Dnia 3 marca 2014 r. na Wydziale Zamiejscowym Prawa i Nauk  o Gospodarce KUL w Stalowej Woli, Interdyscyplinarne Koło Naukowe Studentów KUL „Nowoczesne Kształcenie” zorganizowało spotkanie pt. "Śladami zbrodni komunistycznych" z Panią Marią Różańską - ekspertem pionu śledczego Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, które miało na celu przybliżenie jej funkcjonowania, ustroju oraz działalności.

 

Pani Maria Różańska jest ekspertem pionu śledczego komisji ścigania zbrodni komunistycznych z okresu stalinowskiego, kiedy to odnotowano najwyższy wskaźnik natężenia zbrodni, łamania wszelkich podstawowych praw człowieka jak i zasad prawa naturalnego.

 

Spotkanie otworzył Pan Dr Artur Lis omawiając zagadnienie zbrodni komunistycznych w aspekcie historyczno – prawnym, przedstawiając istotę socjalizmu oraz zbrodniczą działalność za czasów komunistycznych, która miała miejsce w okresie PRL-u. Pan doktor w swoim wystąpieniu nawiązał do słów Jana Pawła II wypowiedzianych 9 czerwca 1987 r. na spotkaniu z przedstawicielami świata nauki i społeczności akademickiej KUL w Lublinie - „Uniwersytet służy prawdzie. Jeżeli służy prawdzie - służy wolności. Wyzwalaniu człowieka i narodu. Służy życiu” Po krótkim wystąpieniu Pana dr Artura Lisa głos zabrała Pani Maria Różańska. 

 

Referat Pani Marii Różańskiej składał się z dwóch części. Pierwsza, w szerokim zakresie omawiała problematykę funkcjonowania, ustroju oraz struktury organizacyjnej Komisji ścigania zbrodni komunistycznych, zaś druga część dotyczyła specyfiki pracy Komisji śledczej wraz z przykładami przeprowadzonych śledztw na terenie województwa podkarpackiego. Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu jest podstawową jednostką organizacyjną pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej. Instytut został powołany 19 stycznia 1999 r., na mocy ustawy z dn. 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Siedziba IPN mieści się w Warszawie przy ul. Wołoskiej 7. Instytut posiada jedenaście oddziałów w miastach, które są siedzibami sądów apelacyjnych. W kolejnych siedmiu miastach utworzono delegatury oddziałów IPN. Główną Komisją kieruje Dyrektor powoływany spośród prokuratorów Głównej Komisji. Dyrektor jest powoływany i odwoływany przez Prezydenta RP na wniosek Prokuratora Generalnego w porozumieniu z Prezesem IPN. Dyrektor jest z urzędu zastępcą Prokuratora Generalnego. Prokuratorów Głównej Komisji powołuje (na wniosek Krajowej Rady Prokuratury) i odwołuje (na wniosek Prezesa IPN) Prokurator Generalny.

 

Główne zadania i najważniejsze kierunki działalności IPN wyznacza wspomniana ustawa z 1998 r., z której na mocy art. 1, wynikają następujące zadania: gromadzenie i zarządzanie dokumentami organów bezpieczeństwa państwa, sporządzonymi od 22 lipca 1944 r. do 31 grudnia 1989 r., ściganie zbrodni nazistowskich i komunistycznych oraz prowadzenie działalności edukacyjnej. Zaś przedmiot badań Instytutu stanowią zbrodnie dokonane przez aparat cywilny i militarny III Rzeszy na ziemiach okupowanej Polski, deportacje do obozów koncentracyjnych, deportacje żołnierzy Armii Krajowej i innych formacji niepodległościowych oraz mieszkańców Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej w głąb ZSRR, pacyfikacja ziem polskich między Wisłą a Bugiem w latach 1944–1947 przez jednostki NKWD.

 

Najistotniejszymi zagadnieniami, a zarazem bezpośrednio łączącymi się z omawianą problematyką są pojęcia: zbrodnia komunistyczna – którą stanowi czyn popełniony przez funkcjonariusza państwa komunistycznego w okresie od 17 września 1939 r. do 31 lipca 1990 r., polegający na stosowaniu represji lub innych form naruszania praw człowieka wobec jednostki lub grupy ludności bądź w związku z ich stosowaniem, stanowiący przestępstwo według polskiej ustawy karnej obowiązującej w czasie jego popełnienia. Istotny jest fakt, iż zbrodnie komunistyczne będące według prawa międzynarodowego zbrodniami przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodniami wojennymi nie ulegają przedawnieniu, dzięki czemu sprawcy takich czynów w każdym czasie mogą ponieść konsekwencje swoich działań. Kolejne zagadnienie stanowi zbrodnia przeciwko ludzkości – które w szczególności stanowią zbrodnie ludobójstwa w rozumieniu Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, przyjętej w dniu 9 grudnia 1948 r., a także inne poważne prześladowania z powodu przynależności osób prześladowanych do określonej grupy narodowościowej, politycznej, społecznej, rasowej lub religijnej, jeżeli były dokonywane przez funkcjonariuszy publicznych albo przez nich inspirowane lub tolerowane. Śledztwo w sprawach o zbrodnie wszczyna i prowadzi prokurator oddziałowej komisji, któremu przysługują wszystkie uprawnienia prokuratora, także w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych, zaś celem śledztwa jest wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenie osób pokrzywdzonych. Do prowadzenia śledztwa stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

 

Po przedstawieniu najważniejszych zagadnień teoretycznych regulujących zasady funkcjonowania IPN, Pani Różańska przedstawiła wyniki pracy prokuratorów śledczych. Z przedstawionych danych wynika, że postepowanie wszczęto aż w 1405 sprawach, które swym zasięgiem przedmiotowym obejmują zbrodnie komunistyczne, nacjonalistyczne i nazistowskie. Z czego, w 55 sprawach dotyczących funkcjonariuszy bezpieczeństwa wewnętrznego i milicji obywatelskiej (którzy dopuścili się zbrodni komunistycznych, będących jednocześnie zbrodniami przeciwko ludzkości) - skierowano akty oskarżenia do sądu. Jak do tej pory, po rozpatrzeniu części spraw przez sąd zostały wydane dwa wyroki skazujące oraz 25 innych wyroków za bezprawne pozbawianie wolności i znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem w sposób fizyczny i psychiczny. Jednak wiele innych śledztw w sprawie morderstw profesorów i członków ich rodzin, które miały miejsce w 1944 roku we Lwowie - zostało zakończonych umorzeniem postepowania.

 

Duże zainteresowanie wśród uczestników spotkania wywołały poszczególne przykłady śledztw przeprowadzonych na terenie woj. podkarpackiego. Wśród nich można wymienić sprawę, w której skierowano akt oskarżenia przeciwko funkcjonariuszowi bezpieczeństwa, który dopuścił się zbrodni komunistycznej we współdziałaniu wraz z innymi funkcjonariuszami, polegającej na brutalnym znęcaniu się, dokonanym w celu wymuszenia informacji na członkach Armii Krajowej z armii Jana Szwedo. Żaden z oskarżonych nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, sąd skazał ich karą pozbawienia wolności w zawieszeniu. Kolejną spraw zasługującą na uwzględnienie jest sprawa funkcjonariusza wojewódzkiego urzędu bezpieczeństwa wewnętrznego – dowódcy grupy operacyjnej nr. 7, który dopuścił się zbrodni komunistycznej, będącej jednocześnie zbrodnią przeciwko ludzkości, a polegała ona na zmuszaniu do składania wyjaśnień, torturowaniu oraz bezprawnych zatrzymaniach prewencyjnych. Zatrzymania te charakteryzowały się nieludzkim, brutalnym traktowaniem, głodzeniem, umieszczaniem ludzi w tragicznych warunkach – piwnicach, gdzie panowała duża wilgoć, brak oświetlenia, fatalne warunki sanitarne. W sprawie wystąpiło aż 21 osób pokrzywdzonych. Oskarżony nie przyznał się do wszystkich czynów zarzucanych mu aktem oskarżenia. Przyznał jedynie, że „w celach nie panowały odpowiednie warunki”. Sąd uznał, iż oskarżony nie zrealizował wszystkich znamion zbrodni ludobójstwa, ponieważ „tylko” kierował wykonaniem czynu zabronionego przez inne osoby. Został skazany bezwzględną karą pozbawienia wolności – 3 lat.      

 

Po odczytaniu referatu przez Panią Różańską, odbyła się dyskusja, podczas której aktywnie uczestniczyli wszyscy przybyli goście, zebrane grono studentów jak i nauczyciele akademiccy. Na stawiane pytania Pani Różańska odpowiadała w sposób konkretny i rzeczowy, świadczący o wysokich kwalifikacjach i umiejętnościach, dzięki czemu odpowiedzi były wyczerpujące i w pełni satysfakcjonujące.

 

 - Autor: Anna Węgiel

 

LINKI ZEWNĘTRZNE:

 

 

GALERIA ZDJĘĆ:

 

Więcej [+]

Autor: Krzysztof Hoffmann
Ostatnia aktualizacja: 17.08.2014, godz. 19:51 - Krzysztof Hoffmann