Społeczeństwo i Rodzina

 

Nr 39 (2/2014) | kwiecień – maj – czerwiec

 

 

Przedmowa/ Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

 Marian Wolicki

 

Komunikacja interpersonalna w małżeństwie i rodzinie: zarys problematyki

The Interpersonal Communication in Marriage and Family: Outline of the Problem

 

Człowiek jest istotą komunikującą do tego stopnia, że niemożliwą jest rzeczą całkowite niekomunikowanie. Jednakże komunikacja interpersonalna, scharakteryzowana bliżej w początkowej części artykułu, nie zawsze jest prawidłowa i to w różnych obszarach naszego życia. Autor artykułu poddał szczegółowej analizie komunikację interpersonalną w sytuacji małżeństwa (cz. 2 artykułu) i rodziny (cz. 3 artykułu), pod kątem jej prawidłowości i nieprawidłowości. W obu tych sytuacjach autor szczegółowo analizuje zarówno uwarunkowania prawidłowej komunikacji jak i przyczyny nieudanej komunikacji.

Słowa klucze: człowiek jako istota komunikująca – komunikacja interpersonalna – komunikacja werbalna i niewerbalna – komunikacja prawidłowa i nieprawidłowa

 

The man is a communicating being to this degree, that it is impossible totally not communicate. However, the interpersonal communication, characterized in detail in the initial part of article, not always is correct and this in the different regions of our life. The author of article submitted to detail analysis the interpersonal communication in the situation of marriage (the 2 part of article) and family (the 3 part of article) from the point of view of its correctness or incorrectness. In both of these situations, the author analysis both the conditions of correct communication as well the causes of incorrect communication.

Key words: the man as communicating being – the interpersonal communication – the verbal and nonverbal communication – the correct and incorrect communication

 

 

Jan Basiaga

 

Zawodowa opieka rodzicielska. Motywy jej podjęcia i przygotowania do realizacji

Vocational Parental Care. Motives of Undertaking It and Preparation for the Realization

 

W polityce opiekuńczej naszego państwa zakłada się odchodzenie od organizowania placówek opiekuńczych dla dzieci pozbawionych właściwego środowiska rodzinnego na rzecz form opieki rodzinnej. Jedną z takich form opieki jest zawodowa rodzina zastępcza realizująca zadania pogotowia rodzinnego. Celem jej powołania jest zapewnienie opieki dla dzieci do lat 10, do czasu unormowania się ich sytuacji prawnej, to znaczy powrotu do rodziny własnej lub umieszczenia w instytucji opieki o charakterze trwałym. Przedmiotem analizy są motywy, jakimi kierują się rodzice zastępczy, podejmując decyzję o realizacji zadań opiekuńczych oraz jakość ich przygotowania do pełnienia funkcji zawodowego rodzica zastępczego. Badania przeprowadzone zostały metodą indywidualnych przypadków z uwzględnieniem strategii jakościowej, w 58 zawodowych rodzinach zastępczych z terenu województwa śląskiego.

Słowa klucze: pomoc społeczna – opieka zastępcza – opieka nad dzieckiem – zawodowa rodzina zastępcza – motywacja

 

In state politics of foster care there is a tendency to resign from organizing care facilities for children deprived of an appropriate family environment for the forms of family care. One of these forms of care is professional foster family functioning as the family emergency. The purpose of its establishment is to provide care for children up to 10 years until the normalization of their legal status, that is, to return to their own families or placement in an institution of a permanent nature. The subject of this analysis are motives underlying the decision of foster parents who undertake the tasks of vocational foster care as well as the quality of their preparation to serve as a foster parent. The research was carried out based on individual cases taking into account the qualitative strategy in 58 professional foster families from the Silesian region.

Key words: social assistance – foster care – child care – professional foster family – motivation

 

 

Lidia Pietruszka

 

Rodzina adopcyjna jako optymalna forma rodzinnej opieki zastępczej nad dzieckiem opuszczonym i osieroconym

Adoptive Family as an Optimal Form of Family Foster Care of Abandoned and Orphaned Children

 

Autor artykułu charakteryzuje wybrane aspekty związane z funkcjonowaniem rodziny adopcyjnej, podkreślając jednocześnie jej istotność oraz szczególne miejsce w systemie opieki zastępczej nad dzieckiem opuszczonym i osieroconym. Zadanie to wydaje się obecnie szczególnie ważne, ponieważ wokół rodziny adopcyjnej panuje rodzaj społecznego stygmatu. Uznawana jest bowiem często za gorszy sposób stania się rodzicem, drogę do rodzicielstwa mniej wartościową, bo wybieraną wtedy, gdy inne zawiodły. Głównym celem niniejszego opracowania jest więc zwrócenie uwagi na specyficzny system rodzinny, jakim jest rodzina adopcyjna, stanowiąca jednocześnie najbardziej wartościową formę kompensacji sieroctwa społecznego. Autorka próbuje także wskazać czynniki, które sprzyjają powodzeniu adopcji, podejmuje również analizę zagadnienia jawności adopcji.

Słowa klucze: adopcja – rodzina adopcyjna – sieroctwo społeczne – opieka zastępcza – tajemnica i jawność adopcji

 

The author of the article attempts to characterize the chosen aspects related to functioning of adoptive family, emphasizing at the same time its importance and special place in foster care system which focuses on abandoned and orphan child. This issue contemporary seems to be especially vital, since the subject of adoptive family brings a kind of social stigma. That stems from the fact that such family is often considered as a worse way to become a parent, and as a less valuable path to the parenthood because it is chosen when all of the others have failed. The main objective of the following paper is, therefore, to draw the attention to specific family system, particularly the adoptive family, which at the same time, constitutes the most valuable form of social orphanhood compensation. The author tries also to indicate the factors that contribute to the success of adoption. Moreover, she attempts to analyze the issue of adoption overtness.

Key words: adoption – adoptive family – social orphanhood – foster care – covertness and overtness of adoption

 

 

Beata Szluz

 

Innowacyjne podejścia, formy i metody we współczesnej pracy socjalnej (tekst w języku angielskim)

Innovative Approaches, Forms and Methods of Modern Social Work

 

The presence or appearance of social problems is associated with the continuous search for new approaches, forms and methods of social work, creating efficient solutions based on a thorough analysis of scientific literature, research, as well as their use by practitioners, often encompassing supervision by the creators or experienced implementers. Among the most recent examples of the concept of using the idea of empowerment, inter alia, an approach which concentrates on solutions, positive psychology, case management, the supported employment model, and an approach based on the building and development of society. Moreover, one must draw attention to motivational dialogue and family group conferences, video training communication, genogram, or the accompaniment method and outreach method. Bearing in mind the necessity of engaging in work with individuals who need the assistance of a social worker, the goal of considerations was to show selected innovative solutions in contemporary social work.

Słowa klucze: social work – empowerment – model – form – method

 

Występowanie czy pojawianie się problemów społecznych wiąże się z ciągłym poszukiwaniem nowych podejść, form i metod pracy socjalnej, tworzeniem efektywniejszych rozwiązań, opartych na wnikliwej analizie literatury naukowej, badaniach, jak również ich zastosowaniem przez praktyków, niejednokrotnie objętych superwizją przez twórców czy też doświadczonych realizatorów. Wśród najnowszych przykładów koncepcji, wykorzystujących idee empowerment, można wymienić m.in.: podejście skoncentrowane na rozwiązaniach, psychologię pozytywną, zarządzanie zasobami przypadku, model zatrudnienia wspieranego, podejście oparte na budowaniu i rozwoju społeczności. Ponadto należy zwrócić uwagę na dialog motywujący oraz konferencję grupy rodzinnej, a także wideotrening komunikacji, genogram czy metodę towarzyszenia i metodę outreach. Mając na uwadze konieczność podejmowania pracy z osobami potrzebującymi pomocy pracownika socjalnego celem rozważań uczyniono ukazanie wybranych innowacyjnych rozwiązań we współczesnej pracy socjalnej.

Key words: praca socjalna – empowerment – model – forma – metoda

 

 

Margaret I. Essien, Ebase Epoke, Abang J. Isangedighi

 

Naukowcy na rzecz innowacji: wyzwania dla nigeryjskich uniwersytetów (tekst w języku angielskim)

Researchers for Innovation: Challenges at Nigerian Universities

 

Badania realizowane w szkołach wyższych, o ile zorientowane są na innowację, mają zdolność kształtowania lokalnego, regionalnego i międzynarodowego środowiska w kierunku zrównoważonego rozwoju. Można jednak zaobserwować, że badania na poziomie uniwersyteckim w krajach rozwijających się i ubogich nie są realizowane w środowisku sprzyjającym innowacyjności. Autorzy niniejszego studium postawili sobie za cel identyfikację poważnych wyzwań stojących przed uczelniami przeprowadzającymi badania ukierunkowane na uinnowacyjnienie życia człowieka. W tym celu przyjrzano się bliżej strategiom i mechanizmom badań na uczelniach wyższych, aby ustalić zakres, w jakim stosowane praktyki odpowiadają potrzebie innowacji. Zweryfikowano dwie hipotezy i odpowiedziano na dwa pytania badawcze. Poddano analizie dane zebrane z ankiet zwróconych przez 500 wykładowców pochodzących z trzech uniwersytetów z południa Nigerii. Rezultaty badań wskazują, że większość wykładowców nie jest skłonna do przestrzegania procedur badawczych, które odpowiadałyby na potrzebę innowacji oraz że środowisko uniwersyteckie na południu Nigerii nie sprzyja badaniom zorientowanym na innowacje. Okazuje się również, że obszar specjalizacji naukowej wykładowców nie ma znaczącego związku z ich skłonnością do działania na rzecz innowacyjności badań albo z postrzeganiem środowiska uczelni jako sprzyjającego takim badaniom.

Słowa klucze: innowacja – badania – wyzwania – Nigeria – uniwersytet

 

University research, if directed at bringing about innovation has the capacity to shape the local, regional, and international environment for sustainable development. However, it is observed that university research in developing and poor countries are not operating in the environment that is conducive enough for them to engage in research that make for innovations. The study was an effort to identify the challenges potent at universities carrying out research aimed at enthroning innovations in human affairs. The approach was in taking a closer look at the university research strategies and mechanisms to ascertain the extent to which current practices meet the goal of innovation. Two research hypotheses were tested and two research questions were answered in the study. A survey data collected from 500 lecturers drawn from three universities in the South-South zone of Nigeria were used in the study. The finding showed that a higher proportion of lecturers are not inclined to research practices that meet the goal of innovation and that the university environment in the South-South zone of Nigeria is not conducive for innovation targeted research. The result also showed that the field of specialization has no significant relationship with lecturers’ disposition to practices that ensure innovation in research or their perceived conduciveness of university environment for research.

Key words: innovation research challenges Nigeria – university

 

 

Katarzyna Walentynowicz-Moryl

 

Sytuacja prokreacyjna a sposoby definiowania kobiecości: analiza jakościowa

Procreation Status and the Ways of Defining Femininity: A Qualitative Analysis

 

Niniejszy artykuł ma na celu określenie sposobów definiowania kobiecości przez kobiety znajdujące się w zróżnicowanej sytuacji prokreacyjnej. Szczególna uwaga poświęcona jest miejscu, jakie w definicjach respondentek zajmuje posiadanie rodziny oraz dzieci. Analiza jakościowa wypowiedzi respondentek wskazała jednocześnie na ciekawe podobieństwa i różnice w treści poczucia tożsamości płciowej trzech grup badanych. Szczególnie interesujący wydaje się fakt, że treści wypowiedzi kobiety, które w trakcie swoich starań o dziecko doświadczają trudności prokreacyjnych są bardziej zbliżone do wypowiedzi kobiet, które posiadają już dziecko, niż do tych, które są bezdzietne. Można zatem przypuszczać, że sytuacja prokreacyjna kobiet może różnicować to, w jaki sposób odpowiadają one na pytanie: kim jestem jako kobieta? Szczególnie w przypadku kobiet doświadczających utrudnionej prokreacji.

Słowa klucze: definicje kobiecości – macierzyństwo – status prokreacyjny – problemy prokreacyjne

 

The following article aims at discussing how women with different procreation status define femininity. Particular emphasis is laid on how the questioned women see the place of family and children in their definitions. A qualitative analysis of the responses also revealed interesting similarities and differences in terms of sexual identity between the three analyzed groups of women. In particular, the answers given by women experiencing difficulties in getting pregnant are more similar to the answers given by women that already have a child than to those that do not. We then can hypothesize that the procreation status can influence how a woman approaches the question: who am I as a woman? This is particularly the case for women experiencing difficulties in getting pregnant.

Key words: definitions of femininity – motherhood – procreation status – procreative problems

 

 

Magdalena Zaorska

 

Życie w sztuce teatru a sztuka życia w rodzinie (w 150. rocznicę urodzin Konstantego Stanisławskiego

Life in the Art of Theatre and the Art of Living in Family (150 Years ather the Birth of Konstantin Stanislavski)

 

W artykule został podjęty temat życia w sztuce teatru i sztuki życia w rodzinie. Autorka poddaje analizie dylematy, które targają ludźmi zmagającymi się z konfliktami wyrastającymi między ich życiem prywatnym a pracą, która jest ich pasją. W tekście ukazane zostały również te niebezpieczeństwa, które wpisane są w zawód aktora i często wprowadzają dysharmonię między rodziną i sztuką, bądź też ją rozbijają. Na przykładzie małżeństw: Konstantina Stanisławskiego i Marii Lilinej, a także Antona Czechowa i Olgi Knipper-Czechowej autorka pokazuje jak nieprostym jest pogodzenie dwóch światów: rodziny i sztuki. Autorka również zastanawia się, czym właściwie powinno być życie w sztuce teatru, a także wyjaśnia mechanizm idealnej (duchowej) potrzeby poznania i twórczości, która stanowi źródło sztuki.

Słowa klucze: życie – rodzina – sztuka – teatr – dylematy

 

The article deals with life in the arts of theater and art of living in the family. The author examines the dilemmas that bother people struggling with conflicts springing between their private life and work – that might be called vocation. The text has also shown the dangers in the profession of an actor and disharmony between family and art, that can also break it. Basing on the example of life in art and art of living in the family marriages K. Stanislavsky and M. Lilina, and A. Chekhov and O. Knipper-Chekhov, the author shows how hard it is to reconcile two worlds: the family and the arts. In the text, the author also reveals what should be life in theater life art like, and explains the ideal (spiritual) needs of the knowledge and creativity, which is the source of determining art.

Key words: life family art theatre dilemmas

 

 

Justyna Palacz, Elżbieta Cieśla

 

Aktywność ruchowa studentów w czasie wolnym: motywy i bariery

Students’ Physical Activities during Leisure Time: Motives and Barriers

 

Badania wykazują, że polskie społeczeństwo cechuje niska aktywność fizyczna, która jest uważana za ważny czynnik doskonalenia zdrowia. Warto zatem podejmować się diagnozowania tego zjawiska. Celem przedstawionych w artykule analiz było zbadanie, jakie czynniki motywują studentów w kierunku podejmowania aktywności ruchowej, a z drugiej strony – jakie bariery utrudniają lub uniemożliwiają im tę aktywność. Czynnikami, które w największym stopniu motywują studentów do podejmowania aktywności ruchowej są: lepsze samopoczucie psychiczne i fizyczne, ładna sylwetka i kontrola masy ciała oraz poprawa ogólnego stanu zdrowia. Największe przeszkody dla podejmowania aktywności ruchowej stanowią dla studentów: brak czasu, spowodowany nauką lub/i pracą, nietrwała motywacja oraz zmęczenie. Wyniki badań mogą stać się cenną wskazówką dla działań administracji rządowej, samorządowej i pozarządowej, zmierzających do promowania aktywności ruchowej.

Słowa klucze: aktywność ruchowa – czas wolny – bariery aktywności fizycznej – poprawa stanu zdrowia

 

Studies show that Polish society is characterized by low physical activity, which is considered to be an important factor in improving health. It is worth to take the diagnosis of this phenomenon. The purpose of the analysis presented in the paper was to investigate the factors that motivate students to undertake physical activity, on the other hand – what barriers hinder or prevent them from this activity. The factors that most motivate students to take physical activity are: improved physical and mental health, a nice figure and weight control and improved overall health. The biggest barriers to making physical activity for students are: lack of time, due to learning and/or work, poor motivation, and fatigue. The results can be a valuable clue to the action of government, local government and non-governmental efforts to promote physical activity.

Key words: physical activity leisure time barriers of physical activity improvement of the health

 

 

Natalija Svertilova

 

Skłonność do obrażania się jako szkodliwa cecha charakteru (tekst w języku angielskim)

The Disposition to Experience Offence as a Destructive Characteristic of Personality

 

The article considers the specifics of social adaptability of persons disposed and not disposed to experience offence. The “Test-questionnaire of social adaptability” by Olga Sannikova and Oksana Kuznetsova and the procedure of “Placing oneself on the scale of offence” were chosen as diagnostic instruments. Significant negative relations of the general characteristic of offence with the characteristics of social adaptability were revealed: with the easiness of understanding and hierarchization of society signals; the precision of orientation in social expectations; the readiness to perform constructive actions aimed at coping with failures; the general satisfaction.

Key words: disposition to experience offence social adaptability destructive characteristic of personality diagnostic instruments

 

Artykuł omawia specyfikę adaptacji osób skłonnych i nieskłonnych do przeżywania krzywdy. Jako narzędzia diagnostyczne zastosowano „Kwestionariusz adaptacji społecznej” opracowany przez Olgę Sannikową i Oksanę Kuzniecową oraz procedurę „Umiejscawiania siebie się na skali krzywdy”. Ustalono istotne negatywne relacje ogólnych cech krzywdy z cechami adaptacji społecznej: łatwością zrozumienia i hierarchizacji sygnałów płynących ze społeczeństwa; gotowością podejmowania konstruktywnych działań zorientowanych na radzenie sobie z niepowodzeniami; ogólną satysfakcją.

Słowa klucze: skłonność do przeżywania krzywdy – adaptacja społeczna – destrukcyjne cechy osobowości – narzędzia diagnostyczne

 

 

BIOGRAFIE/BIOGRAPHIES

 

 

Joanna Krakowiak

 

Ksiądz Jerzy Popiełuszko: w służbie Bogu, ludziom, Ojczyźnie

Father Jerzy Popiełuszko: In the Service of God, the People, the Homeland

 

Podejmowany w tym artykule temat ma na celu przybliżenie postaci księdza Jerzego Popiełuszki oraz upowszechnienie wśród czytelników wiedzy o jego życiu. Tematyka ta jest szczególnie ważna w dobie kryzysu rodziny. Artykuł podkreśla ważne fakty z życia księdza – wpływ jego rodziców na wybudowanie postawy głębokiej miłości do Boga i ojczyzny. Przedstawia okoliczności, w jakich podjął się on współpracy ze strajkującymi pracownikami w Warszawie oraz kulisy jego śmierci. Uzasadnia, dlaczego księdza Popiełuszkę możemy nazywać pedagogiem z powołania.

Słowa klucze: Jerzy Popiełuszko – życie rodzinne – służba Bogu – służba ludziom – służba Ojczyźnie

 

Picked this article topic aims to bring the character of Father Jerzy Popiełuszko and dissemination of knowledge among readers of his life. This subject is particularly important in times of family crisis. Article emphasizes the important facts from the life of a priest – the influence of his parents to build an attitude of deep love for God and country. Then the present circumstances in which undertook to cooperate with the striking workers in Warsaw and the scenes of his death. Article justify why Father Popiełuszko we can call a teacher by vocation.

Key words: Jerzy Popiełuszko – family life – service to God – service to people – service to Motherland

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

 Jacek Kucharski

 

Akceptacja i odrzucenie: postawy wobec osoby i pedagogii Jezusa (rec. Francesco Gioia, Il Gesù dei Vangeli accolto e rifiutato, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano 2013, stron: 259)

Acceptation and Rejection: Attitudes towards Jesus and His Pedagogy (review of Francesco Gioia, Il Gesù dei Vangeli accolto e rifiutato, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano 2013, pages: 259)

 

 

SPRAWOZDANIA I KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Joanna Kopacz

 

Sprawozdanie z seminariów naukowych z cyklu„Nauczanie Jana Pawła II”

The Report on Academic Seminars from the Series “The Teachings of John Paul II”

 

 

Koło Naukowe Studentów Socjologii „Societas”

 

Współczesne sąsiedztwo w opinii mieszkańców Stalowej Woli:
raport z badań (część 2)

Present-day Neighborhood in Opinion of Residents of Stalowa Wola:
Research Report (Part 2)

 

 

Planowane konferencje

Planned Conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 10.10.2015, godz. 00:12 - Mirosław Rewera