Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 24 (3/2010) | lipiec – sierpień – wrzesień

   

 

Przedmowa/Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

 

ks. Andrzej Gretkowski, Paweł Krydziński

 

Formy, środki i metody oddziaływań penitencjarnych stosowanych w Oddziale Terapeutycznym Zakładu Karnego w Płocku

Forms, Measures, and Methods of Penitentiary Influences Used in Therapeutic Department in Plock’s Prison

 

Zakład Karny w Płocku, to najstarszy kompleks więzienny w Polsce funkcjonujący od przeszło 200 lat. Od pierwszych lat jego istnienia prowadzono wobec osadzonych różnorodne formy, metody i środki oddziaływań penitencjarnych. W roku 1978 utworzono Specjalny Oddział Leczniczo-Wychowawczy (obecnie Oddział Terapeutyczny) dla skazanych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczych oraz odrębnego traktowania. Od roku 1994 funkcjonuje w Zakładzie Karnym w Płocku pierwszy w Polsce Oddział Terapii Zajęciowe. Tematyka dotycząca działalności tych oddziałów stanowi główny przedmiot rozważań, które zawiera niniejszy artykuł.

 

The Plock’s prison is the oldest convict prison complex in Poland that was founded 200 years ago. Since the beginning years different forms, methods and measures of penitentiary interactions were used towards convicted prisoners. In 1978 the Special Medicinal and Educational Department was organized (contemporary Therapeutic Department) for convicted that needed special medicinal care and separate treatment. The first Occupational Therapy Department, works in Plock’s prison since 1994. The topic of activity of these departments is the main deliberation subject contained in the article.

 

 

ks. Paweł Prüfer

 

Piesza pielgrzymka jako fenomen społeczno-religijny i jej socjologiczno-teologiczne tło 

Pilgrimage as a Socio-religious Phenomenon and Its Socio-theological Background

 

Pielgrzymka jest zjawiskiem natury religijnej. Może podlegać jednak analizie teoretycznej jako zjawisko o charakterze społecznym. Zawiera w sobie elementy budzące postawy społeczne. Pielgrzymowanie jest zazwyczaj zjawiskiem wspólnotowym, o ściśle określonym celu i sposobie (drodze) jego osiągania. Chrześcijaństwo waloryzuje wartość pielgrzymowania w swojej doktrynie i praktyce wiary. Artykuł przywołuje biblijne aspekty pielgrzymowania oraz ich teologiczno-praktyczne wyznaczniki (List Jana Pawła II o pielgrzymowaniu do miejsc świętych). Oprócz realnego (fizycznego) aspektu, pielgrzymowanie ma także charakter duchowy (więź z pielgrzymującymi, duchowe pielgrzymowanie, życie jako pielgrzymka). Uwypuklając wątki społeczne, wychowawcze i formacyjne pieszego pielgrzymowania, w artykule zostaje podkreślone, iż teologiczny (eschatologiczny) jego charakter, tłumaczy uniwersalność i ponadczasowość fenomenu.

 

A pilgrimage is a phenomenon of religious nature. It may, however, be analysed theoretically as a social one. It contains elements that evoke social approaches. Taking part in pilgrimages is usually a communitarian occurrence whose objective and method (way) of achieving it are strictly defined. Christianity values going on pilgrimages in its doctrine and in the practice of faith. The paper refers to the biblical aspects of going on pilgrimages and to their theological and practical determinants. Apart from their practicable (physical) quality, pilgrimages are also spiritual, for example the connection with the pilgrims, spiritual pilgrimages and life as a pilgrimage. By emphasising the social, educational and formative features of walking pilgrimages the article stresses that their theological (eschatological) character explains the universal and timeless nature of the phenomenon.

 

 

Cengiz Özbesler

 

Wspierająca rola pracownika socjalnego w psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej  (tekst w języku angielskim)

Advocating Role of Social Worker in Child and Adolescent Psychiatry

 

As one of the important professional roles involved in social work, advocacy is a strategy encompassed in the general social work model. When considered from the perspective of psychiatric social work, advocacy aims, in its most essential meaning, are to change in the benefit of the patient or to eliminate obstacles that create an adverse effect on the therapeutic process of the adolescent within their social circle during the period of psychiatric therapy and which the adolescent and their family cannot overcome within this social system, within the framework of relevant legal rights. At the same time, advocacy is one of the professional roles undertaken by the social worker in the course of professional intervention for the purpose of restoring the functionality of dysfunctional situations encountered during the structuring of social arrangements or support resources in order to support the therapeutic process of the adolescent. An effective case advocacy requires a good level of knowledge on the policies, management structures, formal and informal properties of social institutions, as well as on legal arrangements concerning the efficient use of social resources.

 

Oferowanie wsparcia, jako jedna z ważniejszych ról zawodowych pracownika socjalnego, jest strategią ujętą w generalnym modelu pracy socjalnej. Prowadząc rozważania z perspektywy pracy socjalnej zorientowanej psychiatrycznie, cele wsparcia, w jego najbardziej zasadniczym znaczeniu, wiążą się z dobroczynnym oddziaływaniem na pacjenta albo eliminowaniem przeszkód wywołujących niekorzystny wpływ na proces terapeutyczny młodej osoby pozostającej podczas terapii psychiatrycznej w swym środowisku, a których ona ani jej rodzina nie są w stanie przezwyciężyć w zastanym systemie społecznym, tj. w ramach przysługujących praw. Wsparcie należy jednocześnie do ról zawodowych przyjmowanych przez pracownika socjalnego w trakcie wynikającej z jego obowiązków interwencji w celu przywrócenia funkcjonalności dysfunkcjonalnym sytuacjom napotykanym przez jednostkę podczas konstruowania relacji społecznych lub w celu zapewnienia środków niezbędnych dla procesu terapeutycznego młodego człowieka. Skuteczne wsparcie wymaga dobrego poziomu wiedzy w zakresie zasad pracy, struktur zarządzania, formalnych i nieformalnych właściwości instytucji socjalnych, jak też uregulowań prawnych odnoszących się do sprawnego wykorzystywania zasobów socjalnych.

 

 

Justyna Maciaszek

 

 Demokracja partycypacyjna jako jedna z propozycji alternatywnej organizacji społeczeństwa w programie współczesnego ruchu anarchistycznego

Participation Democracy as One of Propositions of the Alternative Social Organization in the Program of Contemporary Anarchist Movement

 

Współcześni anarchiści coraz mniej koncentrują się na sprzeciwie, a więcej na przedstawianiu pozytywnych propozycji politycznych, społecznych i gospodarczych. Ich wizja świata zbudowana jest na silnych roszczeniach obywatelskich, co wiąże się z propozycją przebudowy społeczeństwa w ten sposób, że decyzje będą podejmowane oddolnie. Jedną z anarchistycznych propozycji „nowego lepszego ładu” jest wprowadzenie demokracji partycypacyjnej na wzór tej, która istnieje w brazylijskim mieście Porto Alegre.

 

Present Anarchists rarer and rarer concentrate on the opposition and more often on demonstration the positive political, social and economical propositions. Their picture of world is structured on the powerful public claims, and it unites with the proposition of reconstruction of society that way the decisions ought to be taken from the ranks. One of the anarchical propositions ‘the new and better order’ is the introduction of participation democracy after the example of that, which exists in Porto Alegre in Brazil.

 

 

Krzysztof Czubocha

 

Przyczyny występowania zjawisk kryzysowych w polskim szkolnictwie publicznym

Reasons for the Existence of Crisis Phenomena in Polish Education

 

Celem tego artykułu jest zidentyfikowanie przyczyn najważniejszych problemów polskiej edukacji. Autor uzasadnia, że problemy te nie wynikają z cech nauczycieli czy uczniów, ale z faktu, że system oświaty jest bardzo wadliwy. Najważniejszymi problemami są: nieodpowiednie zarządzanie systemem oświaty przez Ministra Edukacji, niewłaściwa selekcja dyrektorów szkół, trudne warunki pracy dla nauczycieli, niskie zarobki oraz brak odpowiednich środków dyscyplinujących i profesjonalnej pomocy dla niezsubordynowanych uczniów. W rezultacie, większość polskich nauczycieli przeżywa syndrom wypalenia zawodowego. Inną ważną kwestią jest fakt, że polska edukacja stanowi odzwierciedlenie wszystkich społecznych problemów polskiego społeczeństwa. Skutkiem tego polskie szkoły uczą także „ukrytych” treści programu nauczania, na przykład: dyskryminacji, bierności, oszukiwania, których nie da się pogodzić z takimi podstawowymi wartościami społecznymi jak sprawiedliwość, niedyskryminacja, uczciwość i prawda. Jeżeli wyżej wymienione problemy systemowe nie zostaną rozwiązane – kryzys polskiej edukacji się pogłębi. Polska edukacja będzie cierpieć z powodu braku personelu dydaktyczno-naukowego, gdyż młodzi Polacy nie odnajdują już pozycji nauczyciela jako atrakcyjnej.

 

The aim of the paper is to identify reasons for the most important problems of Polish education. The author of the paper argues that the problems are not brought about by educators or students but by the fact that the system itself is deeply flawed. The most important problems include, unsuitable management of the system by the Ministry of Education, wrong selection of headmasters, difficult working conditions for teachers, low salaries and the lack of proper disciplinary measures and professional help for socially disruptive students. As a result, the majority of Polish teachers suffer from burnout syndrome. Another important issue is the fact that Polish education reflects all social problems of Polish society. Hence, Polish schools teach also the hidden curriculum, i.e., discrimination, passiveness, or trickery which cannot be reconciled with such basic social values as justice, non-discrimination, honesty and the truth. If the above mentioned systemic problems are not solved, the crisis of Polish education will deepen. Polish education will suffer from the lack of staff as young Poles do not find the position of teacher appealing any more.

 

 

Anna Graboś

 

Poczucie samotności u młodzieży na przełomie XX i XXI wieku jako wynik oddziaływań cywilizacyjnych

The Young Generation’s Sense of Loneliness on the Turn of 20th and 21th Centuries as a Result of Civilization Influence

 

Niniejszy artykuł podejmuje problematykę samotności młodzieży w kontekście współczesnych przemian cywilizacyjnych na przełomie XX/XXI. Samotność staje się coraz większym problemem narastającym w coraz szybszym tempie i zbierającym coraz większe żniwo. Młodzież w znacznym stopniu jest narażona na wszelkie zagrożenia cywilizacyjne, wypływające z rozwoju techniki i zaniżonej komunikacji interpersonalnej, reagując na to zaburzeniami psychicznymi. W artykule jest przedstawiona definicja zjawiska samotności i jej różne rodzaje. Przedstawione są także zjawiska związane z rosnącymi dysfunkcjami psychicznymi nastolatków i uzależniania cywilizacyjne od Internetu, telewizji i telefonu komórkowego. Ucieczki nastolatków od zagrożeń cywilizacyjnych jest próbą odnalezienia własnej tożsamości.

 

The article undertakes the problem of the youth loneliness in the context of modern changes in civilization on the turn of XX and XXI centuries. Loneliness is becoming bigger and bigger problem that grows in a very quick pace and lots of teenagers are suffering from it than ever before. This part of society is very vulnerable on the threats from civilization that result from industrial development and lower interpersonal communication what is the reason of mental problems. This article explains the definition of loneliness issue and the types of it. It also shows a phenomenon of the addiction from an Internet, a television and a mobile phone. The escape from civilization threats is an effort of adolescents to finding their own identity.

 

 

Dorota Tałaj

 

Reinterpretacja toposu macierzyństwa w poezji satelitek Skamandra

Reinterpretation of the Motherhood Topos in Poetry of Writers Associated with Skamander

 

Tematem artykułu jest funkcjonowanie toposu macierzyństwa w poezji Beaty Obertyńskiej i Zuzanny Ginczanki, pisarek związanych z ugrupowaniem Skamandra w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Do początków XX wieku artyści czerpiący z tego toposu koncentrowali się wokół postaw matek podejmujących heroiczne działanie na rzecz swoich dzieci, współodczuwających z nimi lub cierpiących po ich stracie. Twórczość Obertyńskiej i Ginczanki jest przykładem dokonującej się reinterpretacji tego toposu. W poezji Obertyńskiej zaznacza się tęsknota za nieobecnym dzieckiem i nieakceptacja seksualności, a obrazy macierzyństwa mają charakter baśniowy. W wierszach Ginczanki pojawia się odrzucenie powinności wydawania na świat potomstwa i dostrzeganie w porodzie aktu samozagłady. Transformacja dokonująca się w obrębie toposu macierzyństwa polega zatem na nieobecności dziecka i zwrotowi ku kobiecie, która już nie zatraca się w swoim macierzyństwie, próbując w ten sposób odnaleźć i ocalić swoją tożsamość, ale skupia uwagę na samej sobie, a zwłaszcza swoim nierozumianym i nierozpoznanym do końca ciele.

 

The subject of the article is a functioning of maternity topos in the poetry created by Beata Obertyńska and Zuzanna Ginczanka, associated with a group of writers Skamander in the interwar period. Until the early twentieth century, the artists benefiting from this topos were concentrated around the attitudes of mothers taking heroic action on behalf of their children, sharing feelings with them or suffering after their loss. Writings of Obertyńska and Ginczanka are an example of making a reinterpretation of this topos. In poetry of Obertyńska a yearning for a not existing child and unacceptation of sexuality are emphasized and images of maternity are fabulous. The poems of Ginczanka dismiss the issue of duty to the world of breading and present the birth act as the process of self-destruction. The transformation within the topos of motherhood consist in the absence of the child and focus on the woman. Therefore the woman no longer wants to find and save her identity by a complete dedication to motherhood but is trying to focus attention on herself, especially on her incomprehensible and unrecognized body.

 

 

Bogdan Więckiewicz

 

Więź rodzinna i jej znaczenie w funkcjonowaniu rodziny

Family Ties and Their Meaning for the Life of Family

 

Artykuł prezentuje znaczenie więzi społecznej w rodzinie. Wieź rodzinna stanowi podstawowy element trwania oraz rozwoju każdej grupy społecznej a w tym także rodziny. Najistotniejszą więzią w rodzinie jest więź małżeńska. Więź ta stanowi o prawidłowej realizacji wszystkich niezbędnych funkcji w rodzinie. Zapewnia ona prawidłowy proces socjalizacji szczególnie najmłodszym członkom rodziny. Prawidłowa więź rodzinna łączy najstarsze pokolenie z najmłodszym. Dziadkowie poprzez bliski kontakt tak z dziećmi jak i wnukami przekazują historię oraz dziedzictwo własnej rodziny, społeczności lokalnej i własnego narodu w którym rodzina wzrasta i funkcjonuje. Brak więzi w rodzinie najczęściej prowadzi do rozpadu zarówno małżeństwa jak i stanowi zagrożenia dla wspólnoty pozostałych członków należących do grupy rodzinnej.

 

Article presents meaning of social attachment in a family. Social attachment is a basic element of enduring and development of social group, also for a family. Conjugal attachment is the most important attachment in a family. This attachment is responsible for all correct realization of essential function in a family. It provides correct process of socialization particularly for youngest members of families. Correct family attachment connects oldest generation with youngest. Because of close contact with children and grandsons grandfathers transfer history and heritage of own family, local community and own nation that is a place for growing and functioning of a family. Lack of attachment  in a family most often leads decomposition of marriage  and also presents threats for community of other members of a family.

 

 

BIOGRAFIE/BIOGRAPHIES

 

 

ks. Roman B. Sieroń

 

Wymiar pedagogiczny życia i misji ks. Wincentego Granata

Fr. Wincenty Granat: Pedagogical Dimension of His Life and Mission

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

Anna Witkowska-Paleń

 

Kobieta w systemie penitencjarnym – z doświadczeń praktyków (rec. Irena Dybalska [red.], Kobieta w więzieniu – polski system penitencjarny wobec kobiet w latach 1998-2008, Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2009, stron: 291)

Woman in the Prison System: From the Experiences of Practitioners (review of Irena Dybalska [Ed.], Kobieta w więzieniu – polski system penitencjarny wobec kobiet w latach 1998-2008, Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2009, pages: 291)

 

 

Marek Ziemba

 

Czy w mediach pokazywana jest prawda? (rec. Mirosław Rewera [red.], Prawda w mediach, Maternus Media, Tychy 2008, stron: 93)

Is the Truth Showed in Mass Media? (review of Mirosław Rewera [Ed.], Prawda w mediach, Maternus Media, Tychy 2008, pages: 93)

 

 

Bogdan Więckiewicz

 

O współczesnej rodzinie międzypokoleniowej w Polsce (rec. Jan Śledzianowski, Rodzina międzypokoleniowa w Polsce na progu XXI wieku, Zakład Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego, Kielce 2008, stron: 263)

About the Present-day Intergenerational Family in Poland (review of Jan Śledzianowski, Rodzina międzypokoleniowa w Polsce na progu XXI wieku, Zakład Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego, Kielce 2008, pages: 263) 

 

 

ks. Jacek Kucharski

 

Pedagogiczna głębia Ewangelii (rec. Umberto Nicoli, Simboli, parabole e immagini nei Vangeli [Bibbia per te 6], Editrice Messaggero di Sant’Antonio, Padova 2010, stron: 272) 

Pedagogical Depth of the Gospel (review of Umberto Nicoli, Simboli, parabole e immagini nei Vangeli [Bibbia per te 6], Editrice Messaggero di Sant’Antonio, Padova 2010, pages: 272) 

 

 

SPRAWOZDANIA I KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Justyna Przybyło-Szlachta

 

Praca socjalna z osobami starszymi

Social Work with Elderly People

 

 

Planowane konferencje/Planned Conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS

 

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 23.07.2013, godz. 13:38 - Mirosław Rewera