Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 25 (4/2010) | październik listopad grudzień

 

   

Przedmowa/Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

 ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

ks. Witold Jedynak

 

Stosunek katolickiej hierarchii kościelnej do komunistów i komunizmu w okresie utrwalania władzy ludowej w Polsce

Catholic Church Hierarchy’s Attitude towards the Communists and Communism in the Period of Strengthening the People’s Power in Poland

 

Stosunki społeczne pomiędzy hierarchami Kościoła katolickiego a komunistami w Polsce były warunkowane wieloma różnymi czynnikami. Polscy biskupi chcieli żeby Kościół kontynuował swoją pastoralną aktywność bez żadnych przeszkód w nowej powojennej rzeczywistości. Dlatego też nie eskalowali konfliktów i nie okazywali wrogości i nienawiści swoim prześladowcom, pomimo niesprawiedliwości i represji skierowanej przeciwko nim. Jednakże, zdecydowanie działali przeciwko przemocy, terrorowi i przestępczości popełnianej przez oficerów komunistycznego urzędu bezpieczeństwa. Hierarchowie Kościoła pokazywali bardzo negatywny stosunek wobec wprowadzonej siłą marksistowskiej, ateistycznej ideologii. W ten sposób komuniści próbowali zastąpić katolicki system wartości i katolicką wiarę swoją ideologią. Katoliccy hierarchowie sprzeciwiali się także legislacyjnym inicjatywom podejmowanym na żądanie i zgodnie z ideologią sprawujących władzę. Bezkompromisowa postawa hierarchów Kościoła wobec komunistów zmieniła się po uwięzieniu prymasa Stefana Wyszyńskiego. Biskupi obawiając się dalszych aresztowań złagodzili swoją działalność przeciwko ludziom sprawującym władzę. Zawarli oni nawet kontrowersyjne porozumienie w tym względzie. Przedstawione powyżej stosunki nie przyczyniły się do fałszowania więzi pomiędzy hierarchią a komunistami. Co więcej, raczej negatywnie wywierały wpływ na życie publiczne i jego organizację w duchu komunistycznych zasad. 

 

Social relationships between the Catholic Church hierarchy and the Communists in Poland were influenced by many different factors. Polish Bishops wanted the Church to continue its pastoral activity without any obstacles in new postwar reality. Therefore, they did not escalate conflicts and showed no hostility or hatred for their persecutors, despite injustice and repression against them. However, they decidedly acted against violence, terror and crime committed by officers of the communists secret police.  Hierarchs showed a very negative attitude towards introducing the Marxist, atheistic ideology by force. In this way the Communists tried to supplant the catholic value system and the Catholic faith. Catholic hierarchs also opposed to legislative action undertaken on request and in accordance with the ideology of The People’s Power.  The uncompromising attitude of the Church hierarchy to the Communists changed after imprisonment of Primate Stefan Wyszyński. The bishops fearing further arrests softened its activity against the People’s Power. They even made a controversial agreement with it. Depicted above relations did not contribute to forging a bond between the hierarchy and the Communists. What is more, they rather negatively affected communistic public life and its organization.

 

 

Irena Bartusiak, Mirosław Kowalski

 

Świadomość wychowawcza jako przestrzeń edukacji w opiniach potencjalnych rodziców

Pedagogical Awareness as Educational Space in the View of Potential Parents

 

Artykuł prezentuje wyniki badań sondażowych dotyczące fragmentu obrazu rzeczywistości rodzicielskiej tkwiącej w świadomości studentów wybranych kierunków pedagogicznych. W badanej populacji potencjalnych rodziców szczególną uwagę zwrócono na próbę określenia poczucia własnych (rzeczywistych i/lub domniemanych) umiejętności wychowawczych oraz potrzebę i możliwości ich rozwijania w ramach współczesnych struktur edukacji rodzicielskiej. Podstawą niniejszych rozważań jest teza, że podjęcie studiów pedagogicznych niekoniecznie idzie w parze z zainteresowaniem i skoncentrowaniem się studentów na nabywaniu umiejętności wychowawczych. Wydaje się, że wśród badanych respondentów wciąż panuje przekonanie, że rodzicielstwo jest czymś, co się spontanicznie rozwija z chwilą przyjścia dziecka na świat. Wyniki podjętych badań wskazują także na dysonans pomiędzy oceną własnych umiejętności pedagogicznych przez studentów a rzeczywistym zaangażowaniem się w ich rozwój. Badana grupa studentów krytycznie odniosła się do obecnie funkcjonujących ofert edukacji rodzicielskiej.

 

The article presents results of the survey about a fragment of the picture of parental reality stuck in the awareness of the students of chosen pedagogical studies. In the surveyed population of potential parents, special attention was drawn to defining one's own (actual and/or presumed) abilities as well as the need and opportunity to improve them within modern structures of parental education. The foundation of these deliberations is the thesis that pedagogical studies are not necessarily accompanied by interest and students' focus on gaining pedagogical abilities. It seems that among the surveyed respondents, there is still conviction that parenthood is something that happens spontaneously as soon as the baby is born. The results of the survey show the dissonance between the evaluation of students' own pedagogical abilities and actual involvement in their development. The surveyed group of students was critical about present offers of parental education.

 

 

Iyabo I. Abe, Jeremiah A. Adetoro, Adesoji A. Oni

 

Zależność między wydajnością zawodową nauczycieli a osiągnięciami edukacyjnymi uczniów szkół średnich w nigeryjskim stanie Lagos (tekst w języku angielskim)

Relationship between Teachers’ Job Productivity and Academic Performance of Secondary School Students in Lagos State, Nigeria

 

This study examines the relationship between teachers’ job productivity and academic performance of secondary school students in Lagos State, Nigeria. Two research questions were answered while two hypotheses were also tested during the course of the study. Descriptive survey research design was adopted, while questionnaires were the major instruments used in collecting the data used for the study. The sample size comprised of 200 teachers and 400 students selected from Epe and Badagry representing rural/semi-urban local government areas and Ikeja and Surulere Local Government areas representing urban local government areas. The validity of the instruments was done by experts in educational administration and foundations while the reliability co-efficient of the instrument was obtained through the process of test – retest technique. The statistical technique used is the Chi-square. The results showed that students taught by different teachers in different subjects differed significantly in performances on the basis of whether they were taught by male or female teachers. The results also showed that students’ academic performance is determined by more than teachers’ job productivity. The study therefore recommended that Lagos State Government should ensure that their schools are well staffed and appropriately funded to enhance high academic performance. Government will also need to offer incentives to qualified, experienced and dedicated teachers who are willing to teach at the senior secondary school level in order to guarantee better performance.

 

Badania zrealizowane przez autorów dotyczyły zależności między wydajnością zawodową nauczycieli a osiągnięciami edukacyjnymi uczniów szkół średnich w nigeryjskim stanie Lagos. Udało się zwłaszcza ustalić poziom wydajności zawodowej z podziałem nauczycieli na płeć. Autorzy byli w stanie uzyskać odpowiedź na dwa pytania badawcze oraz zweryfikować dwie hipotezy. Próba badawcza składała się z 200 nauczycieli i 400 studentów wybranych z obszarów Epe i Badagry, stanowiących tereny rolnicze/podmiejskie, a także Ikeji i Surulere, reprezentujących tereny miejskie. Użyte w badaniach kwestionariusze zostały sprawdzone przez ekspertów z administracji oświatowej i podstaw wychowania. Jako technikę statystyczną zastosowano chi kwadrat. Uzyskane wyniki badań wskazują, że uczniowie nauczani przez różnych nauczycieli w zakresie rozmaitych przedmiotów wykazywali znacząco odmienne osiągnięcia w zależności od tego, czy byli nauczani przez nauczyciela płci męskiej, czy żeńskiej. Z przeprowadzonych badań wynika również, że edukacyjne osiągnięcia uczniów uwarunkowane są bardzo wydajnością zawodowa nauczycieli. W konsekwencji autorzy badań rekomendują rządowi stanowemu w Lagos, aby zadbał o odpowiedni personel dla placówek oświatowych i stosował odpowiednie finansowanie, a tym sposobem zapewnił wysokie osiągnięcia edukacyjne. W tym celu rząd będzie musiał również motywować wykwalifikowanych, doświadczonych i oddanych nauczycieli, którzy pragną uczyć w starszych klasach szkół średnich.

 

 

Romana Wojtowicz

 

Mediacja w pracy socjalnej w celu porozumienia pomiędzy dziećmi i rodzinami

Mediation in Social Work Concerning Mutual Understanding between Children and Their Families

 

Proces mediacji jest alternatywnym podejściem do rozwiązywania sytuacji konfliktowych, w którym neutralna strona trzecia tego procesu, a więc mediator, zabezpiecza jego realizację, mając na uwadze pomoc w porozumieniu skonfliktowanym stronom. Prowadząc proces mediacji rodzinnej, pracownik socjalny musi być obiektywny, bezinteresowny i neutralny. Jego zadaniem jest skoncentrowanie się na indywidualnych cechach i potrzebach rodziny, wspieranie jej w rozwiązywaniu problemów, w granicach swoich kompetencji zawodowych, jak również postępowanie zgodnie z normami moralnymi i zasadami profesjonalnej działalności.

 

The process of mediation is the alternative approach to the conflict situations solving, in which the third neutral party, that is mediator, ensures the accomplishment of the structured process in order to help the conflicting parties to attain the mutual understanding. Realizing the family mediation social worker is an objective, disinterested and neutral party. His vocation is to focus on the individual features and needs of every family; to assist the problems solving within the limits of his professional competence as a social worker, following the moral norms and principles of his professional activity.

 

 

Ewa Barnaś-Baran

 

Regionalne dziedzictwo rodzinnych obrzędów świątecznych

Regional Heritage of Rituals Related to Family Festivals

 

W artykule przedstawiono, w oparciu o materiały źródłowe pochodzące z Archiwum Muzeum Etnograficznego w Rzeszowie, obrzędy i obyczaje, które stanowiły zasadniczy element świąt rodzinnych oraz świętowania końca XIX i I połowy XX wieku. W polskiej tradycji ludowej święta rodzinne wiązały się z początkami życia, pełnią życia  oraz jego zmierzchem. Problematyka artykułu ma skłonić do poszukiwania odpowiedzi na pytanie: jak właściwie odczytać regionalne tradycje obrzędowe i dziedzictwo kultury ludowej.

 

The article, based on source materials from the Archives of the Museum of Ethnography in Rzeszów, presents rituals and customs which constituted an essential element of family festivals and celebrations in the late 19th and first half of the 20th century. In the Polish folk tradition family festivals were linked to the beginning of life, its fullness and twilight. The subject matter of the article is to encourage a search for an answer to the question: how in fact should we interpret the regional ritual traditions and the heritage of folk culture.

 

 

Anna Litwin, Marek Ziemba

 

Opinie widzów Telewizji Miejskiej Stalowa Wola na temat oferty programowej stacji

Audience Feedback on Television Programme Offer of TVM Stalowa Wola

 

W artykule podjęto problematykę dotyczącą opinii widzów Telewizji Miejskiej Stalowa Wola. Uzyskano odpowiedzi na pytania: jak oceniają oni rolę tego medium, co sądzą o ofercie programowej stacji oraz jakie zmiany widzieliby w jej „ramówce”. Badanie zostało wykonane techniką ankiety internetowej. Analiza odpowiedzi pokazała, iż widzowie najchętniej oglądają program „Wiadomości”, przy czym najwięcej respondentów robi to w poniedziałki. Według niektórych ankietowanych, w stacji za dużo jest „Relacji z sesji rad miejskich”. Niektórym przeszkadza nadmiar polityki, reklamy oraz sportu, brakuje natomiast większej liczby informacji z miasta, w którym mieszka respondent. Dla większości badanych TVM Stalowa Wola jest obiektywnym źródłem informacji o mieście. Zgromadzone w toku badań informacje mogą być wykorzystane przez stację w celu doskonalenia swojej oferty programowej.

 

Themes local television is not in the interests of in-depth media experts, sociologists, etc., as opposed to nationwide television. Such a situation may arise from the fact that local TV stations are a relatively young phenomenon, moreover, in comparison with the television media nationwide have a much smaller audience, a tiny production of programs in the entertainment, advertising and so less potential for the researcher’s point of view might be interesting to know the local audience local television. In light of the above, set the target to look at how television viewers city Stalowa Wola evaluate the role of this medium, what they think about the offer of the stations and what changes they would see in its program.

 

 

Mirosław Rewera

 

Korzystanie z Internetu i związane z tym zagrożenia w opinii studentów socjologii z Wydziału Zamiejscowego Nauk o Społeczeństwie KUL w Stalowej Woli

The Internet Use and Dangers Related to it in the View of Sociology Students of Off-Campus Faculty of Social Science of the John Paul II Catholic University of Lublin

 

Artykuł bazuje na wynikach badania, które przeprowadzono między kwietniem a czerwcem 2010 roku. Jego celem było rozpoznanie aktywności internetowej wśród studentów socjologii WZNoS KUL Jana Pawła II w Stalowej Woli. W badaniu poruszono takie kwestie, jak: częstotliwość, miejsca i cele korzystania z internetu, kontrola rodziców nad przebywaniem młodzieży w sieci, najczęściej odwiedzane strony www i wkład respondenta w zaznaczanie swojej obecności na nich (poprzez zamieszczanie opinii, zdjęć, książek, filmów i innych materiałów w postaci elektronicznej oraz prowadzenie własnej strony internetowej), znajomości oraz zagrożenia w internecie. Najogólniejszy wniosek, jaki można sformułować na podstawie uzyskanych wyników, sprowadza się do tezy, iż aktywność internetowa studentów socjologii była znaczna. Internet był stale wkomponowany w ich życie. Często z niego korzystali, ale równocześnie świadomi byli różnych zagrożeń, jakie się w nim znajdują.

 

The article is based on the research carried out between April and June 2010. Its objective was to recognize the Internet activity of sociology students of NFSS at the KUL in Stalowa Wola. In the research there were tackled the following issues: frequency, places and purpose of the Internet use, parents’ control over the youth’s stay in the net and a participant’s contribution into marking their presence in them (by means of opinions, pictures, books and films and other materials in the electronic form and keeping one’s own website) acquaintances and dangers in the Internet. The most general conclusion to be formulated on the basis of results obtained comes down to the thesis that the Internet activity of sociology students was remarkable. The Internet has become inseparable part of their lives. They used it quite frequently but at the same time they were aware of the dangers to be found in it.

 

 

Marzena Domka

 

Problematyka nadużywania leków

The Problem of Medicine Abuse

 

Autorka artykułu podejmuje dyskusję na temat aktualnego zjawiska, a mianowicie uzależnienia od leków. W artykule ukazana została definicja uzależnienia od leków, a także czynniki, które motywują osoby do sięgnięcia po nadmierną ilość leków. Przedstawione zostało również zjawisko samoleczenia, a także objawy zespołu uzależnienia. Autorka uważa, iż lekozależność staje się uzależnieniem uwarunkowanym przez współczesność oraz coraz szybsze tempo życia. Wagę problemu podkreśla fakt, iż jest to zjawisko coraz powszechniej spotykany i dotyczy również młodych ludzi.

 

The author of this article takes the discusses on the current phenomenon, namely the dependence on drugs. The article presents the definition of addiction to drugs and the factors that motivate people to reach for an excessive amount of drugs. Presented is also phenomenon of self-healing and dependence syndrome. The author of this article believe that dependence on drugs is a today problem resulting from ever faster pace of life. This situation is very intensify and to apple to young people.

 

 

Katarzyna Latawiec

 

Aspiracje dorastającej młodzieży

Aspirations of the Adolescents

 

Niniejsza praca poświęcona jest aspiracjom jakie preferuje dzisiejsza młodzież. Ukazane zostało pojęcie aspiracji oraz wyszczególnione zostały ich rodzaje. Przedstawione zostały uwarunkowania psychologiczne, socjologiczne i pedagogiczne aspiracji. 

 

The article undertakes the problem of aspirations that prefer the adolescents today. This phenomenon was shown in the article and many types of it. There are many factors that have influence on the aspirations like psychological, sociological and educational. 

 

 

BIOGRAFIE/BIOGRAPHIES

 

 

Joanna Olko, Marta Szewczyk

 

Błogosławiony Edmund Bojanowski: wychowawca i przewodnik duchowy ludzi świeckich

Blessed Edmund Bojanowski: Educator and Spiritual Guide of Laypersons

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

ks. Kazimierz Bełch

 

Drogi modernizacji gospodarstw chłopskich (rec. Jan Mróz, Drogi modernizacji gospodarstwa chłopskiego w opinii pamiętnikarzy „Młodego pokolenia chłopów” i „Młodego pokolenia wsi Polski Ludowej”, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2008, stron: 316)

Ways of Modernization of Peasant Farms (review of Jan Mróz, Drogi modernizacji gospodarstwa chłopskiego w opinii pamiętnikarzy „Młodego pokolenia chłopów” i „Młodego pokolenia wsi Polski Ludowej”, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2008, pages: 316)

 

 

Jadwiga Daszykowska

 

Nauczyciel w zmieniającej się rzeczywistości społecznej (rec. Roma Kwiecińska, Mirosław J. Szymański [red.], Nauczyciel wobec zróżnicowań społecznych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków 2010, stron: 142)

Teachers in Changing Social Reality (review of Roma Kwiecińska, Mirosław J. Szymański [Ed.], Nauczyciel wobec zróżnicowań społecznych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków 2010, pages: 142)

 

 

Ewa Łaskarzewska

 

Adopcja w ujęciu interdyscyplinarnym (rec. Andrzej Ładyżyński, Społeczne i kulturowe uwarunkowania adopcji w Polsce, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2009, stron: 330)

Adoption from Interdisciplinary Perspective (review of Andrzej Ładyżyński, Społeczne i kulturowe uwarunkowania adopcji w Polsce, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2009, pages: 330)

 

 

Teresa Zbyrad

 

Domy pomocy społecznej (rec. Anna Leszczyńska-Rejchert, Wspomaganie osób starszych w domach pomocy społecznej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008, stron: 332)

Care Centers (review of Anna Leszczyńska-Rejchert, Wspomaganie osób starszych w domach pomocy społecznej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008, pages: 332)

 

 

SPRAWOZDANIA I KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Katarzyna Różyło

 

Transcendentalny wymiar koncepcji edukacyjnych w społeczeństwie wielokulturowym

Transcendental Dimension of Educational Concepts in Multicultural Society

 

 

Justyna Maciaszek

 

O przemocy w ujęciu interdyscyplinarnym

Violence from Interdisciplinary Perspective

 

 

Jan T. Mróz

 

Uczestnictwo w kulturze wyższej w świetle badań przeprowadzonych w Tarnobrzegu

Participation in Highbrow Culture in Light of the Research Conducted in Tarnobrzeg

 

 

Magdalena Łuka

 

Supporty Akademickie – dobry początek z szansą na kontynuację

Academic „Supports” – Good Start and a Chance of Continuation

 

 

Planowane konferencje/Planned Conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 14.10.2015, godz. 20:23 - Mirosław Rewera