Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 22 (1/2010) | styczeń – luty marzec

 

 

Przedmowa/Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

ks. Marian Wolicki

 

Potrzeba ustawicznego kształcenia

The Necessity of Lifelong Learning

 

Artykuł dotyczy aktualnej i ważnej dla edukacji społeczeństwa sprawy kształcenia ustawicznego, które należy dziś do istotnych zadań wyższych uczelni. Autor artykułu uzasadnia konieczność kształcenia ustawicznego paroma argumentami, takimi jak: akcentowana przez współczesną psychologię rozwojową potrzeba ciągłego rozwoju osoby ludzkiej, przemiany cywilizacyjne zachodzące we współczesnym świecie, konieczność zdobywania nowych kwalifikacji i kompetencji, oraz służba społeczeństwu. W końcowej części artykułu autor wskazuje na tę szczególną formę kształcenia ustawicznego, jaką są uniwersytety trzeciego wieku.

 

The article concerns the actual and important for education of society problem of incessant education which belongs today to the essential tasks of academies and universities. The author of the article motivates the necessity of permanent education with several arguments, such as: the accentuated by contemporary developmental psychology need of continuous development of human person, the civilizing changes occurring in the contemporary world, the necessity of attaining new qualifications and competences and also the service to society. In the end part of the article the author shows this special form of permanent education, which are the universities of the third age.

 

 

ks. Czesław Kustra

 

Posługa egzorcysty-wychowawcy w terapii młodzieży niedostosowanej społecznie

The Ministry of Exorcist-tutor in Therapy of Socially Maladjusted Youth

 

Autor analizuje zagadnienie posługi egzorcysty - wychowawcy w terapii młodzieży niedostosowanej społecznie. Podczas obserwacji codziennego zachowania tej kategorii młodego pokolenia można dojść do zabawnego przekonania, że co najmniej niektórzy z nich przejawiają symptomy bycia zniewolonych przez zło. W tej sytuacji chrześcijańscy nauczyciele, szczególnie katecheci, mogą czasami używać egzorcyzmów, które mogą być odnalezione w praktykach Kościoła rzymskokatolickiego, ale przede wszystkim stanowią one wyraz terapeutycznych umiejętności księdza – nauczyciela lub katechety, który dzięki swojej posłudze będzie oddziaływał  na  młodzież w kierunku ich przystosowania się do norm społecznych. Tak to więc w ten sposób wystąpi z egzorcyzmem, po to, by wpłynąć na ich niedostosowanie społeczne.

 

Author analyses the issue of the ministry of exorcist-tutor in therapy of socially maladjusted youth. During observation of everyday behavior of this category of young generation, one may entertain a conviction that at least some of them have symptoms of being enslaved by evil. In this situation, Christian tutors, especially catechists, may sometimes use exorcisms in the process of therapy. The author doesn’t mean classical form of exorcism, which may be found in the Roman Ritual, but rather therapeutic skills of priest-tutor or catechist who, thanks to their ministry, will influence the youth to accommodate themselves to social norms, and in this way will ‘perform an exorcism’ on their social maladjustment.

 

 

Krzysztof Mudyń, Anna Weiss

 

 Satysfakcja z życia u osób w wieku senioralnym a orientacje życiowe i deklarowane wartości

Life Satisfaction among the Elderly, Their Life Orientations and Declared Values

 

By zbadać powiązania pomiędzy satysfakcją z życia, ujawnić osobiste wartości i preferowane orientacje życiowe – badaniom sondażowym poddanych zostało 80 osób (40 mężczyzn i 40 kobiet) w wieku powyżej 60 lat. W badaniu użyto testu SWLS Dienera, „Listę wartości osobistych” Juczyńskiego oraz testu „Rzeczywisty–(Nie)rzeczywisty” Mudynia. W badaniach ustalono, że: 1) cała badana grupa osiągnęła najwyższy wynik w orientacji społecznej (Mediana = 36,1), następnie w orientacji religijnej (Mediana = 23.0) i estetycznej (Mediana = 18,7); 2) satysfakcja z życia wzrasta wraz z wiekiem starszych osób; 3) satysfakcja z życia pozytywnie koreluje z orientacją estetyczną, ale tylko u mężczyzn; 4) osoba, która deklarowała rzadki kontakt z własnymi dziećmi – podobnie jak w przypadku wnuków – osiągnęła wyższy wynik w orientacji społecznej w porównaniu do tych, którzy deklarowali częstsze kontakty; 5) rozwiedzione lub owdowiałe osoby także uzyskały wyższe wyniki w orientacji społecznej niż osoby żonate (zamężne). Sądzimy, że silna orientacja społeczna może być interpretowana jako znak deprywacji (braku zaspokojenia) potrzeb społecznych w podeszłym wieku.

 

To explore connections between life satisfaction, explicit personal values and preferred life orientations, 80 people (40 men and 40 women) at age above 60 years were surveyed using Diener’s SWLS, Juczyński’s List of Personal Values, and Mudyń’s Real-Non(real) method. It was found that: 1) the whole group (men as well women) scored highest in social orientation (M = 36,1), next in religious orientation (M = 23,0) and esthetic one (M = 18,7), 2) life satisfaction increases along with the age of older persons, 3) life satisfaction correlates positively with esthetic orientation but only in men, 4) person who declared seldom contact with their own children – similarly as in the case of grandchildren – scored higher in social orientation in comparison to those, who declared more often contact, 5) divorced or widowed persons also gained higher scores in social orientation than married ones. We suppose a strong social orientation may be interpreted as a sign of deprivation of the social needs in the senior age.

 

 

 ks. Kazimierz Bełch

 

 Rozwój ludzki w encyklice Benedykta XVI „Caritas in veritate”

Human Development in Encyclical of Benedict XVI

 

Papież Benedykt XVI w encyklice Caritas in veritate przedstawia nową pod wieloma względami koncepcję rozwoju ludzkiego, wyprowadzoną ze stwierdzenia, że rozwój jest powołaniem. Skoro człowiek jest powołany przez Boga, to nie może realizować swego rozwoju według własnego projektu oraz nie jest zdolny do uskutecznienia go własnymi siłami. Do rozwoju uzdalnia nas Bóg przez dar miłości i prawdy. Papież krytycznie ocenia współczesny rozwój, zdominowany przez globalizację i technokrację. Wskazuje natomiast, że prawdziwy rozwój może być zrealizowany przez miłość opartą na prawdzie. Tę ogólną zasadę następnie aplikuje do rozwiązywania szczegółowych problemów. Dostrzega też potrzebę solidarnej współpracy całej ludzkości w dążeniu do integralnego rozwoju.

 

In the encyclical Caritas in veritate the Pope Benedict XVI presents a new in many respects conception of human development - derived from the constatation that development is a vocation. If a person is created by God, he cannot realize his development according to his own project and is not able to fulfill it himself. We are inspired for development by God's gift of love and truth. The Pope evaluates the development dominated by globalization and technocracy in a critical way. He indicates that the true development may be realized by love based on truth. He applies then this general rule to solution of detailed problems. He discerns also the need of harmonious cooperation of the humankind in achieving the integral development.

 

 

Marek Klimek

 

System opieki nad dzieckiem i rodziną we współczesnej Polsce: rozwiązania środowiskowe i instytucjonalne

Child and Family Care System in Contemporary Poland: The Environmental and Institutional Solitions

 

W katalogu zadań państwa i jednostek samorządu terytorialnego z zakresu pomocy społecznej szczególne miejsce zajmuje opieka nad dzieckiem i rodziną. W artykule przedstawiono rozwiązania środowiskowe i instytucjonalne wchodzące w system wsparcia dziecka i rodziny znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Rozwiązania środowiskowe obejmują m.in. adopcje, rodzicielstwo zastępcze oraz pracę socjalną. Rozwiązania instytucjonalne obejmują m.in. placówki opiekuńczo-wychowawcze, ośrodki interwencji kryzysowej itp. Cennym partnerem uzupełniającym działania instytucji publicznych w tym zakresie są również organizacje pozarządowe.

 

The state and the local government pay special attention to the care of the child and family as for as social assistance is concerned. This article presents the solution the environmental and the institutional support system included in the child and family in difficult material conditions. The environmental solutions include, among others, adoptions, surrogate parenting, and the social work. Institutional arrangements include, among others the care and educational facilities, the crisis intervention centers, etc. Valuable partners for complementary actions of public institutions in this field are also non-governmental organizations.

 

 

Dorota Kołodziej

 

 Alkohol w wieku podeszłym: specyfika problemu

Alcohol in Elderly Age: Specificity of the Problem

 

Starzenie się społeczeństwa naszego kraju jest już faktem. Sytuacja ta pociąga za sobą większe natężenie problemów osób starych w tym problemów alkoholowych, jakie ich dotykają. Problem alkoholowy w tej populacji może być implikowany specyficznymi cechami procesu starzenia. Stanowią je zarówno czynniki psychologiczne, psychosocjalne jak i biologiczne. Ta specyfika czynników predysponujących, dotyczy głównie tej części seniorów, u których problem alkoholowy rozpoczął się właśnie w tej fazie ich życia. U osób tych na pierwszy plan wysuwają się zniszczenia somatyczne w przeciwieństwie do tych seniorów, u których problem alkoholowy ma swój początek we wcześniejszej fazie ich życia, wśród których to, na pierwszy plan skutków wysuwa się inwalidztwo społeczno -zawodowe, natomiast skutki zdrowotne mają znaczenie drugoplanowe. Obecnie nie ma jeszcze opracowanych specyficznych programów terapii dla osób starszych, mogą oni natomiast, skutecznie uczestniczyć w oferowanych obecnie przez placówki lecznictwa odwykowego programach terapeutycznych.

 

The society in Poland is getting older. This situation causes that a lot of problems connected with elderly people appears such as for example alcohol addiction. Problems with alcohol addiction among the elders can be the result of specific characteristics of getting age process. The problem is influenced by psychological, psychosocial and biological factors. These factors concern especially those people whose drinking problem started in the late stage of their life. First of all, such people suffer from somatic changes, contrary to elderly who addicted in the early stage of their life. The last ones have rather problems with living in society and finding job. At the moment, there are no particular programs of therapy which could help elderly to fight with addiction. However, some institutions offer therapeutic withdrawal programs in which aged people can participate.

 

 

Dorota Szumna

 

 Relacje nauczyciel–uczeń w świetle zasad skutecznej komunikacji

Teacher–Pupil Relationships in the Light of Effective Communication Principles

 

Pedagodzy od lat przyglądają się relacjom między głównymi podmiotami procesu edukacyjnego: nauczycielami i uczniami. Od stanu tych codziennych kontaktów w dużym stopniu zależy rodzaj doświadczeń i przeżyć, jakie każda ze stron wynosi z tego miejsca pracy i nauki. Sens pedagogicznych oddziaływań nauczyciela zawiera się także w rozwijaniu poczucia własnej wartości ucznia, uczeniu budowania więzi i satysfakcjonujących relacji międzyludzkich, opartych na szacunku i ochronie godności drugiego człowieka. Artykuł jest próbą ukazania relacji nauczyciel–uczeń na tle reguł organizowania kontaktu interpersonalnego zaproponowanych przez Goeffreya Leecha.

 

For years, pedagogues have been observing the relation among the main subjects of education process - the teachers and pupils. The condition of their everyday contacts determine the kind of experiences that are received by both parties in their place of work and schooling. The sense of teacher's pedagogical influence includes also pupils self-esteem development, creating bonds of friendship and satisfactory interpersonal relationships based on respect and protection of another human dignity. The article attempts to exhibit teacher-pupil relationships on the ground of the interpersonal contact principles suggested by Geoffrey Leech.

 

 

Ganiyu G. Oke

 

Uwrażliwienie na kwestię płci w podręcznikach kształcenia zawodowego, technicznego i technologicznego przeznaczonych na użytek nigeryjskich szkół i uczelni

Gender-Sensitivity of Vocational, Technical and Technology Education Textbooks for Nigerian Schools and Colleges (text in English language)

 

Artykuł podnosi zagadnienie uwrażliwienia na kwestię płci w podręcznikach kształcenia zawodowego, technicznego i technologicznego przeznaczonych na użytek nigeryjskich szkół i uczelni. Powszechnie uznaje się oświatę za jedno z praw ludzkich, które przysługuje wszystkim bez względu na płeć, wiek, status socjoekonomiczny, wyznanie, kolor skóry, język, tożsamość etniczną oraz polityczne przekonania i powiązania. W tym ogólnym kontekście tytułowa problematyka była już podejmowana wielokrotnie przez niezależnych autorów, jak też przez ekspertów występujących pod egidą ONZ. Z badań przedstawionych w artykule wynika, że w wielu wymiarach zagadnienie uwrażliwienia na kwestię płci w podręcznikach szkolnych i akademickich wymaga wzmocnienia, a w paru innych konieczne są zmiany – chodzi zwłaszcza o stereotypy ról męskich i żeńskich. Zarówno autorzy, jak i wydawcy oraz dystrybutorzy powinni w tym względzie stanąć na wysokości zadania i doprowadzić do pożądanych zmian.

 

The article raises the issue of sensibility on  gender’s matter in textbooks of professional, technical and technological education, designed for usage Nigerian’s schools and universities. Education is commonly regarded as one from human being rights which deserves all inhabitants of our planet regardless on sex, age of life, social-economic status, religion, colour of skin, language, ethnical identity as well as political beliefs and connections. In his general context titled problems was already undertaken many times by independent authors as well as by experts performing under the auspices of ONZ. From presented researches results that in many dimensions the issue of sensibility on gender’s matter in textbooks requires enforcing and in others ones are necessary, especially as far as stereotypes male and female roles is concerned. Both authors and publishers in this regard should be successful and bring on to demanded changes.

 

 

Paweł Prüfer

 

Zasada subsydiarności a rodzina w kontekście katolickiej nauki społecznej

The Rule of Subsidiarity and Family in the Context of Catholic Social Teaching

 

Zasada pomocniczości, wypracowana przez katolicka myśl społeczną, dotyczy przede wszystkim relacji państwa względem wszystkich innych mniejszych wspólnot, w tym także rodziny. Zakłada on otwartość, służbę, gotowość wspierania. Jest gwarancją samodzielności i autonomii w funkcjonowaniu rodziny, w ramach jej własnych kompetencji i swobód. Rodzina, będąc ważną komórką życia społecznego, ma prawo być wspierana przez państwo dla realizowania własnych celów. Subsydiarność domaga się obecności także innych zasad życia społecznego, takich jak np. solidarność. W ujęciu katolickiej nauki społecznej rodzina stanowi ważne miejsce dla kształtowania podstawowych cnót społecznych, do których należy głównie umiejętność współpracy, bezinteresowności. Względem państwa i innych struktur społecznych jest pierwszą instytucją, a zasada subsydiarności ma za zadanie podtrzymywać tę priorytetowość. Zachowanie i promowanie zasady pomocniczości względem rodziny jest przejawem społeczeństwa obywatelskiego i pluralistycznego.

 

Subsidiarity, elaborated on by the Catholic social thought concerns mainly the relationship between the state and every other minor communities including family. This notion is based on openness, readiness to serve and support. It is a guarantee of the autonomy in functioning of family within the area of its competence and privileges. Family as the vital element of social life has the right to be supported by the state in achieving its own aims and goals. Subsidiarity also requires the presence of other rules of social life such as solidarity. In terms of Catholic social education family plays an important role in shaping basic social virtues such as cooperativeness and disinterestedness. Regarding the state and other social structures, family is the primary institution, and Subsidiarity is to sustain its high position. Preservation and promotion of Subsidiarity for the family is the sign of civil and pluralist society.

 

 

BIOGRAFIE/BIOGRAPHIES

 

 

Mateusz Szast

 

Życie i twórczość Floriana Znanieckiego – jednego z najwybitniejszych socjologów XX wieku

Life and Works of Florian Znaniecki – One of the Most Outstanding Sociologists of the 20th Century

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

Marek Klimek

 

III Rzeczpospolita w budowie samorządności: koncepcje i rozwiązania ustrojowe (rec. Andrzej K. Piasecki, Samorząd terytorialny i wspólnoty lokalne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, stron: 418)

Third Rzeczpospolita in Constructing Self-Government: Political Conceptions and Solutions (review of Andrzej K. Piasecki, Samorząd terytorialny i wspólnoty lokalne, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2009, pages: 418)

 

 

Bożena Olszak-Krzyżanowska

 

 Dylematy wokół cierpienia (rec. Edyta Bartkowiak i Paweł Prüfer (red.), Cierpienie: dylematy egzystencjalne, t. 1, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2009, stron: 173)

Dilemmas over Suffering (review of Edyta Bartkowiak i Paweł Pruffer [Ed.], Cierpienie: dylematy egzystencjalne, vol. 1, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2009, pages: 173)

 

 

Teresa Zbyrad

 

Migracje (rec. Zofia Kawczyńska-Butrym, Migracje. Wybrane zagadnienia, UMCS, Lublin 2009, stron: 164)

Migrations (review of Zofia Kawczyńska-Butrym, Migracje. Wybrane zagadnienia, UMCS, Lublin 2009, pages:164)

 

 

SPRAWOZDANIA I KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Koło Naukowe „Societas” 

 

Ruch turystyczny w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą: raport z badań

Tourist Traffic in Kazimierz Dolny on the Vistula. A research Report

 

 

Ireneusz Kamiński

 

Sekty: wolność czy zniewolenie?

Cults: Freedom or Enslavement?

 

 

Planowane konferencje/Planned Conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS


 

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 14.10.2015, godz. 20:52 - Mirosław Rewera