Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 19 (2/2009) | kwiecień – maj czerwiec

 

 

Przedmowa/Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

ks. Marian Wolicki

 

Duchowe skutki przynależności do sekt

Spiritual Consequences of Cult Involvement 

 

Autor omawia w tym artykule problem duchowych skutków przynależności do sekt i nowych ruchów religijnych. Problem ten był stosunkowo rzadko przedmiotem badań empirycznych. Znaczące badania pod tym względem przeprowadził, na byłych członkach różnych sekt i nowych ruchów religijnych, amerykański uczony Ph. Lucas i to głównie wyniki jego badań są uwzględnione w tym artykule. Główne skutki duchowe przynależności do sekt to spustoszenia w sferze religijnej, zmiany światopoglądu, zmiany systemu i hierarchii wartości. Wśród wielu byłych członków sekt pojawiają się również negatywne skutki duchowe w postaci zaburzeń własnej identyczności i niezdolności do okazania zaufania, szczególnie wobec osób obdarzonych duchowym czy też religijnym autorytetem.

 

The author discusses in this article the problem of spiritual consequences of membership of cults and new religious movements. This problem has been rather a rare object of empirical research. The significant analyses in this area were carried out by the American scholar Phillip C. Lucas and mainly the effects of his research are taken into consideration in this article. The main spiritual consequences of memberships of cults are losses in the religious sphere, changes in philosophy of life, changes in values hierarchy. Many former cult members also experience negative spiritual consequences in the form of disturbances of their own identity and inability to manifest confidence, especially from the persons endowed with spiritual or religious authority.

 

 

R. Ayo Alani

 

Reformy szkolnictwa wyższego w Nigerii: powstawanie uczelni prywatnych (tekst w języku angielskim)

Higher Education Reforms in Nigeria: Emergence of Private Universities

 

Autor artykułu, dostrzegając potrzebę wkładu podmiotów prywatnych w zabezpieczenie kształcenia uniwersyteckiego, podejmuje kwestię wyłaniania się prywatnych uczelni w Nigerii. Poddaje on analizie strukturę własnościową tych instytucji, uwypukla wysiłek organizacji religijnych w kształtowaniu oświaty na poziomie wyższym, przedstawia strukturę rozkładu prywatnych uczelni pomiędzy dwoma większymi obszarami geograficznymi kraju: północnym i południowym, analizuje programy nauczania realizowane przez te instytucje, jak i problem jakości nauczania. Ponadto autor przypatruje się roli rządu we wspieraniu prywatnego kształcenia uniwersyteckiego, by w końcowych fragmentach artykułu zidentyfikować wyzwania stojące przed tym sektorem, który winien być przedmiotem troski władz oświatowych oraz władz państwowych.

 

The paper examines the emergence of private universities in Nigeria and spots the need for private intervention in the provision of university education. The ownership structure of the institutions is discussed to show the effort of religious organizations in the delivery of university education. The pattern of distribution of private universities between the two major geographical areas – north and south – of the country, the academic programmes run by the institutions and the issue of quality of private university education also feature in the paper. The role of government in the provision of university education by the private sector is also scrutinized. The discussion of these issues is aimed at identifying the challenges that have to be addressed by the National Universities Commission, and federal government in private university education. The paper finally makes some recommendations to ensure that the institutions perform their expected roles.

 

 

Jarosław W. Przybytniowski, Agata Bochyńska

 

Twarz czy maska? Analiza porównawcza filozoficznych koncepcji Witolda Gombrowicza i Józefa Tischnera

Face or Mask? The Comparative Analysis of Philosophical Conceptions of Witold Gombrowicz and Józef Tischner

 

Głównym celem eseju jest porównanie stanowiska dwóch różnych myślicieli XX wieku: Józefa Tischnera i Witolda Gombrowicza, ich idei twarzy i maski. Pierwszy był katolickim duchownym i współautorem filozofii dialogu. Drugi był ateistą i przedstawicielem egzystencjalizmu. Chociaż ich wizja życia wydaje się być całkiem różna, ich filozofie skupiają się na tych samych problemach: relacjach z innymi ludźmi, autentyczności człowieka, prawdzie i rzeczywistości. W tym artykule próbuję zdefiniować idee twarzy i maski, które były obecne w pracach Tischner i Gombrowicz, co jest podstawą do zrozumienia zarówno różnic, jak i podobieństw między ich filozofiami.

 

The main aim of the essay is to compare two different Polish thinkers of the 20th century: Józef Tischner and Witold Gombrowicz and their ideas of the face and mask. The first one was a catholic priest and co-author of the philosophy of dialogue, which is strongly grounded in the idea of God. The second one was an atheist and adherent of the existentialism. Although their outlook on life seems to be quite different, their philosophies focus on the same problems: relations with other people, human’s authenticity, truth, and reality. In this paper the authors are trying to define the ideas of face and mask, which are presented in the works of Tischner and Gombrowicz and are fundamental to understand both differences and similarities between their philosophies. They are going through the following questions: What is the idea of the mask for a human being? Does the face exists? Can we choose between the face and the mask or are we doomed to one of them?

 

 

Beata Janeczko

 

Panorama polskich ruchów antyglobalistycznych po roku 1999: zarys problematyki

The Anti-globalization Movements in Poland after 1999: Outline of the Problem

 

Polski ruch antyglobalistyczny to „ruch ruchów”, szeroka koalicja sprzeciwu. Ruch posługuje się głównie strategią negacji i skupia się na negatywnym programie. Tym co łączy ruchy jest idea antyglobalizmu obecna w ich programach. Zasadą ruchu jest jednoczenie wielu środowisk pod wspólnym hasłem walki z globalizacją.

 

The Polish anti-globalization movement is the “movement of movements”, wide coalition of protest. This one uses mostly strategy of negation and focuses on negative activities. Something what unites all movements is the anti-globalization idea declarated in their programmes. The puropose of the anti-globalization movement is to unify many milieus under common watchword of fight against globalization.

 

 

Magdalena Łuka

 

Bezrobocie w kontekście wspólnotowego wymiaru życia człowieka

Unemployment in the Context of Community Dimension of Human Life

 

Artykuł ukazuje zjawisko bezrobocia w kontekście personalistycznej koncepcji uczestnictwa we wspólnocie. Brak aktywności zawodowej w ogromnej mierze pozbawia człowieka możliwości intensywnego kontaktu i współpracy z innymi ludźmi. Równocześnie jednak społeczność, w której żyje bezrobotny, stosując zasadę pomocniczości i solidarności, powinna pomagać przezwyciężać zjawisko bezrobocia. W te działania aktywnie włącza się Kościół katolicki, m.in. organizując duszpasterstwo tych grup.

 

The article analyses the problem of unemployment in the context of conception of participation in the community. The lack of professional activity in huge measure deprives a man of the possibility of intensive contact and co-operation with others. However, applying the principle of help and the solidarity, the community should help to overcome the problem of unemployment. Especially the role of the Church is indicated by the author.

 

 

Justyna Maciaszek

 

Społeczności sieciowe i naszaklasa.pl: przyczynek do socjologicznej analizy

Web Society and Naszaklasa.pl: A Contribution to Sociological Analysis

 

Niniejszy artykuł podejmuje problematykę społeczności sieciowych w kontekście najpopularniejszego serwisu społecznościowego w Polsce, jakim jest naszaklasa.pl. Portal Nasza Klasa stworzył niewątpliwie wielomilionową społeczność, która co prawda zaspakaja potrzebę przynależności do grupy, pozwalając użytkownikom odnaleźć znajomych, jednakże z drugiej strony przyczynia się do wielu negatywnych zjawisk. Pytanie, czy społeczności tradycyjne przejdą do lamusa, pozostaje zaś otwarte.

 

The article undertakes the problems of web society in the context of the most popular Internet service in Poland like ‘naszaklasa.pl’. This portal created the web society which gathers together several million people. It fulfils the need of group affiliation and enables to find one’s former friends. However, on the other hand, it causes a lot of negative phenomena. Still open is answer to the question if web society will supplant community in the real world.

 

 

Justyna Truskolaska

 

Atmosfera życia rodzinnego jako istotny element kultury wychowawczej rodziny

The Atmosphere of Family Life as an Essential Component of Family Educational Culture

 

W artykule opisano atmosferę wychowania jako jeden z podstawowych elementów kultury wychowawczej rodziny. Ta ostatnia wpisuje się w całokształt wychowania społeczeństwa i pozostaje z nią w ścisłym związku. Ukazano różnorodne ujęcia atmosfery wychowania, wyodrębnione różne jej rodzaje, a także warunkujące ją czynniki. Stwierdzono, że jakkolwiek ujęta, jest ona zasadniczym składnikiem wychowania, szczególnie w rodzinie i warunkuje powodzenie procesu wychowawczego.

 

The article refers to the phenomenon of atmosphere in child’s education and upbringing. The atmosphere of education is an essential part of family culture. And the family culture is of course an important element of the culture of a whole nation. The article shows the different kinds of educational atmosphere definition. But despite of the definition, we must realize that the atmosphere is one of the most important component of family upbringing which determined the effects of the process.

 

 

Anna Witkowska-Paleń

 

Dynamika i przeobrażenia struktury przestępczości w Polsce po 1989 roku

Dynamics and Transformations of the Structure of Delinquency in Poland after 1989

 

Po roku 1989 przestępczość w Polsce zaczęła dynamicznie wzrastać. Największy wzrost czynów przestępczych policja odnotowała w latach 2000-2004. W strukturze dokonywanych czynów dominują przestępstwa kryminalne, głównie kradzieże i włamania. Agresywne i brutalne czyny (takie jak zabójstwa i gwałty) stanowią natomiast nieznaczny odsetek czynów karalnych. Jednakże w świadomości społecznej dominuje przekonanie, iż czyny te stanowią największe zagrożenie. Taki obraz przestępczości kreują zwłaszcza środki masowego przekazu. Zamiarem autorki artykułu jest więc ukazanie rzeczywistego obrazu przestępczości w Polsce, w zakresie jej struktury i dynamiki w latach 1990-2007.

 

After the year 1989, there was a dynamic increase of delinquency in Poland. The biggest increase of delinquency was noted in the period of 2000-2004. After that, this number fell down. In the structure of delinquency, criminal acts dominate, such as usual robberies and house-breaking. There are not many aggressive and brutal crimes, like murders and rapes. But in public consciousness dominate conviction that there is a lot of such crimes. This picture of delinquency is created by mass media. The intention of this article is to show factual picture of delinquency in Poland, its structure, and dynamics in the period 1990-2007.

 

 

Maria T. Misik

 

Wizja rodziny w świetle polityki rodzinnej

The Concept of Family in the Light of Family Policy

 

W ostatnich latach coraz intensywniej rozwijają się interdyscyplinarne badania nad rodziną (nauki o rodzinie, familiologia); wyodrębnia się także – w refleksji teoretycznej i działalności praktycznej – obszar polityki rodzinnej. Na podstawie przyjętych założeń aksjologicznych i antropologicznych określa się funkcje rodziny w życiu społecznym i w jego rozwoju. Rozpatruje się przemiany rodziny następujące we współczesnym społeczeństwie. W artykule – z punktu widzenia polityki rodzinnej – przedstawiono obraz współczesnej rodziny, jej sytuację, podstawowe funkcje jakie pełni względem społeczeństwa oraz zwrócono uwagę na istniejące trudności i zagrożenia dla jej prawidłowego funkcjonowania. Poruszono kwestię zjawisk określanych zbiorczym mianem „współczesnego kryzysu rodziny”, zwłaszcza obniżenie się ilości rodzin wielodzietnych, co bywa interpretowane jako zagrożenie dla właściwego funkcjonowania życia społecznego. Podkreślono istotną rolę właściwego rozwoju dziecka, jako wartości nadrzędnej dla rodziny i państwa. Rozpatrzono podstawowe zadania i formy społecznego wsparcia rodziny realizowane w ramach polityki rodzinnej.

 

The article presents the picture of present day family, its situation and problems which it has to overcome in order to function properly. It also focuses on such matters as procreation and upbringing. In the last few years, a lot of attention has been paid to the subject of family and its participation in social life. Research shows that many negative changes have taken place in our families. In order to prevent those changes, it is important to realize the role of family in society. Various social and political circumstances influence the life of many families. The sharp decrease in the number of numerous families is one of the symptoms of the crisis. Thus, it is crucial to emphasize the role of a child for whom the family is the primary source of values and moral rules. The child cannot be treated as an object, though. By participating in social life, the child should become a rightful member of their community.

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

Justyna Przybyło-Szlachta

 

Amerykańskie badania mediów (rec. Roger D. Wimmer, Joseph R. Dominick, Mass media: metody badań, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego,tłum. T. Karłowicz,Kraków 2008, stron: 655)

The American Research on the Mass Media (review of Roger D. Wimmer, Joseph R. Dominick, Mass media: metody badań, transl. T. Karłowicz,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008, pages: 655)

 

 

ks. Roman B. Sieroń

 

Rola katolickiego domu kultury w wychowaniu (rec. Ewa Sęk, Wychowanie młodzieży na przykładzie Katolickiego Domu Kultury „Arka” im. św. Jadwigi Królowej w Racławicach, WDS, Stalowa Wola 2009, stron: 212)

The Role of a Catholic Community Centre in Education (review of Ewa Sęk, Wychowanie młodzieży na przykładzie Katolickiego Domu Kultury „Arka” im. św. Jadwigi Królowej w Racławicach, WDS, Stalowa Wola 2009, pages: 212)

 

 

SPRAWOZDANIA I KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Teresa Zbyrad

 

Korepetycje: moda czy upadek szkoły? Raport z badań przeprowadzonych przez studentów socjologii WZNoS KUL Jana Pawła II w Stalowej Woli wśród młodzieży licealnej

Private Tuition: Fashion or Fall of School? Report on the Research Carried Out among Secondary-School Pupils by the Students of Sociology of Off-Campus Faculty of Social Sciences in Stalowa Wola

 

 

Jadwiga Daszykowska, Mirosław Rewera

 

Styl i jakość życia współczesnego człowieka

The Style and the Quality of Life of Contemporary Man

 

 

Marek Klimek

 

W dziesiątą rocznicę funkcjonowania samorządu powiatowego

In the Tenth Anniversary of Functioning the County Local Government 

 

 

Piotr T. Nowakowski

 

Gościnne wykłady w Goeteborgu

Visiting Lectures in Gothenburg 

 

 

Aleksandr Woronow

 

Spuścizna po Stanleyu Milgramie w Rosji (tekst w języku angielskim)

Stanley Milgram’s Legacy in Russia

 

 

Planowane konferencje/Planned Conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS

 

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 16.10.2015, godz. 17:35 - Mirosław Rewera