KUMAK NIZINNY Bombina bombina (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: rząd: płazy bezogonowe Anura, rodzina: ropuszkowate Discoglossidae
WYGLĄD: samica 3,0- 5,7 cm, samiec 2,6-5,5 cm. Skóra z licznymi brązowoczarnymi, płaskimi, rogowymi brodawkami. Źrenice sercowate odróżniające kumaki od pozostałych płazów bezogoniastych. Grzbiet szary lub brązowy z oliwkowymi plamami. Brzuszna strona ciała ciemnogranatowa lub czarna w pomarańczowe lub czerwone plamy oraz białe kropki. Plamy pokrywają ok. 50% strony brzusznej tworząc unikalny dla każdego osobnika wzór.
DYMORFIZM PŁCIOWY: tylko w okresie godowym samce cięższe od samic w skutek gromadzenia płynów w jamie ciała i podskórnych workach limfatycznych. Na wewnętrznej stronie przedramienia, kciuka i przyśrodkowej stronie palców dłoni 1-3 brązowe lub czarne modzele godowe. Obecność parzystych rezonatorów (cecha ta nie występuje u kumka górskiego). Głos przypomina kumkanie.
AKTYWNOŚĆ: dobowa – dzień, zależna od temperatury. Sezonowa – od kwietnia do września. Sen zimowy na lądzie, w norkach ziemnych o głębokości do 50 cm.
POKARM: bezkręgowce wodne.
ROZRÓD: okres godowy od kwietnia od lipca. Gody w różnego typu zbiornikach wodnych. Ampleksus pachwinowy. Liczba jaj od kilkuset do ponad tysiąca. Skrzek w luźnych kłębach przyczepiony do łodyg roślin wodnych zawierający o 9 do 76 jaj. Kijanki szare z charakterystycznym rysunkiem regularnej, czarnej siateczki na płetwie ogonowej. Na grzbiecie dwa szerokie, ciemnobrązowe pasma. Okres rozwoju i przeobrażenia ok. 3 miesiące. Dojrzałość płciowa najprawdopodobniej w trzecim roku życia. Migracje do miejsca rozrodu.
ŚRODOWISKO ŻYCIA: lądowo-wodne. W okresie aktywność silnie związany z wodą. Płytkie, ciepłe i stabilne zbiorniki wodne.
WYSTĘPOWANIE: nizinne tereny Europy środkowej, zachodniej i południowej. W Polsce na niżu do 250 m n.p.m. Nie występuje w Sudetach i Karpatach. Obecny w Górach Świętokrzyskich. Na obszarach pokrywających się z zasięgiem kumaka górskiego mogą występować mieszańce obu gatunków. W Polsce strefa hybrydyzacji przebiega wzdłuż całego pogórza Karpat.
OCHRONA: gatunkowa, ścisła. Czerwona Lista IUCN (kategoria LC), Lista dla Karpat (kategoria EN), Dyrektywa Siedliskowa (załącznik I).
UWAGI: kumaki na lądzie, w sytuacjach zagrożenia, przybierają pozę obronną zwaną odruchem lub refleksem kumaka polegającą na przewróceniu się na grzbiet i wypięciu brzucha w celu pokazania jaskrawego ubarwienia oraz gruczołów jadowych mających odstraszyć napastnika. Dodatkowo zakrywają dłońmi oczy, które wciągają w głąb czaszki. Gruczoły jadowe przy podrażnieniu wydzielają białą, lepką ciecz o silnym zapachu, drażniącą błony śluzowe.
GALERIA