Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 32 (3/2012) | lipiec – sierpień – wrzesień

 

 

Przedmowa/Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

Mariola Wojciechowska, Monika Szpringer, Edyta Laurman-Jarząbek

 

Prospołeczność w świadomości młodzieży w kontekście XXI wieku

Prosocial Attitude in the View of the Youth in the Context of the 21st Century

 

Współczesny świat stawia przed jednostką i grupą społeczną konieczność dostosowania się do wciąż zmieniających się warunków. Zmiany i ich konsekwencje ujmować można w kontekście pozytywnym oraz negatywnym. Szczególny niepokój wiąże się z następstwami negatywnych przeobrażeń rzeczywistości. Upadek autorytetów osobowych i instytucji, kryzys w sferze wartości, anomie społeczne, zachowania konsumpcyjne i dewiacyjne różnych grup, a szczególnie młodzieży, stawia przed pedagogami konieczność wdrażania młodzież do uznawania społecznie akceptowanych wartości. Artykuł zawiera rozważania na powyższe kwestie, ukazuje ponadto źródła wartości, z jakich korzysta młodzież przy budowaniu własnego systemu wartości, a także rezultaty przyjętych przez młodzież kryteriów wartościowania. Analizie poddano także uznawanie przez młodych ludzi wartości prospołecznych jako swoistych przeciwstawień pogłębiającego się indywidualizmu.

 

The modern world imposes the necessity of adaptation to constantly changing conditions on the individual and social group. The changes and their consequences can be recognized in positive and negative contexts. A particular concern is associated with the negative consequences of the transformation of reality. The collapse of personal and institutional authority, the crisis of values, social anomies, consumption and deviant behavior of different groups, especially the youth, make educators need to accustom the youth to appreciate the socially accepted values​​. The article contains reflections on these issues, shows also the sources of values employed by young people for building their own systems, as well as the results of the evaluation criteria accepted by them​​. It also analyses the way young people recognize pro-social values as ​​intrinsic opposition towards their growing individualism.

 


Titilayo I. Soji-Oni

 

Nawyki czytelnicze nauczycieli języka angielskiego a nauczanie czytania w wybranych szkołach średnich w Ibadanie (tekst w języku angielskim)

English Language Teachers’ Reading Habits and the Teaching of Reading at Selected Secondary Schools in Ibadan

 

The study investigates the reading habits of English language teachers and the teaching of reading at secondary schools. A sample of 90 teachers drawn from 24 schools in Ibadan municipality area of Oyo State of Nigeria was used for the study. A questionnaire on “Teachers Reading Habbits and the teaching of Readings “was used to elicit information from the respondents. Five research questions were generated and tested through a self-made questions designed by the researcher and administered on the respondents for that purpose. Simple percentage was used to analyze the data. The findings revealed that secondary school teachers in this study read and that majority of the teachers like reading newspapers and magazines. It could also be noted from the findings that the teachers teach their students to read and in teaching them to read, they face some difficulties, finally, the findings also revealed that teachers reading interests affect their teaching of reading in the schools. Based on this some recommendations and suggestions were made.

 

Celem badań jest analiza nawyków czytelniczych nauczycieli języka angielskiego, a także nauczania czytania w szkołach średnich. Badaniom poddano próbę 90 nauczycieli z 24 szkół w metropolii Ibadan, położonej w nigeryjskim stanie Oyo. Aby uzyskać informacje od respondentów, użyto kwestionariusza o nazwie „Nawyki czytelnicze nauczycieli i nauczanie czytania”. Opracowano pięć pytań badawczych, a następnie sprawdzono je przy wykorzystaniu stworzonych osobiście pytań, które zadano w tym celu respondentom. Na potrzeby analizy danych użyto prostych obliczeń statystycznych. Z badań wynika, że poddani badaniu nauczyciele szkół średnich sięgają po lekturę i że większość z nich czyta gazety i czasopisma. Odnotowano również, że nauczyciele uczą swoich uczniów czytania, jednak  w czynnościach tych napotykają pewne trudności; koniec końców stwierdzono, że zainteresowania czytelnicze nauczycieli wpływają na nauczanie czytelnictwa w ich szkołach. W oparciu o uzyskane wyniki przedstawiono parę rekomendacji i sugestii.

 

 

Paweł Juśko

 

Jak młodzież postrzega współczesne muzeum? Kulturotwórcza rola Muzeum Okręgowego w Tarnowie w opinii uczniów szkół ponadgimnazjalnych Tarnowa i powiatu tarnowskiego

How is Modern Museum Perceived by Young People? A Cultural Role of the District Museum in Tarnów in Opinion of Students of Post-secondary Schools in Tarnów and Tarnów County

 

Artykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, jak współczesna młodzież postrzega muzeum i jego kulturotwórczą rolę w społeczeństwie. Do analizy tego zagadnienia posłużyły opinie uczniów szkół ponadgimnazjalnych miasta Tarnowa i powiatu tarnowskiego na temat Muzeum Okręgowego w Tanowie, największej placówki muzealnej, działającej na terenie Tarnowa i regionu. W badaniu ankietowym wzięło udział 150 uczniów klas dwóch szkół miejskich i dwóch powiatowych.

Ukazane w artykule wyniki badań dowiodły, iż współczesna młodzież jest świadoma roli, jaką w kształtowaniu życia społecznego odgrywa muzeum. Istnieje przeświadczenie, że jest to instytucja, która miała i wciąż ma duży wkład w lokalną kulturę. Kulturotwórcza rola muzeum jest bardzo istotna zwłaszcza wśród młodzieży szkolnej, ponieważ wpływa na rozwój intelektualny, wzbogaca wiedzę, pobudza wyobraźnię, aktywizuje twórczo, inspirując do podejmowania opracowań związanych z bogatą problematyką muzealną. Placówka ta jest jednym z pozaszkolnych czynników kształcenia, wychowania i rozwijania osobowości młodych ludzi. Jako sojusznik szkoły, dostarcza wiedzy i wpływa na samokształcenie zarówno nauczycieli, jak i uczniów. Niestety w tym aspekcie zaprezentowane w pracy badania wprowadzają pewien niepokój dotyczący zainteresowania młodzieży odnośnie tego, czym jest muzeum i co ma do zaoferowania.

 

The article attempts to find an answer to the question how contemporary youth perceive the museum and its cultural role in the community. To analyze this issue, opinions of the pupils of the post-middle schools in Tarnow and county of Tarnow about the District Museum in Tanow that is the biggest museum facility in Tarnow and the region – were collected. 150 pupils attending classes at two municipal and two county schools participated in the questionnaire. The results of the research presented in the article proved that contemporary youth are aware of the role of the museum in organizing the community life. They are convinced that a museum is an institution that has had a great impact on local culture. The cultural role of the museum is very important especially among the youth of school age as it influences their intellectual development, increases their knowledge, stirs imagination, activates their creativity, inspiring to prepare studies related to numerous issues presented there. The museum is one of the places other than a school where young people are being educated, brought-up and where their personality is developing. Being an ally of the school, museum provides knowledge and influences self-education of both teachers and pupils. Unfortunately, in this aspect, the research outcome presented in the study gives rise to certain concerns as regards interest of the youth in what the museum is and what it has to offer.

 

 

Florence N. Okeke, Colette-Rose A. Ojiako, Joy I. Oguh

 

Zalety i wady digitalizacji zarządzania oświatą (tekst w języku angielskim)

Merits and Demerits of Digitalization in Education Management

 

Digitalization or digitization means virtually the same. It is a technology that is globally being accepted and adopted in almost all spheres of human endeavours because of its widespread acclaimed benefits. Its global acceptability not withstanding, it has some notable disadvantages. This paper, therefore, highlights both the merits and demerits of digitization, especially in the field of education. Some of the merits noted include increasing access, flexibility, research facilitation and production of teaching materials and visual aids, etc. Irreversible loses of information; problems of storing original file documents, virus and corruption of filed documents are some of the demerits. The purpose of these highlights is to caution the education manager not to unwittingly follow the bandwagon in the adoption of digitization in the management of education system. He should wisely adopt its use, while seeking to make preferred analog materials more accessible using the powerful tool of digital technology.

 

Digitalizacja to proces transformacji danych analogowych w postać cyfrową. Tę technologię powszechnie zaakceptowano i zaadaptowano w niemal wszystkich sferach ludzkiej działalności, a to z powodu szeroko uznanych korzyści, jakie ze sobą niesie. Masowa akceptacja cyfryzacji nie jest jednak w stanie ukryć jej paru dostrzegalnych wad. Z tego powodu niniejszy artykuł ma za zadanie zwrócić uwagę zarówno na zalety, jak i wady omawianego zjawiska, zwłaszcza w obszarze oświaty. Wśród zalet należałoby wymienić: zwiększoną możliwość dostępu do danych, elastyczność, ułatwienie prowadzenia badań oraz przygotowywania materiałów dydaktycznych itd. Nieuchronnymi stratami, jakie niesie ze sobą cyfryzacja, są między innymi problemy z magazynowaniem oryginalnych plików dokumentów, a także ich zawirusowanie i uszkodzenie. W tym wszystkim chodzi o przestrzeżenie menadżera oświaty, aby nie podążał bezmyślnie za „owczym pędem” do wdrażania digitalizacji w kierowanie systemem oświatowym. Powinien on wykorzystywać ją rozważnie, szukając sposobności do szerszego udostępniania uprzywilejowanych materiałów analogowych dzięki zastosowaniu potężnego narzędzia technologii cyfrowej.

 

 

Adam Trawiński

 

Charakterystyka religijności młodzieży w Polsce w świetle filozofii Antona LaVeya

The Characteristics of Young Polish People’s Religiousness in the Light of Anton LaVey’s Philosophy

 

Religijność jest niezwykle istotnym elementem ludzkiej egzystencji. Polska jest krajem, w którym, jak wynika z cyklicznie przeprowadzanych badań, religijność plasuje się na wysokim poziomie. Warto w związku z tym dowiedzieć się, jaka religijność cechuje młode pokolenie w Polsce. Młodzież jest bowiem przyszłością narodu; to oni budować będą przyszłe struktury państwa. Z tego punktu widzenia zasadne wydaje się by wiedzieć, jacy ludzie, z jakimi zasadami moralnymi są perspektywą dla państwa polskiego. Na kształt religijności wpływa szereg czynników obecnych w świecie. Jednym z nich jest niewątpliwie styl życia uznany za atrakcyjny, modny. Współcześnie owa moda zdaje się kierować ku „wolności życia”, to jest ku przeświadczeniu, że czyn jest dobry lub zły w zależności od punktu widzenia. Tak widziane jest to również w „filozofii racjonalizmu” Antona LaVeya, która, jak się wydaje, zaczyna współcześnie odnosić sukces, jako że coraz więcej osób przyjmuje ją za zasadę życia. Czy jednak LaVeyowska filozofia oddziałuje na współczesne młode pokolenie w Polsce? Jeżeli tak, to czy owe oddziaływanie jest na tyle silne by móc wpływać na postawy; a jeśli tak, to czy jej wpływ prowadzi do powstawania postaw negatywnych czy pozytywnych? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym tekście. Na ich podstawie sformułowane zostały wnioski odnośnie współczesnej młodzieży, tendencji zmian ich religijności, wartości, jakie wyznają oraz charakterystyki postaw. Jest to niezwykle ważne z punku widzenia przyszłości narodu i państwa.

 

Religiousness is an extremely essential element of human existence. Poland is a country where, according to several cyclically carried out surveys, religiousness is placed at a very high level. Thus, it is definitely worth finding out what kind of religiousness characterizes the young Polish generation. It is the youth who are the future of the whole nation; it is them who will build the future structures of the country. From this point of view the need to learn about what kind of people and with what kind of moral principles are the future perspective of Poland is highly justifiable. There are several factors, present in the world, which influence the form and shape of religiousness. Modern and attractive lifestyle is undoubtedly one of them. Currently this trend seems to be oriented at the ‘freedom of life’, which is a belief that a certain deed is considered either good or bad depending on the point of view. It is also reflected in Anton LaVey’s ‘philosophy of rationalism’ which seems to have become more and more popular with a growing number of people adopting it as a rule of life. However, does LaVeyan philosophy have an impact on the young generation in Poland; if yes, then is this impact so strong to be able to influence the attitudes; and if yes, then does this lead to creating positive or rather negative conduct? The answers to the above questions are provided in the following study. The author also reaches conclusions regarding the contemporary youth, the tendencies in their religiousness changes, values they believe in, as well as their attitudes’ characteristics. This is all extremely important from the perspective of the nation and the country’s future.

 

 

Beata A. Orłowska

 

Religijność współczesnego człowieka w powiązaniu z etnicznością, tożsamością
 i pograniczem

Religiousness of Contemporary Man in Relation to Ethnicity, Identity, and Borderland

 

W artykule starano się ukazać istnienie związku między religią i religijnością a funkcjonowaniem współczesnego człowieka w obszarze pogranicza. Religijność związana jest również z tożsamością człowieka, z próbą odpowiedzi na pytanie: kim jestem? Podnoszone są tutaj kwestie różnych faz występujących w koncepcjach religijności. Autorka zauważa różne modele religijności współczesnego człowieka wraz z ich interpretacją. Starała się też zwrócić uwagę na obecną sytuację religijną w Europie. Współczesny człowiek nie powinien pozostawać sam ze sobą, do swojego życia i rozwoju potrzebuje również sacrum. Jak podkreślał M. Eliade „Człowiek bez religii nie byłby już człowiekiem”.

 

The paper attempts to demonstrate the relationship between religion and religiousness and the contemporary man’s functioning within the borderland. Religiousness is also related to human identity, with an attempt to answer the question: “Who am I? Various stages appearing in the concepts of religiousness are dealt with in this paper. The author focuses on various models of religiousness of the contemporary man, including their interpretation. She has also attempted to concentrate on the current religious situation in Europe. The contemporary man should not be left on its own, his life and personal development need the sacred. As M. Eliade once emphasized "Man without religion would not be man any more".       

   

 

Jadwiga Daszykowska

 

Problem tolerancji w internecie

The Problem of Tolerance on the Internet

 

Internet jest jednym z najnowocześniejszych i powszechnie stosowanych mediów informacyjnych, komunikacyjnych i edukacyjnych. Jest on jednak zróżnicowany pod względem zawartości, dlatego pojawiają się pytania o granice autonomii działań użytkowników sieci, a także o możliwości tolerowania i akceptowania tego, co oferuje wirtualna rzeczywistość. Odpowiedź na nie wymaga określenia, co leży u podstaw stosunku człowieka do siebie, innych ludzi i świata – zarówno tego wirtualnego, jak i rzeczywistego.

 

The Internet is one of the most technically advanced and commonly used information, communication and education media. Nevertheless, it has greatly diversified content and for this reason there arise questions concerning the restrictions of the Internet users’ activities, as well as the tolerance and acceptance of what is offered by the virtual reality. The answers to the above issues need to define what lies at the basis of human being’ attitude to himself, to other people and the whole world – both virtual and the real one.

 

 

Dorota Kołodziej

 

Społeczne kwestie w funkcjonowaniu osób niepełnosprawnych

Social Issues in Functioning of Persons with Disabilities

 

Wiele lat musi upłynąć, zanim potrzeby osób niepełnosprawnych zostaną zauważone oraz zanim będą mieli przyznane takie same prawa jak pełnoprawni członkowie społeczeństwa. Rok 1989 przyniósł nie tylko zmiany w życiu społeczno-politycznym, ale także zmianie uległa sytuacja osób niepełnosprawnych. Wówczas okazało się, iż jest potrzeba wprowadzania nowych rozwiązań, które sprawią, iż możliwe będzie funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w społeczeństwie. Jednocześnie, niezależnie od przepisów, które otworzyły nowe możliwości i zabezpieczenie praw dla osób niepełnosprawnych, koniecznym było uświadomienie społeczeństwu sytuacji osób niepełnosprawnych w różnych dziedzinach życia. Tylko wypracowanie właściwych postaw społeczne wobec osób niepełnosprawnych, daje im szansę osiągnięcia celów „pełnego uczestnictwa i równości”. Obecnie, podkreślana jest konieczność integracji osób niepełnosprawnych z resztą społeczeństwa. Nowe spojrzenie na funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w społeczeństwie daje koncepcja normalizacji środowiskowej. Jej założeniem jest pomoc osobom niepełnosprawnym w osiągnięciu poziomu życia na równi z pozostałymi obywatelami. Ten nowy punkt widzenia wydaje się stanowić ożywczą perspektywę na temat postaw społecznych wobec osób niepełnosprawnych.

 

Many years must have passed before the needs of disabled persons were noticed and it was admitted that they had the same rights as the full members of the community. The year 1989 brought not only the changes in the social-political life but also the situation of people with disabilities changed. At that time it turned out that there was a need to employ the new solutions which would make possible for disabled persons to function in the community. Simultaneously, apart from the legislation which opened the new opportunities and secured the rights for people with disabilities it has been necessary to awaken the consciousness of society regarding the situation of disabled persons in every area of life. Only the proper social attitudes towards disabled persons will give them the chance to achieve the goals of “full participation and equality”. Nowadays, it is said to be a strong tendency to integrate the people with disabilities with the rest of society. The new look at functioning the disabled persons in society gives the conception of environmental standardization. Its core is to help the disabled people in achieving a standard living equal to that of the fellow citizens. This new look seems to constitute the new perspective on community attitudes towards the people with disabilities.

 

 

Perp I. Ememe

 

Korelaty zmian w zakresie zdrowia i zachowań seksualnych wśród mieszkańców nigeryjskich miast i wsi (tekst w języku angielskim)

Correlates of Health and Sexual Behaviour Change among Urban and Rural Dwellers in Nigeria

 

This study develops a conceptual framework which explains the factors that influence urban and rural dwellers to make health and sexual behaviour change decisions. The study involved individuals within the ages of 15 and 49 years and it employed the descriptive survey design. A total of 1200 respondents from three states, selected from three geopolitical zones in Nigeria, were selected using the multi-staged sampling technique. The main instrument for data collection was questionnaire and the data collected were analysed using percentages and the chi-square. The study revealed that; urban dwellers were mainly influenced by religion, while rural dwellers were mainly influenced by cultural beliefs to make health and sexual behaviour change; and there was no significant difference in the factors that influence urban and rural dwellers to make health and sexual behaviour change, that is, the same factors influence urban and rural dwellers but at varying levels. In the light of the differences in the way the individual factors influence urban and rural dwellers, a conceptual framework was designed to reflect the way the factors propel influence urban and rural dwellers to make health and sexual behaviour change decisions and other factors that may jointly influence health and sexual behaviour decisions among urban and rural dwellers.

 

Artykuł rozwija ramy konceptualne wyjaśniające czynniki, które wpływają na podejmowane przez mieszkańców miast i wsi decyzje odnoszące się do zmian w zakresie zdrowia i zachowań seksualnych. W projekcie wzięły udział osoby w wieku 15-49 lat, a do ich realizacji zastosowano badania opisowe. Ogół 1200 respondentów z trzech stanów, wybranych z trzech stref geopolitycznych Nigerii, został wyselekcjonowany przy użyciu wieloetapowej metody doboru próby. Głównym narzędziem pozyskiwania danych był kwestionariusz; uzyskane dane poddano następnie analizie statystycznej i ocenie przy pomocy rozkładu chi-kwadrat. Z badań wynika, że na zmiany postaw mieszkańców miast w zakresie zdrowia i zachowań seksualnych wpływ miała przeważnie religia, podczas gdy na mieszkańców wsi – przede wszystkim przekonania kulturowe; nie stwierdzono znaczących różnic, jeśli chodzi o czynniki wpływające na zmiany w zakresie omawianych postaw, tzn. te same czynniki oddziałują na mieszkańców miast i wsi, jednak ma to miejsce na różnych poziomach. W świetle rozbieżności dotyczących sposobu, w jaki poszczególne czynniki wpływają na obie grupy mieszkańców, stworzono ramy konceptualne odzwierciedlające te procesy, jak też uwzględniające inne czynniki mogące wspólnie oddziaływać w tym zakresie.

 

 

Łukasz Szwejka

 

Dobór adekwatnych metod profilaktyczno-wychowawczych adresowanych do dzieci odrzucanych przez grupę rówieśniczą

Selection of Adequate Preventive and Educational Methods Aimed at Children Rejected by Peer Group.

 

Zjawisko odrzucenia przez grupę rówieśniczą stanowi poważne wyzwanie dla współczesnego społeczeństwa. Zarówno rozmiary zjawiska (ok. 10,6 proc. uczniów w szkołach podstawowych), jak również negatywne konsekwencje, skłaniają do głębszego poznania mechanizmów odrzucenia rówieśniczego. Powyższe przesłanki stanowią argument do poszukiwania adekwatnych metod profilaktyczno-wychowawczych adresowanych do dzieci odrzucanych. Szczególnie obiecujące wydaje się zróżnicowanie tych metod, w zależności od zachowań prezentowanych przez dziecko, a które to wchodzą w koincydencję z odrzuceniem rówieśniczym.

 

The phenomenon of peer rejection is a major challenge for modern society. Both the scale of the problem (about 10.6 percent pupils in primary schools experience rejection), as well as negative consequences tend to learn more about mechanisms of peer rejection. The above conditions are an argument to seek adequate preventive and educational methods aimed at rejected children. The diversity of methods seems to be especially promising, depending on the behavior presented by the child, which is included in correlation with peer rejection.

 

 

BIOGRAFIE/BIOGRAPHIES

 

 

Jadwiga Daszykowska

 

Prekursorzy polskiej pedagogiki społecznej

Forerunners of Social Pedagogy in Poland

 

 

Justyna Truskolaska

 

Twórcy pedagogiki przedszkolnej

Founders of Preschool Education

 

 

ks. Lesław Krzyżak

 

Pedagogiczna postawa Julii Buniowskiej

The Pedagogical Attitude of Julia Buniowska

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

ks. Janusz Mariański

 

Tam, gdzie katolicka nauka społeczna „spotyka się” z socjologią (rec. Paweł Prüfer, Katolicka nauka społeczna a socjologia. Interdyscyplinarne sprzężenie, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2011, stron: 401)

Where Catholic Social Teaching “Meets” Sociology (review of Paweł Prüfer, Katolicka nauka społeczna a socjologia. Interdyscyplinarne sprzężenie, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2011, pages: 401).

 

 

Joanna Słowak

 

Nieśmiałość wśród dzieci i dorosłych (rec. Philip G. Zimbardo, Nieśmiałość. Co to jest? Jak sobie z nią radzić?, przekł. A. Sikorzyńska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, stron: 292)

Shyness among Children and Adults (review of Philip G. Zimbardo, Nieśmiałość. Co to jest? Jak sobie z nią radzić?, przekł. A. Sikorzyńska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, pages: 292)

 

 

SPRAWOZDANIA I KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Mateusz Szast

 

IX Lubelski Festiwal Nauki w Stalowej Woli

The Ninth Lublin Festival of Science in Stalowa Wola

 

 

Planowane konferencje/Planned Conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS

 

 

Deklaracja o wersji pierwotnej

 

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 22.07.2013, godz. 23:29 - Mirosław Rewera