KWICZOŁ Turdus pilaris (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd-wróblowe Passeriformes, rodzina-drozdowate Turdidae.
WYGLĄD: Ptak wielkości kosa, o nieco dłuższych skrzydłach. Długość ciała ok. 24–27 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 39–43 cm, masa ciała ok. 80–140 g. Obie płci ubarwione podobnie. Charakterystyczne, trójbarwne upierzenie: szara głowa i kark, brązowy grzbiet i wierzch skrzydeł oraz czarnobrunatny ogon. Pierś żółtawa lub pomarańczowa, brzuch biały. Na piersi i bokach gęste czarne kreskowanie, w kształcie grotów. Dziób u samców w szacie godowej żółty, w szacie spoczynkowej ciemnieje na czubku i z wierzchu. Młode mają z wierzchu bardziej jednolite, brązowawe upierzenie z jasnym kreskowaniem.
DYMORFIZM PŁCIOWY: Samce ubarwione nieco intensywniej.
ŚRODOWISKO: Skraje wilgotnych lasów łęgowych, zwłaszcza topolowych, zadrzewione brzegi rzek i inne niewielkie zadrzewienia. Obecnie gniazduje również coraz liczniej w miejskich parkach, w ogrodach, sadach, alejach i na cmentarzach z wysokimi drzewami. Na północy lęgowy także w górskich brzezinach, a nawet w tundrze, gdzie z braku drzew zakłada gniazda na budynkach i innych konstrukcjach. Na zimowiskach preferuje krajobraz rolniczy oraz miasta.
DIETA: Głównie owady, larwy motyli i chrząszczy, ślimaki. Jesienią i zimą owoce.
ROZRÓD: Gnieździ się pojedynczo lub w luźnych koloniach (zwykle kilka–kilkanaście par, maksymalnie do 40–50 par). Gniazdo jest umieszczone wśród gałęzi drzew liściastych, zwykle w rozwidleniu pnia na wysokości 4 do 7 m. Zbudowane jest z liści i traw zlepionych gliną lub iłem, a wysłane miękkimi częściami roślin. W ciągu roku wyprowadza jeden lub dwa lęgi, pierwszy w IV, ewentualny drugi na przełomie V i VI. 5–6 bladoniebieskich, brązowo nakrapianych jaj o średnich wymiarach 29x21 mm. Samica wysiaduje jaja przez 12–14 dni. Młode są karmione przez oboje rodziców. Opuszczają gniazdo po ok. 12–16 dniach, jeszcze jako nieloty.
AKTYWNOŚĆ: Wędrowny, przeloty III–IV i X–XI. Część populacji w Europie środkowej osiadła. Towarzyski i hałaśliwy, zwłaszcza zimą przemieszcza się w dużych stadach po otwartych przestrzeniach.*
ROZMIESZCZENIE: Zamieszkuje północną i środkowo-wschodnią Europę na wschód od Renu i północ od Alp oraz Azję do środkowej Syberii (do rzeki Ałdan). Skolonizował część zachodniej Europy i Wyspy Brytyjskie. Zimuje w południowej i zachodniej Europie, Azji Mniejszej i Indiach.
LICZEBNOŚĆ: Obecnie lęgowy w całym kraju, miejscami dość liczny. Podczas zimowych przelotów bywa bardzo liczny.
OCHORONA: Nie jest zagrożony wg danych IUCN (status LC). W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową
UWAGI:* Często zaciekle broni jaj i młodych przed drapieżnikami, opryskując napastnika swoimi odchodami. Mniejsze ptaki niekiedy zakładają gniazda blisko gniazd kwiczoła, korzystając ze swoistej "ochrony".
GALERIA
