Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 31 (2/2012) | kwiecień – maj czerwiec

 

 

Przedmowa/Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

ks. Witold Jedynak

 

Pytanie o rzeczywisty stan dominicantes i communicantes w Polsce

The Question about the Actual Status of Dominicantes and Communicantes Rates in Poland

 

Ogólnopolskie badania wskaźników religijności dominicantes i communicantes są prowadzone od 1979 roku przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Wówczas zostały określone założenia metodologiczne pozwalające na obliczenie odsetka wiernych uczęszczających na niedzielne msze św. i przystępujących do komunii. Wynika z nich, że osoby zwolnione z obowiązku udziału w niedzielnej mszy św. (np. dzieci poniżej siedmiu lat, starcy, chorzy, niepełnosprawni) stanowią 18 proc. ogółu wiernych. Autor publikacji analizując wykazy danych statystycznych oraz prowadząc własne badania empiryczne w 30 parafiach rzeszowskich doszedł do wniosku, że ustalone przed ponad 30 laty zasady obliczania wskaźnika dominicantes i communicantes nie uwzględniają w pełni istotnych zmian społeczno-demograficznych, jakie zaszły w Polsce. Szczególną uwagę zwraca na spadek przyrostu naturalnego oraz zmianę modelu rodziny z wielodzietnej na rodzinę z jednym lub dwójką dzieci, co powoduje zmniejszenie liczebności dzieci do lat siedmiu. Dla przykładu w roku 1980 dzieci do lat siedmiu stanowiły w Polsce 12,6 proc. ogółu ludności, a w 2010 roku już tylko 7,1 proc. (stan z dnia 31 XII). W związku z powyższym autor sugeruje, by zweryfikować obowiązujące od ponad 30 lat założenia metodologiczne ISKK SAC, uwzględniając m.in. skalę niżu demograficznego.

 

Polish-wide research of religiousness rates namely dominicantes and communicantes have been conducted since 1979 by the Institute of Statistics of the Catholic Church SAC (ISKK SAC) . At that time the metrological basis of calculating the percentage of the faithful who attend Sunday services and take Communion were laid. The research show that people who are exempted from participation from Sunday masses (e.g. children to 7 years old, elderly, sick, and disabled people) represent 18 % of the total faithful. The author of this publication has not only analyzed lists of statistical data, but also has carried out his own empirical studies in 30 parishes in Rzeszow. The author has come to the conclusion that established more than 30 years ago rules for calculating dominicantes and communicantes do not fully reflect significant socio-demographic changes which have taken place in Poland. The author draws particular attention to the declining birth rate and the alteration of the family model from a large family to a nuclear family (with one or two children). The later change leads to decrease in the number of children to 7 years old. This idea can be supported by a following example: in 1980 the children to seven years old made 12,6% of the population in Poland, but in 2010 they constituted only 7,1% ( data from 31.12.2010). Taking above aspects into consideration the author suggests verifying lasting for over 30 years methodological assumptions of ISKK SAC including inter alia the scale of the declining birth rate.

 

 

Ewa Baum, Jerzy Moczko, Magdalena Roszak, Michał Musielak

 

Opinie polskich i amerykańskich studentów na temat pozyskiwania narządów do transplantacji (tekst w języku angielskim)

Opinion of the Polish and American Students on Recruiting Organs for Transplantation

 

Success of transplantation depends on the availability of organs. Due to shortage of organs for transplantation legalized organs marketing is suggested by some ethics and doctors. We studied the opinions of Polish and American medical students about legalizing market of organs for transplantation. 87 Polish and 86 American students answered an anonymous questionnaire about legalizing organs market and acceptance of various forms of incentives for organ donors.We observed a trend among American students for more frequent acceptation of the direct financial rewarding the donors. Polish students more frequently than Americans accepted various forms of incentives for organ donors. Majority of students were disagreeing with thinking that legalizing the trade in organs will eliminate the black market for organs. Significant number of medical students have positive attitude to use of various forms of incentives in an effort to increase number of organs for transplantation.

 

Sukces transplantacji zależy od dostępności organów. Ze względu na brak organów (narządów) do przeszczepów, zalegalizowany marketing organów (marketing w dziedzinie transplantologii) jest sugerowany przez niektórych etyków i lekarzy. Przestudiowaliśmy opinie polskich i amerykańskich studentów medycyny na temat legalizacji rynku narządów (handlu organami) do transplantacji. 87 polskich i 86 amerykańskich studentów odpowiedziało na anonimowy kwestionariusz ankiety na temat legalizacji rynku organów (handlu organami) oraz akceptacji różnych form motywowania (zachęcania) dawców narządów. Zaobserwowaliśmy trend wśród amerykańskich studentów do częstszej akceptacji bezpośredniego finansowego wynagradzania dawców organów. Polscy studenci częściej niż amerykańscy akceptowali różne formy motywowania (zachęcania) dawców organów. Większość studentów nie zgadzała się z myśleniem, że legalizacja handlu organami wyeliminuje czarny rynek narządami. Znacząca liczba studentów medycyny ma pozytywną postawę wobec stosowania różnych form motywowania (zachęcania) w celu zwiększenia liczby organów do przeszczepów.

 

 

Sophia C. Madumere

 

Natura nigeryjskiego społeczeństwa i jej implikacje dla planowania oświaty (tekst w języku angielskim)

The Nature of the Nigerian Society and Its Implication for Education Planning

 

The paper is focused on the nature of the Nigerian Society. It notes that all aspects of the education programmes are planned to accomplish basic societal needs. The needs are translated into educational objectives, purposes or aims. This is why if an educational programme is to be planned systematically and intelligently one must first be sure of the nature of the society, and the educational objectives aimed at. The nature of the Nigerian society was not initially taken into consideration in planning her formal education. The colonial government introduced her own type of education which Phelps Stokes Fund Commission in 1920, described as “foreign type of education, not suited to the needs of Nigeria, not based on the philosophy of the people, their curriculum, or on their culture, but on the British culture”. The foreign philosophy and the curriculum did not take into consideration the cultural diversity of the people, hence continuous rivalries and killings occur from one part of the country to the other from time to time. However, the Europeans who initiated formal education in Nigeria produced leaders who took over the services of the country, Nigeria. They produced men and women with ethical character, through dissemination of the ethical ideas of the West. Distinctive nature of the Nigerian society includes her ability to accept or reject change. This has been observed in her change from the British Philosophy and Policy on education to her own type based on the five National Objectives stated in this paper. The nation’s belief in democracy is strong as a means of attaining unity in her diversity.

 

Punktem wyjścia artykułu jest zagadnienie natury społeczeństwa nigeryjskiego. Autorka zauważa, że wszelkie aspekty programów oświatowych planowane są w ten sposób, aby wypełniać podstawowe potrzeby społeczne. Owe potrzeby zostają przełożone na cele oświatowe. Jeśli więc program oświatowy ma być projektowany w sposób systematyczny i inteligentny, trzeba wpierw mieć pewność co do natury społeczeństwa i celów oświatowych nań ukierunkowanych. Natury społeczeństwa nigeryjskiego nie brano pierwotnie pod uwagę w trakcie planowania formalnej oświaty. Rząd kolonialny wprowadził własny typ edukacji, określony w 1920 roku przez komisję Phelps Stokes Fund jako „obcy rodzaj oświaty, nieprzystający do potrzeb Nigerii, nie opierający się na sposobie myślenia miejscowych, ich programie nauczania tudzież ich kulturze, lecz na kulturze brytyjskiej”. Obcy sposób myślenia i programowania oświaty nie uwzględniał różnorodności kulturowej mieszkańców, stąd nieustanna rywalizacja i zbrodnie występujące niekiedy w tej bądź innej części kraju. Niemniej jednak Europejczycy, którzy zapoczątkowali formalną oświatę w Nigerii, wykształcili liderów, którzy objęli służbę dla kraju. Ukształtowali mężczyzn i kobiety o właściwościach etycznych, rozpowszechniając myśl etyczną Zachodu. Wyróżniającą cechą społeczeństwa nigeryjskiego jest jego zdolność akceptowania lub odrzucania zmian. Można to było dostrzec w sytuacji zmiany filozofii i polityki brytyjskiej na miejscową oświatę, opartą na pięciu narodowych celach przedstawionych w niniejszym artykule. Wiara narodu nigeryjskiego w demokrację to silny środek utrzymania jedności w całej jego różnorodności.

 

 

David W. Lutz

 

Nieprzyjaciele rodziny a cnoty rodziny prężnej (tekst w języku angielskim)

The Enemies of the Family and the Virtues of the Resilient Family

 

The family is the most basic and most important institution within society. Both individualist materialism and collectivist materialism seek to destroy the institution of the family. Those who wish to promote family resilience should understand the unifying logic of radical feminism, the campaign for “homosexual marriage”, and the promotion of children’s rights. While children certainly have certain rights, advocates of “children’s rights” frequently include the false right of freedom from the parents’ religion, especially if the parents are Christians. In order to withstand adversity, including attacks on the institution of the family, families require virtues. The primary way that children learn to be virtuous is by following the examples of virtuous adults. Children can also learn about the virtues by listening to stories and watching films about virtuous persons.

 

Rodzina jest najbardziej podstawową i najważniejszą instytucją w ramach społeczeństwa. Zarówno w orientacji indywidualistycznej, jak i kolektywistycznej materializmu poszukuje się możliwości unicestwienia instytucji rodziny. Ci, którzy pragną wspierać prężną rodzinę, powinni zrozumieć podążającą w jednakowym kierunku logikę radykalnego feminizmu, kampanię na rzecz „małżeństw homoseksualnych” i promocję tzw. praw dziecka. Podczas gdy dzieciom faktycznie przyznawane są pewne prawa, adwokaci „praw dziecka” często włączają w nie fałszywe prawo wolności od religii wyznawanej przez rodziców, zwłaszcza gdy rodzice są chrześcijanami. Aby przeciwstawić się tym nieszczęściom, włączywszy w to ataki na podstawową komórkę społeczną, rodziny wymagają uposażenia w cnoty. Głównym sposobem, w jaki dzieci uczą się bycia cnotliwymi jest naśladowanie przykładów osób dorosłych obdarzonych cnotami. Dzieci mogą się również dowiedzieć o cnotach, wysłuchując historii i oglądając filmy o cnotliwych osobach.

 

 

Anna Gołębiowska

 

Wartości chrześcijańskie polityki europejskiej w świetle przemówień Jana Pawła II

Christian Values ​​in European Politics in the Light of the Speeches of John Paul II

 

Podczas Soboru Watykańskiego II Kościół katolicki dokonał rewizji stanowiska wobec wspólnoty politycznej. Uzasadnił to prawem Bożym naturalnym i objawionym. I chociaż zasady wypracowane przez Ojców Soboru posiadają charakter pastoralny, to właśnie w oparciu o nie dokonano rewizji relacji państwo–Kościół i rewizji konkordatów. Tak więc zasady te określają stanowisko Kościoła katolickiego także wobec Unii Europejskiej. Wynika z tego, iż nauczanie Soboru Watykańskiego II wyznacza kierunek dla doprecyzowania stanowiska Kościoła wobec procesu integracji europejskiej, jak również określenia miejsca Kościoła w nowej Europie i jego relacji z instytucjami europejskimi.

Cała Europa potrzebuje bogactwa kultury ukształtowanej przez chrześcijaństwo. Poza tym stanowisko Kościoła katolickiego w sprawie fundamentów Unii Europejskiej oraz jego postulaty dotyczące Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy zostały przedstawione w adhortacji apostolskiej Ecclesia in Europa Jana Pawła II. Dokument ten, jak twierdzą niektórzy autorzy zwraca uwagę na wszystkie podstawowe wartości i wskazania dotyczące Europy i jest niezwykle aktualny, bowiem stanowić może fundament aksjologiczny nowej poszerzonej Europy. Dokument ten ma uzmysłowić wszystkim, zwłaszcza tym, którzy przyznają się do katolicyzmu problem współczesnego promowania wartości i zobowiązań wynikających z bycia członkiem Kościoła powszechnego w Europie.

    W procesie integracji europejskiej rozpoczętym po drugiej wojnie światowej istotna kwestią były przesłanki zarówno polityczne, jak i gospodarcze. Jednakże w wielu dyskusjach ujawniły się propozycje wskazujące na przywołanie i poszanowanie wspólnych wartości. Na uwagę zasługuje, tzw. koncepcja jedności wielopłaszczyznowej, a więc taka, która uwzględnia nie tylko elementy polityczne, czy gospodarcze, ale także wartości preferowane przez Kościół katolicki. Tematykę te podjął papież Jan Paweł II w przemówieniu w Parlamencie Europejskim w dniu 11 października 1988 r. Ojciec św. uzasadnił, iż „Nie wychodząc poza zakres właściwej sobie kompetencji Kościół uważa, że jego powinnością jest oświecanie i wspieranie inicjatyw podejmowanych przez narody w duchu wartości i zasad, jakie głosi on uważnie wpatrując się w znaki czasu, które każą przekładać na język zmiennych realiów życia nieprzemijające wymogi Ewangelii”.

     Na kanwie rozważań nad Europą i chrześcijaństwem należy zauważyć, iż pełne zrozumienie istoty Kościoła i wspólnoty politycznej oraz ich niezastąpionego posłannictwa posiada istotne znaczenie w kształtowaniu się tożsamości i jedności kontynentu europejskiego. Dlatego też na trwałym fundamencie podstawowych wartości powinna opierać się konstytucja europejska, na co zresztą wielokrotnie zwracał uwagę Jan Paweł II. Wobec tego nie jest kwestią przypadku, że Ojciec św. mówił, iż: „w momencie, kiedy podejmowane są wysiłki zbudowania wspólnego domu europejskiego za pomocą narzędzi legislacyjnych, które służą promocji jedności i solidarności narodów kontynentu trzeba zwrócić uwagę na wartości, na jakich się on opiera. Niektóre z tych wartości stanowią dziedzictwo europejskiego humanizmu i gwarantują jego dalsze oddziaływanie w dziejach cywilizacji. Jest faktem niezaprzeczalnym, że dwutysięczna tradycja o rodowodzie judeochrześcijańskim potrafiła harmonijnie zespolić, umocnić i rozpowszechnić zasady leżące u podstaw cywilizacji europejskiej i zakorzenione w pluralizmie kultur. Ma ona w dalszym ciągu służyć, jako cenny wzorzec etyczny, będący punktem odniesienia dla narodów europejskich”.

     Istotnym zagadnieniem jest określenie nauczania Jana Pawła II na temat miejsca i misji Kościoła katolickiego we współczesnej Europie. Problematykę tę Ojciec św. przedstawił w adhortacji apostolskiej Ecclesia in Europa. O Jezusie Chrystusie, który żyje w Kościele, jako źródło nadziei dla Europy. Dokument ten zawiera refleksję biskupów przedstawioną na Drugim Zgromadzeniu Specjalnym Synodu Biskupów, które odbyło się w dniach 1 do 23 października 1999 r. W adhortacji Ecclesia in Europa papież Jan Paweł II wymienił wartości, które powinny być zawarte w projekcie konstytucji europejskiej. Podkreślił, iż istotne są takie wartości, jak jedność i tożsamość integrującego się kontynentu, a także zwrócił uwagę na konieczność poszanowania innych i na otwartość Europy na nowe kraje, które chcą przyłączyć się do procesu integracji. Ponadto Ojciec św. podkreślił, iż w procesie integracji europejskiej ważny jest pokój, o który Europa powinna troszczyć się, nie tylko dla siebie, ale dla całego świata.

 

During the Second Vatican Council, the Catholic Church revised it position towards the political community. It was justified by the divine law, booth natural and revealed. And although the principles developed by the Fathers of the Council have a pastoral character, the state–Church relations and concordats were revised on their basis. Thus, these rules determine the attitude of the Catholic Church towards the European Union as well. As a consequence, the teaching of Vatican Council II sets the direction for the Church to clarify the position of the European integration process, as well as determines the place of Church in the new Europe and its relations with European institutions.

     All Europe needs a wealth of culture shaped by Christianity. In addition, the Catholic Church’s position on the foundations of the European Union and its demands on the Treaty establishing a Constitution for Europe were presented in the apostolic Exhortation Ecclesia in Europa by John Paul II. This document, as some authors claim, draws attention to all the basic values and indications of Europe and is very timely, because may serve as an axiological foundation of the new enlarged Europe. This document is to make clear to all, especially those who admit to Catholicism, the problem of contemporary promotion of the values and obligations of being a member of the universal Church in Europe.

    In the process of European integration, which began after World War II, some important questions of the conditions, both political and economic, were crucial. However, in many discussions, proposals were showing recall and respect for shared values. It is worth to notice so called multidimensional concept of unity, the one that takes into account not only the political or economic, but also values preferred by the Catholic Church. This subject was touched upon by Pope John Paul II in his speech at the European Parliament on 11 October 1988. The Holy Father argued that “not going beyond the competence of his own, the Church believes that its duty is both to enlighten and support nations’ initiatives in the spirit of values and principles, which the Church promotes and carefully follow the sings of the time, which call for translation of the everlasting Gospel requirements into the language of the changing realities”.

    While debating on Europe and Christianity, it should be noted that a full understanding of the essence of the Church and political community and their mission has an irreplaceably important role in shaping the identity and unity of European continent. Therefore, a durable foundation of core values should be based on the EU constitution, which Pope John Paul II, repeatedly drawn attention to. Therefore it is not coincidence that the Holy Father said that “at a time when efforts are being made to build common European home using legislative tools, which serve to promote unity and solidarity among the peoples of the continent, we have to pay attention to the values on which it relies. Some of these values are the heritage of European humanism and ensure its continued influence in the history of civilization. It is an undeniable fact that the two-thousand-year old Judeo-Christian tradition was able to integrate seamlessly, consolidate and disseminate the principles underlying the European civilization and rooted in the plurality of cultures. It has continued to serve as a valuable model of ethics, which is a reference point for European nations”.

    An important issue is to identify the teaching of John Paul II on the place and mission of the Catholic Church in contemporary Europe. The problem was presented by the Holy Father in the apostolic Exhortation Ecclesia in Europa. On Jesus Christ, who lives in the Church, as a source of hope for Europe. This document contains a reflection of bishops presented at the Second Special Assembly of the Synod of Bishops, held from 1 to 23 October 1999. In the Exhortation Ecclesia in Europa, Pope John Paul II named values that should be included in the draft of European constitution. He emphasized that there are important values such as unity and the identity of an integrating continent, and emphasized the need to respect others and for openness to new countries wishing to join the integration process. Furthermore, the Holy Father stressed that during the process of European integration, peace is a significant factor which Europe should be concerned about, not only for us but for the whole world.

 

 

Ludmiła Zając-Lamparska

 

Stosunek wobec starości i ludzi starszych wśród seniorów oraz ich wnuków: różnice i powiązania międzypokoleniowe

Attitude to Aging and Elderly People among Seniors and Their Grandchildren: Generational Differences and Relationships

 

Artykuł prezentuje rezultaty badań własnych, dotyczących stosunku wobec starości i ludzi starszych wśród osób w okresie późnej dorosłości oraz ich wnuków. W badaniu wzięło udział 100 osób z 50 rodzin (po 50 osób z pokoleń dziadków i wnuków). Wyniki badań wskazują, że pokolenia dziadków i wnuków nie różnią się pod względem posiadanego obrazu starości, natomiast reakcje w kontakcie z osobami starszymi są bardziej pozytywne w pokoleniu dziadków. W obu pokoleniach stosunek wobec starości zmienia się wraz z wiekiem, lecz zmiany te mają odmienny charakter. Ponadto można wnioskować, że zachodzi międzypokoleniowy przekaz rodzinny, ponieważ: (a) im bardziej negatywnie postrzegają starość dziadkowie, tym bardziej negatywnie widzą ją też wnukowie i tym mniej pozytywnie reagują oni w kontakcie z seniorami; (b) w im bardziej neutralny sposób myślą o starości dziadkowie, tym bardziej pozytywnie reagują w kontaktach z seniorami ich wnukowie.

 

The article presents results of the author’s research concerning the attitude to old age and the elderly in a group of seniors and their grandchildren. The study involved 100 people from 50 families (50 grandparents and 50 grandchildren). Research findings show that the generations of grandparents and grandchildren do not differ in terms of image of old age, while the reaction in contact with elderly people are more positive in the generation of grandparents. In both generations attitude towards old age varies with age, but these changes are different. Moreover, it may be concluded that intergenerational transmission occurs in the families, because: (a) the more negative image of old age grandparents present, the more negative is this image in grandchildren, and also the less positively they react in contact with seniors, (b) the more neutral is the grandparents’ image of old age, the more positive are their grandchildren’s reactions in contacts with elderly.

 

 

Jadwiga Daszykowska

 

Wychowanie: nieodłączny element edukacji przyszłych nauczycieli

Education: An Integral Component of Future Teachers Schooling

 

Proces kształcenia studentów do zawodu nauczycielskiego nie może odbywać się w oderwaniu lub ograniczeniu działań wychowawczych, gdyż – poza prowadzeniem badań naukowych i kształceniem studentów – są one zasadniczym zadaniem szkoły wyższej. Wychowanie studenta oznacza nie tylko wyposażenie go w wiedzę i umiejętności, lecz w szeroko rozumiane kompetencje osobowe (emocjonalne, komunikacyjne, twórcze) oraz wartości asymilowane i realizowane. Wykracza ono poza tok kształcenia formalnego. W artykule zasygnalizowano potrzebę kształtowania kompetencji pedagogicznych, osobowościowych przyszłych nauczycieli przez szkołę wyższą.

 

The process of training students for the teaching profession cannot be done in isolation or restriction of educational activities because they are an essential task of higher education (except for scientific research and education of students). Student’s education means not only providing him with the knowledge and skills, but also wider personal competencies (emotional, communicative, creative) as well as assimilated and executed values. It goes beyond the course of formal education. The article mentions need for development of teaching competence, personality of future teachers by university.

 

 

Anna Różyło

 

Akty agresji werbalnej: ich cechy konstytutywne, klasyfikacja i możliwości jej wykorzystania w praktyce wychowawczej

Act of Verbal Abuse: Their Constitutive Traits, Classification, and the Possibilities of Using It in Educational Practice

 

W artykule wskazano na trudności z definiowaniem agresji werbalnej w pracach pedagogicznych i przedstawiono narzędzia językoznawcze umożliwiające jej trafniejsze definiowanie. Przy ich użyciu sformułowano klasyfikację aktów agresji werbalnej, która może być wykorzystana zarówno w badaniach zjawisk agresji werbalnej jak i w praktyce edukacyjnej. Następnie przedstawiono propozycję pracy wychowawczej w wykorzystaniem tej klasyfikacji metodą 4 kroków (wiedzieć, rozumieć, używać, zmieniać). W zakończeniu zebrano czynniki sprzyjające skuteczności metody 4 kroków.

 

The article pointed out the difficulties of defining verbal aggression in the pedagogical publications and present the tools which enable to create the better-linguistic definition of this aggression. Using these tools it is possible to formulate the classification of acts of verbal aggression, which can be used both in studies of phenomena such as verbal aggression and in educational practise. Then author proposes the use this classification in educational work  by method of four steps (to know. To understand, to use, to change). In the end of the article author collects factors for the effectiveness of the method of four steps. 

 

 

Elżbieta Krysztofik-Gogol

 

Siła wiary religijnej białostockich nauczycieli

Strength of Religious Faith of Teachers from Bialystok

 

Tekst jest raportem z badań dotyczących wiary religijnej nauczycieli. Podstawowym celem badań było zmierzenie siły wiary nauczycieli, w odniesieniu do ich indywidualnej sfery życia (osobistego kontaktu z Bogiem lub Transcendentem, podejmowaniu ważnych decyzji, poszukiwaniu sensu i celu w życiu itd.). Wykorzystano Kwestionariusz Siły Wiary Religijnej Santa Clara (T.G. Plante i M.T. Boccacciniego). Przeprowadzone badania pozwoliły ustalić, że siła wiary u badanych kobiet jest wyższa niż u mężczyzn, a także osoby powyżej 56 roku życia odznaczają się wyższą siłą wiary niż ich młodsi koledzy. Siła wiary u nauczycieli pracujących w szkołach podstawowych jest wyższa niż u tych badanych, którzy nie pracują w szkołach podstawowych. Nauczyciele wyznania rzymsko-katolickiego oraz prawosławnego cechują się wyższym poziomem siły wiary niż osoby badane nie utożsamiające się z żadnym z wyznań. Im mniej religijne było otrzymane wychowanie tym niższy jest poziom siły wiary badanych nauczycieli.

 

The text is a report of research on teachers’ religious beliefs. The primary goal of the research was to measure the strength of religious faith in relation to their individual sphere of life (personal contact with God or Transcendent, important decision making, search for life etc.). The Santa Clara Strength of Religious Faith Questionnaire (T.G. Plante, M.T. Boccaccini) was used. The studies have established that, strength of faith is higher in women than in men and also persons above 56 years of age are characterized by a higher power of faith than their younger counterparts. The strength of faith in teachers working in primary schools is higher than in those who do not work in primary schools. Roman Catholic and Orthodox teachers are characterized by a higher level of strength of faith than respondents not identified with any of the denominations. The less religious upbringing had received the lower level of strength of teachers faith.

 

 

BIOGRAFIE/BIOGRAPHIES

 

 

Ewa Sęk

 

Prekursorzy pedagogiki chrześcijańskiej

Forerunners of Christian Pedagogy

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

Mariusz Gizowski

 

System pedagogiczny Sergiusza Hessena a współczesność (rec. Krzysztof K. Przybycień, The Forgotten Educator. Searching for the Use of Sergius Hessen Pedagogy as a Solution to Today’s Educational Dilemmas, National M. Dragomanov Pedagogical University Press, Kyiv 2012, stron: 189)

Educational System of Sergius Hessen and the Contemporary Times (review of KrzysztofK. Przybycień, The Forgotten Educator. Searching for the Use of Sergius Hessen Pedagogy as a Solution to Today’s Educational Dilemmas, National M. Dragomanov Pedagogical University Press, Kyiv 2012, pages: 189)

 

 

SPRAWOZDANIA i KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Magdalena M. Kępa

 

O walorze chrześcijańskiego wychowania

About Positive Aspects of Christian Education

 

Ewelina Długosz, Magdalena M. Kępa, Radosław E. Skakuj, Anna Wójcik, Natalia Żurecka-Gil

 

O cierpieniu, umieraniu i śmierci człowieka

About Human’s Suffering, Dying and Death

 

 

Planowane konferencje/Planned Conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS

 

 

Deklaracja o wersji pierwotnej

 

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 14.10.2015, godz. 14:44 - Mirosław Rewera