Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 1 (2004) | październik – listopad – grudzień

 

 

Przedmowa/Foreword

(ks. Stanisław Wilk)


Bp Edward Frankowski

 

Społeczeństwo polskie okresu transformacji społeczno – gospodarczej ze szczególnym uwzględnieniem młodego pokolenia

Polish Society within a Period of Social – Economic Transformation with Particular Taking into Account Young Generation

 

Artykuł jest poświęcony problemom społecznej percepcji procesu transformacji, który miał miejsce w Polsce od roku 1989 i trwa do dzisiaj. Zjawiska, które brały początek z tej przyczyny, na podstawie polskiego społeczeństwa mają bardzo zróżnicowany charakter. W artykule tym uwagę położono przede wszystkim negatywnym zjawiskom alienacji i marginalizacji młodzieży, zwłaszcza tej, która nie mogła podołać wyzwaniom wolnego rynku.

 

This article is dedicated to the problems of social perception of the process of transformation, which took place in Poland since 1989 and endures till this moment. The phenomena, which originated for this reason on the ground of Polish society have very differentiated character. In this article the attention was paid first of all to the negative phenomena of alienation and marginalization of youth, especially this one, who cannot contrive the challenges of free market.

 

 

Wiesława Sajdek

 

    Recepcja historii filozofii średniowiecznej wśród studentów

The Reception of the Mediaeval Philosophy among the Students

 

Przedmiotem tego artykułu jest recepcja (odbiór) filozofii średniowiecznej wśród studentów pierwszego roku. Zamierzono pokazać sposób w jaki niektóre intelektualne problemy średniowiecza są rozumiane obecnie przez współczesnych studiujących młodych ludzi. Badanie oparto na dużej ilości studentów. Opinie studentów uszeregowano na 4 grupy, odnoszące się do 4 typowych problemów filozofii średniowiecza, np. 1) teologia negatywna, 2) dyskusja o uniwersaliach, 3) scholastyka, 4) mistycyzm. W końcowejczęściartykułuomawiana jest objaśniającafunkcjajęzyka.

 

The subject of the paper is the reception of the mediaeval philosophy among the first – year students. It is meant to show the way some intellectual problems of the Middle Ages are understood at present by contemporary young studying people. The research has been based on a great number of examination papers. The student’s opinions have been arranged in four groups, concerning four typical problems of the philosophy of the Middle Ages, i. e.: 1. negative theology, 2. the dispute of universalness, 3. scholasticism, 4. mysticism. In the concluding part of the paper the explanatory function of the language is discussed.

 

 

Paweł Boryszewski

 

Instytucjonalizacja jako element rozwoju społecznego

Institutionalism as an Element of Social Progress

 

Centralną kwestią jaką stawia autor jest problem stopnia i charakteru poddawania się jednostek oddziaływaniom  struktur społecznych. Na przestrzeni rozwoju myśli socjologicznej autor poddaje analizie różne koncepcje funkcjonowania systemu społecznego. To co go interesuje najbardziej to relacje między stworzonymi strukturami (instytucjami) a ludzkimi działaniami. Autor widzi też w tym zależność odwrotną – to  ludzkie działania wytwarzają i modelują istniejące struktury społeczne. W artykule odwołano się m.in. do teorii struktury społecznej T. Parsonsa, R.K. Mertona, M. Webera. W końcowej części artykułu zwrócono uwagę na problem uwikłania jednostki – głównie w wymiarze etyczno-aksjologicznym - w nadmiernie złożonym strukturalnie społeczeństwie, co pociąga za sobą znaczne ograniczenia skuteczności mechanizmów alokacji społecznej jednostki.

 

Essential issue what raises the author is the problem of grade and character of submitting the individuals to influences of social structures. Within the scope of sociological thought development the author submits to analysis different conceptions of functioning of social system. What the most attracts his attention – there are  relations  between created structures (institutions) and human activities. The author also perceives  in this reverse dependency – they are human activities create and shape existing social structures. In the article appealed to, among other things, theory social structure of T. Parsons, R. Merton and M. Weber. In the final part of paper an attention on the problem of embarrassment of an individual – mostly in ethical and axiological dimension -  was paid. It occurs in excessive structurally differentiated society, what involves considerable limitations of efficiency the mechanisms of social allocation  of individual.

 

 

Marian Kozaczka

 

Zmiany demograficzne w Polsce w latach 1990-2002

Demographic Changes in Poland in Years 1990-2002

 

Autor utrzymuje, iż dynamika procesów ludnościowych w omawianym okresie nie napawa optymizmem. Jak twierdzi, rozproszona sieć osadnicza w połączeniu z ogólną stagnacją i niewątpliwym dalszym spadkiem liczby urodzeń, kształtuje i będzie kształtować w przewidywanej przyszłości krajobraz życia społecznego. Czynnik demograficzny, niezwykle ważny dla rozwoju każdego narodu i państwa nie jest właściwie postrzegany i uwzględniany w polityce władz rządowych i samorządowych. Przyjmowanie działań interwencyjnych, rozwiązań autonomicznych, niespójnych, przypadkowych stanowi cechę charakterystyczną dla postaw i kół decydenckich. Brakuje klarownej, spójnej i długofalowej polityki prorodzinnej i społecznej. Autor zauważa jednak, że na tle ogólnej stagnacji procesów demograficznych, występują też zjawiska pozytywne. Jednym z nich jest wzrost przeciętnej długości życia

 

The author maintains, that dynamics  of population processes in discussed period doesn’t allow for optimism. As he claims, dispersed net of settlers in connection with general stagnation and undoubted further decrease number of births, it shapes and will be shape in predicted future the landscape of social life. Demographic factor, unusually important for development every nation and state is not properly perceived and taken into consideration in politics of governmental and self-governmental officials. Accepting interventional activities, autonomic resolutions, disordered, accidental represents a feature characteristic for attitudes and circles in power. It is lack clear, compact and long-term pro-family and social politics. The author observes, however, that against background of general stagnation of demographic processes also occurs positive phenomena. One of them there is increase an average lifetime. 

 

 

Zbigniew Kwaśnik

 

Uwagi na temat funkcjonowania systemu opodatkowania osób fizycznych w Polsce

Remarks on functioning tax system of natural persons in Poland

 

Artykuł skupia przede wszystkim uwagę na problemie podatków, a następnie przechodzi do zasad systemu opodatkowania jako elementu o wielkiej doniosłości w całym systemie demokratycznym. Problem stał się palący w nowej rzeczywistości gospodarczej, spowodowanej procesem wdrażania reform ekonomicznych. Główna uwaga została położona przedstawieniu kwestii opodatkowania osobistych dochodów osób fizycznych z powodu faktu, że ta kwestia w sposób szczególny wpływała na relacje pomiędzy obywatelem a państwem. Wszystko to sprawia, że podatnicy muszą się uczyć cały czas, bardzo często na swoich własnych błędach.

 

The paper focuses upon the problem of taxes, first of all, and then proceed to the rules of the tax system functions as an element of great importance to the whole democratic system. The problem has become acute in new reality of economy caused by the process of putting into practice the economy reform. The main attention was put into the taxation of personal incomes of all people due to the fact that this topic influenced especially the relationship between citizen and country. All this makes that tax – payers have to learn all the time very often on their own mistakes.

 

 

Bogumił Szmulik

 

Prawa i wolności konstytucyjne jako podstawa dla skargi konstytucyjnej w Polsce i w wybranych państwach Europy

Rights And Constitutional Freedoms as a Base for Constitutional Complaint in Poland and Chosen States of Europe

 

 

Opracowanie przedstawia prawa I wolności konstytucyjne w kontekście możliwości korzystania ze skargi konstytucyjnej. Autor analizuje tą problematykę głównie poprzez pryzmat polskiego systemu prawa, ale i prawa niemieckiego, austriackiego, hiszpańskiego, węgierskiego, rosyjskiego, czeskiego i słowackiego. Stąd praca ma porównawczy charakter. Najważniejsze pytania jakie stawia autor brzmią następująco: 1) które prawa i wolności zawarte w Konstytucji stanowią podstawę do złożenia skargi konstytucyjnej?, 2) Czy skargę konstytucyjną jako podstawę roszczeń normuje prawo międzynarodowe?

 

This elaboration depicts constitutional rights and liberties in the context possibilities of using from constitutional complaint. The author analyses this problem mostly through the prism Polish law system, but also German, Austrian, Spanish, Hungarian, Russian, Czech, Slovakian. Thus the work has comparative nature. The most essential questions raised by the author in this paper sound as follows: 1) Which rights and liberties comprised   in constitution make the base for constitutional complaint?; 2) Does a constitutional complaint, as the ground of pretences, normalize international law?

 

 

Ks. Marian Wolicki

 

Prenatalne czynniki wpływające na rozwój i wychowanie dziecka

Prenatal Factors Influencing the Development and Education of the Child

 

Artykuł omawia podstawowe czynniki w okresie prenatalnym i wpływanie ich na rozwój i wychowanie dziecka. Najpierw autor przedstawia różne p[oglądy na temat ważności okresu ciąży i jego wpływ na rozwój dziecka, a następnie dokonuje przeglądu różnych klasyfikacji tych prenatalnych czynników, by wreszcie na tym tle zaprezentować własną typologię tych czynników. Autor dzieli je na trzy grupy: czynniki fizyczne, chemiczne i psychiczne, omawiając każdą z tych grup, i kładąc szczególną uwagę na czynniki fizyczne.

 

The article discusses the fundamental factors aging in prenatal period and influencing the development and education of the child. Te author shows at first the different views on the importance of period of pregnancy an its influence on the development of child, and next makes review of different classifications of these prenatal factors, to show finally on this background the own typology of these factors. The author divides them in three groups:  the physical factors, the chemical factors and the psychic factors, discussing each of these groups, and paying special attention to the physical ones.

 

 

Ks. Marian Wolicki

 

Świętość w życiu małżeństwa i rodziny

The Sanctity of Marriage and Family

 

Artykuł omawia problem świętości małżeństwa i rodziny. Autor odnosi się do powszechnego powołania do świętości od Chrystusa i Kościoła. Następnie autor omawia istotę świętości, a następnie przechodzi do prezentacji świętości w życiu małżeńskim i rodzinnym. Na końcu artykułu autor przedstawia świętość rodziny jako specjalne zadanie dla - zorientowanej na rodzinę - duszpasterskiej troski.

 

The article discusses the problem of sanctity of marriage and family. The author refers to the common vocation to sanctity from Christ and Church. Next discusses the author the essence of sanctity, and then goes to presentation of sanctity in marital and familial life. In the end of article the author shows the sanctity of family as the special task for the family pastoral care.

 

 

Teresa Zbyrad

 

Brak pracy zagrożeniem godności człowieka

The Lack of Work as a Threat of Human Being Dignity

 

Bezrobocie stanowi jedną z podstawowych kwestii XXI wieku. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na zagrożenia, jakie pociąga za sobą bezrobocie. Powszechnie znane są negatywne skutki bezrobocia dla człowieka, jego rodziny i społeczeństwa. Społeczeństwa stają się coraz bardziej zróżnicowane, występują bieguny bogactwa i nędzy. Brak pracy przynosi szkody zarówno materialne jak i duchowe. Stanowi zagrożenie dla godności osoby ludzkiej.

 

Unemployment represents one of fundamental  issues XXI century. The aim of this article i paying attention  to hazards, what involves unemployment. Commonly are known  negative outcomes of unemployment for human-being, his family and society. Societies become more and more differentiated.  There are poles of richness and poverty. Lack of work brings damages both material and spiritual. It makes up the menace for human-being dignity.   

 

 

Bp Edward Frankowski

 

Religia we współczesnych społeczeństwach pluralistycznych

Religion in Contemporary Pluralistic Societies

 

Artykuł jest poświęcony sytuacji w której religia umiejscowiona jest w społeczeństwach pluralistycznych. Pluralizm odnosi się zarówno do kultury jak i gospodarki. Wszystko to tworzy nowy kontekst dla możliwości dokonywania różnych wyborów. Wybory te mogą także dotyczyć elementów filozofii życia i religii. Powyższy artykuł przyczynia się do dyskusji na ten interesujący problem, jakim jest sytuacja religii we współczesnych społeczeństwach.

 

This article is dedicated to the situation, in which is the religion in the pluralistic societies. This pluralism refers both to the culture and economy; all this creates the new context and possibility of making different choices. These choices can concern also the elements of philosophy of life and religion. The above article makes only contribution to the discussion on this interesting problem, which is the situation of the religion in the contemporary societies.

 

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 27.07.2013, godz. 01:11 - Mirosław Rewera