) (Lymantridae)

Kuprówka rudnica występuje w Polsce niezbyt licznie. Miejscami jednak pojawia się licznie, wyrządzając poważne szkody w parkach i lasach. Motyl ten preferuje siedliska ciepłe, gdzie występują drzewostany niezbyt zwarte. Do roślin żywicielskich tego owada należą dęby, głogi, grusze, jabłonie, wiązy, brzozy, buki, lipy, jawory i wiele innych drzew i krzewów liściastych.

Motyle pojawiają się zwykle w trzeciej dekadzie czerwca i latają do końca lipca. Najbardziej aktywne są w godzinach wieczornych. Samice składają jaja na spodnich częściach liści. Złoża jaj przykrywają rudymi włoskami pochodzącymi z końcowej części odwłoka. Po 3 do 4 tygodni (w sierpniu) z jaj wylęgają się młode gąsienice, które żerują na powierzchni liści. Gąsienice na noc gromadzą się w gniazdach, które budują z przędzy. Jesienią budują gniazda zimowe. Są to przeważnie zeschłe liście bardzo ściśle połączone przędzą. Gąsienice wychodzą z gniazd zimowych pod koniec kwietnia lub na początku maja. Natychmiast rozpoczynają bardzo intensywne żerowanie, które przy dużej liczebności gąsienic często prowadzi do gołożeru. Wtedy właśnie gąsienice wyrządzają największe szkody. Zwykle w drugiej połowie maja lub nieco później gąsienice przechodzą w stadium poczwarki. Przepoczwarczają się na gałęziach w liściach, w zagłębieniach kory pnia lub na ziemi w ściółce. Cały cykl rozwojowy owada zamyka się w jednym roku. Najskuteczniej można zwalczać tego owada poprzez usuwanie, i np. palenie zimowych gniazd razem z gąsienicami. Jeżeli nie można zniszczyć gniazd zimowych, pozostaje zwalczanie chemiczne. Pamiętać jednak należy, że metody chemiczne są bardzo szkodliwe, także dla ludzi.

Strony www

http://lepidoptera.bai.pl/show.php?ID=250&country=DE
http://www.schmetterling-raupe.de/art/chrysorrhoea.htm
http://perso.wanadoo.fr/insectes.net/culbrun/culbrun2.htm
http://ukmoths.org.uk/show.php?bf=2029
http://www.maine.gov/doc/mfs/btm.htm