KULIK WIELKI Numenius arquata (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd: siewkowe Charadriiformes, rodzina – bekasowate Scolopacidae.
WYGLĄD: Wymiary: długość ciała 55 cm, rozpiętość skrzydeł do 110 cm, masa ciała 700–900 g. Znakiem rozpoznawczym tego ptaka jest silny, długi i zakrzywiony w dół czarnobrązowy dziób i długie, szare nogi. Wierzch ciała w kolorze brunatnym, głowa, szyja i pierś wyraźnie ciemno kreskowane. Na jaśniejszych bokach i spodzie ciała widoczne są ciemniejsze plamki o kształcie trójkątów. Podbródek i brzuch są białawe.
DYMORFIZM: Samica jest nieco większa od samca i posiada znacznie dłuższy dziób (średnio 150 mm, podczas gdy u samca średnio 110 mm).
ŚRODOWISKO: Rozległe kompleksy podmokłych łąk i pastwisk, w szerokich dolinach dużych i średniej wielkości rzek lub w sąsiedztwie większych zbiorników wodnych. Zwykle preferuje krajobraz otwarty. Unika sąsiedztwa zadrzewień czy choćby pojedynczych grup drzew, terenów nieużytkowanych rolniczo z wyższą, niekoszoną roślinnością, a także kompleksów łąk przesuszonych i użytkowanych intensywnie. Gnieździ się do wysokości 500–750 m n.p.m.
DIETA: Średniej wielkości bezkręgowce i niewielkie kręgowce.
ROZRÓD: Dojrzałośc płciową ptaki osiągają w 2 roku życia. Budują gniazdo, które stanowi niewielki dołek umiejscawiany najczęściej w podtopionej lub otoczonej wodą kępie turzyc. Kuliki wielkie wyprowadzają jeden lęg w roku. W zniesieniu przeważnie są 4 jaja (od 3 do 5 jaj). Okres wysiadywania trwa 26-30 dni od czasu złożenia ostatniego jaja. Za wysiadywanie jaj i opiekę nad potomstwem odpowiedzialni są oboje rodzice. Młode są typowymi zagniazdownikami (klują się jednocześnie), lotność osiągają po 33-35 dniach.
AKTYWNOŚĆ: Podczas lęgów wykazuje zachowania terytorialne i jest monogamiczny. W okresie wędrówek tworzy niewielkie stada.
ROZMIESZCZENIE: W zachodniej, północnej i środkowej Europie aż do Uralu gniazduje podgatunek nominatywny N. a. arquata. Zimowiska, oprócz wymienionych wyżej zimowisk europejskich, występują głównie wzdłuż wybrzeży północno-zachodniej Afryki. W Polsce główne stanowiska kulika wielkiego to przedew szystkim Bagna Biebarzńskie oraz dolina Noteci.
LICZEBNOŚĆ: Europejska populacja lęgowa oceniana jest na ok. 130 000–270 000 p. Najwięcej kulika wielkiego gnieździ się w Finlandii (40 000–60 000 p.), na Wyspach Brytyjskich (38 000–43 000 p.) i w Szwecji (15 000–30 000 p.).
OCHRONA: W Polsce gatunek objęty ochroną ścisłą, wymagający ochrony czynnej; wg. Polskiej czerwonej księgi zwierząt (2001): VU gatunek narażony na wyginięcie; Status zagrożenia w Europie: D gatunek zagrożony z racji zmniejszania się liczebności populacji; BirdLife International: SPEC 3w; Dyrektywa Ptasia: Art. 4.2, załącznik II; Konwencja Berneńska: załącznik III; Konwencja Bońska: załącznik II; Porozumienie AEWA.
UWAGI:
GALERIA