Justyna Herda
Świadomość. Kiedyś należała do zagadnień spoza nauki, obecnie – to jeden z jej najbardziej intrygujących problemów i interdyscyplinarnych wątków badawczych. Pytają o nią nie tylko psychologowie i filozofowie, ale także specjaliści z nauk biologicznych i lekarze, biocybernetycy i konstruktorzy pojazdów kosmicznych. Aktualnie prowadzi się ożywione i pasjonujące dyskusje odnośnie tego czym jest świadomość, jaka jest jej rola, a przede wszystkim jaka jest jej geneza. Obserwujemy również wyraźną ewolucję poglądów nt. samej świadomości. Ze względu na jej ulotność i trudności w badaniu, pojawiają się już nawet stanowiska negujące jej istnienie. Na przeciwnym biegunie znajdują się ci, którzy uważają, że świadomość i samoświadomość jest niezwykle istotną cechą człowieka, a być może nawet tą najważniejszą – odróżniającą nas od innych hominidów.
Okazuje się ponadto, że wieloaspektowa prezentacja obecnego stanu badań nad świadomością pozwala również na stawianie szeregu pytań o jej genezę i początek:
- Kiedy w zwierzęciu podobnym do współczesnego człowieka pojawiła się świadomość?
- Czy posiadanie świadomości jest cechą wystarczającą do tego, żeby zwierzę należące do naczelnych można było uznać za człowieka?
- Jeśli tak kiedy to nastąpiło?
- Czy proces ten był jednorazowy czy też dokonał się wielokrotnie w historii naczelnych?
- I wreszcie w jaki sposób rozwija się i kształtuje świadomość – ale na poziomie rozwoju osobniczego, w rozwijającym się płodzie i noworodku?
Zapraszam do poszukiwań początków świadomości.
