Społeczeństwo i Rodzina

 

 

Nr 43 (2/2015) | kwiecień – czerwiec

 

 

Przedmowa/Foreword

(ks. Roman B. Sieroń)

 

 

ARTYKUŁY/ARTICLES

 

 

 ks. Roman B. Sieroń

 

Od eros do agape. Pedagogia miłości w starotestamentalnej Pieśni nad pieśniami w świetle badań interdyscyplinarnych

From eros to agape: a pedagogy of love in the Old Testament’s Song of Songs in the light of interdisciplinary studies

 

Streszczenie

Prezentowany artykuł rozpoczyna projekt dotyczący badań starotestamentalnych źródeł pedagogiki chrześcijańskiej. Pieśń nad pieśniami zaliczana jest do kanonu ksiąg mądrościowych (dydaktycznych) Starego Testamentu. Ta najbardziej kontrowersyjna, a jednocześnie najbardziej wyjątkowa księga Biblii hebrajskiej koncentruje się wokół tematyki miłości. Dziś światowa biblistyka przeszła znaczącą drogę w interpretacji Pieśni nad pieśniami od tendencji alegorycznej (przenośnia) i dosłownej (naturalistycznej) po najnowszą – holistyczną (całościową). Współcześnie egzegezę księgi także w kluczu pedagogicznym podejmowali m.in. Jan Paweł II (teologia ciała), Tadeusz Brzegowy (mądrość miłości), Gianfranco Ravasi (miłość horyzontalna i wertykalna), Tiziano Lorenzin (dobra nowina zjednoczenia kobiety i mężczyzny w miłości – miłość totalna). Pedagog studiujący Pieśń nad pieśniami zauważa ukazaną w księdze swoistą „pedagogię miłości” polegającą na harmonii erosa z agape w pełni spotkania między dwoma osobami. Równouprawnieni mężczyzna i kobieta (para heteroseksualna) żyją w szczęśliwym związku, a ich cielesna miłość jest dobra i naturalna.

 Słowa kluczowe: pedagogia, miłość, Pieśń nad pieśniami, eros, agape

 

Summary

The article initiates a new research project which aims to explore the sources of Christian pedagogy in the Old Testament. The Song of Songs is recognized as the example of Books of Wisdom (didactic, educational) in the Old Testament. This controversial and at the same time exceptional book of the Hebrew Bible is dedicated to the theme of love. Today’s world of biblical studies has made a long journey in the interpretation of the Song of Songs, starting from the allegoric tendency (figurative), then in terms of word for word explanation (naturalistic), and finally to the holistic interpretation. Modern trials to investigate the mentioned book from pedagogical perspective were undertaken by John Paul II (the theology of the body), Tadeusz Brzegowy (the wisdom of love), Gianfranco Ravasi (horizontal and vertical love), Tiziano Lorenzin (a good news in uniting a man and a woman in love – total love). The pedagogue, studying the Song of Songs, finds in the book a unique “pedagogy of love” which is based on the harmony of eros and agape when the two persons meet. With equal rights, a man and a woman (a heterosexual couple) live in a happy union, with their bodily love being good and natural.

 Key words: pedagogy, love, Song of Songs, eros, agape

 

 

Magda Teter

 

Przemiany i ciągłość w deklaracji Nostra Aetate

Continuity and change in the declaration Nostra aetate

 

Streszczenie

Artykuł omawia deklarację na temat religii niechrześcijańskich Nostra aetate wydaną na Drugim Soborze Watykańskim w 1965 roku w kontekście tradycyjnej myśli chrześcijańskiej o Żydach i ich miejscu w chrześcijańskiej teologii i prawie kanonicznym, które zawierały dwa podejścia: jeden podkreślający wrogość oraz drugi ujawniający tolerancję i pokojowe podejście do Żydów z celem ich konwersji. W artykule stwierdzono, że punkt czwarty deklaracji, dotyczący Żydów, w języku i koncepcji reprezentuje zarówno ciągłość, jak i zmiany w stosunkach żydowsko-katolickich, ułatwiając w ten sposób zbliżenie pomiędzy tymi społecznościami w ciągu ostatnich 50 lat. W pracy wykazano także, że pomimo chrześcijańskiej retoryki teologicznej, Żydzi i chrześcijanie podzielali wspólne wartości społeczne i kulturalne.

 Słowa kluczowe: Nostra aetate, przemiana, ciągłość, chrześcijaństwo, judaizm

 

Summary

The paper discusses the declaration of Nostra aetate issued at the II Vatican Council in 1965 in the context of Christian traditional thought about Jews and their place in Christian theology and canon law, which contained two strands one emphasizing enmity and the other toleration and peaceful approach with the goal of converting Jews. The paper argues that the fourth paragraph of the declaration, which focuses on the Jews, in its language and concepts represents both continuity and change in Jewish-Catholic relations, thereby facilitating a reproachment of the last 50 years. The paper also demonstrates that despite theological rhetoric Jews and Christians shared social and cultural values.

 Key words: Nostra aetate, change, continuity, Christianity, Judaism

 

 

Adaobi Pricilla Onuselogu, Gladys Obioma Uzoechina

 

Kompetencje dynamiczne dyrektorów szkół średnich służące osiągnięciu doskonałości w przywództwie EN

Dynamic capabilities of secondary school principals in the service of leadership excellence

 

Streszczenie

Efektywność nie jest nigdy skutkiem przypadku. Stanowi ona zawsze rezultat poświęcenia się na rzecz doskonałości, rozumnego planowania i skoncentrowanego wysiłku. Tak jak w innych krajach na świecie, nigeryjskim szkołom średnim zaleca się, aby zapewniały wzrost efektywności. Ta z kolei zależy od możliwości władz szkół w zakresie tworzenia wiedzy i realizowania sprawnych działań kierowniczych. Dowiedziono, że zdolność nabywania wiedzy wzrasta, gdy organizacje świadomie wykorzystują dynamiczne procesy pomagające wychowywać, oddziaływać i motywować ludzi do tego, by usprawniali i współdzielili swe możliwości działania. W procesach tych zawiera się pojęcie kompetencji dynamicznych. Celem niniejszego studium było zidentyfikowanie podstawowych kompetencji dynamicznych posiadanych przez dyrektorów szkół średnich. Badania ankietowe o charakterze opisowym ukierunkowane zostały przez dwa pytania badawcze, a 16-punktowy kwestionariusz rozprowadzono wśród losowo dobranej grupy 100 dyrektorów i 400 nauczycieli (ogółem 500). Analiza średnich wyników wskazuje, że dyrektorzy, wicedyrektorzy i nauczyciele zgadzają się co do tego, iż kompetencje dynamiczne w paru obszarach dodatnio wpłynęły na usprawnienie kształcenia i zachęciły uczniów do nauki. W ramach tych obszarów kwestie dotyczące zarządzania szkołą, programu nauczania, kierowania szkoleniami i stosunków międzyludzkich odgrywają zasadniczą rolę w podnoszeniu efektywności pracy osób na stanowisku dyrektora. W oparciu o uzyskane wyniki i literaturę przedmiotu z zakresu perspektywy międzykulturowej sformułowano parę rekomendacji odnoszących się do podstawowych kompetencji dynamicznych, które winni nabyć dyrektorzy szkół średnich w celu osiągnięcia doskonałości w przywództwie.

 Słowa kluczowe: szkoła średnia, dyrektor, kompetencje dynamiczne, doskonałość w przywództwie

 

Summary

Productivity is never an accident. It is always a result of a commitment to excellence, intelligent planning and focused effort. As in other countries of the world, secondary schools in Nigeria are being urged to ensure increased productivity. Productivity depends on the capability of school leaders to create knowledge and generate smart leadership actions. Learning ability has been proven to increase when organizations knowingly employ dynamic processes that help nurture, leverage and motivate people to improve and share their capacity to act. These processes encapsulate the notion of dynamic capabilities. The aim of this study was to identify essential dynamic capabilities for secondary school principals. Two research questions guided the descriptive survey research. A 16-item questionnaire was administered on a randomized sample of 100 principals, and 400 teachers (total 500). The results analyzed using mean scores, indicated that principals, vice-principals and teachers agreed that dynamic capabilities in several domains positively influenced improvement of instruction and enabled students to learn. Within these domains, the issues concerning school management, curriculum, instructional leadership, and human relations are essential to improve principals’ productivity. Based on the findings and cross cultural perspectives in literature, a some recommendations of essential dynamic capabilities for leadership excellence by secondary school principals were developed.

 Key words: secondary school, principal, dynamic capabilities, leadership excellence

 

 

ks. Andrzej Łuczyński

 

Personalistyczny wymiar pedagogii ks. Jana Bosko EN

The personalistic character of St. John Bosco’s pedagogy

 

Streszczenie

Artykuł ukazuje system wychowawczy jednego z wybitnych włoskich pedagogów XIX wieku – Jana Bosko, którego myśl pedagogiczna również dzisiaj nie przestaje fascynować wielu pedagogów, czyniąc z nich „artystów” w dziedzinie wychowania. Tekst wskazuje na oryginalność systemu prewencyjnego, która wyraża się w iście nowatorskim sposobie wykorzystania tradycyjnych wartości jakimi są rozum, religia i miłość. Autor zwraca również uwagę na potencjalną możliwość wykorzystania systemu prewencyjnego Jana Bosko we współczesnej pracy pedagogicznej, gdyż stanowi on niezwykle cenne „narzędzie” w procesie kształtowanie u młodzieży osobowości dojrzałych i harmonijnych – dobrych chrześcijan i uczciwych obywateli.

 Słowa kluczowe: młodzież, rozum, religia, miłość, system prewencyjny, wychowanie

 

Summary

This article presents the educational system of one of the leading Italian educators of the 19th century, St. John Bosco, whose pedagogical thought even today continues to fascinate many teachers, making them “artists” in the field of education. This paper addresses the originality of the preventive system, which is truly innovative in the use of traditional values such as reason, religion and love. The author also notes the potential for the use of a preventive system of Don Bosco in modern teaching, since it is an extremely valuable “tool” in the development of young people’s mature and harmonious personality – good Christians and decent citizens.

 Key words: youth, reason, religion, love, preventive system, education

 

 

Anna Krawczyk-Sawicka

 

Wspólne opodatkowanie małżonków jako wyraz konstytucyjnej ochrony rodziny EN

Joint taxation of spouses as an expression of constitutional protection of the family

 

Streszczenie

Przywilej wspólnego opodatkowania dochodów małżonków jest jedną z preferencji podatkowych obowiązujących i pożądanych w polskim prawie podatkowym. Przyznana preferencja jest szczególnie korzystna dla małżeństw w których występują znaczne rozbieżności w wysokości dochodów. Pomimo głosów sprzeciwu co do możliwości korzystania z kumulatywnego opodatkowania małżonków bezdzietnych niedopuszczalne jest jej zniesienie. Odebranie wszelkich przywilejów małżeństwom tym bardziej nie zachęci ich do powiększania rodziny, co z kolei ma istotne znaczenie z finansowego punktu widzenia państwa. Bowiem w rodzinie wytwarza się największy dochód podlegający opodatkowaniu. Dodatkowo formalny związek jest zawsze trwalszy i w większym stopniu gwarantuje niezależność materialną jej członków, nie obciążając tym samym sfery socjalnej państwa.

 Słowa kluczowe: opodatkowanie rodziny, wspólne rozliczanie małżonków, preferencje podatkowe, przywilej podatkowy, ulga podatkowa

 

Summary

The privilege of joint taxation with spouse is one of tax preferences applicable (and desirable) in Polish tax law. This preference is particularly beneficial to married couples where the income of one spouse is significantly different than the other. Despite dissenting opinions on childless couples choosing cumulative taxation, its abolition is unacceptable. Taking all the privileges away from such couples will definitely discourage them to have children; this in turn is important from a financial point of view of the state as it is in the family where the highest taxable income is generated. In addition, marriage is always more durable and guarantees spouses greater material independence than de facto union, thereby not contributing to social expenditure increase.

 Key words: taxation of the family, joint settlement of spouses, tax preferences, tax privilege, tax exemption

 

 

Ewa Sosnowska-Bielicz, Joanna Wrótniak

 

Środowisko życia a poczucie samotności osób starszych

Living environment and a sense of loneliness of the elderly people

 

Streszczenie

Chociaż samotność jest bliska każdemu, mało się o niej mówi. Z wielu badań wynika, że przed samotnością nie chronią nas ani płeć, ani rasa, ani stan socjoekonomiczny, przynależność do grup religijnych czy stan cywilny. Panuje powszechne przekonanie o tym, że osoby starsze mieszkające z rodziną nie odczuwają samotności tak dotkliwie, jak osoby żyjące z dala od rodziny. W niniejszym artykule autorki skupiły się na poczuciu samotności, jakiej doświadczają osoby starsze, żyjące w różnych środowiskach, gdy przestają być aktywne zawodowo. Uzyskane wyniki każą przypuszczać, że osoby starsze zamieszkujące środowiska zinstytucjonalizowane w porównaniu do seniorów mieszkających w środowisku rodzinnym silniej odczuwają samotność.

 Słowa kluczowe: poczucie samotności, rodzina, dom pomocy społecznej, osoby starsze

 

Summary

Although loneliness is something we are familiar with, little is said about it. Many studies show that we are not immune to experiencing loneliness, regardless of our sex, race, socio-economical situation, religion or marital status. There is a general conviction that elderly people living with their families do not experience loneliness as much as people living alone. In the article the authors focus on the sense of loneliness experienced by elderly people living in various environments after they retire. The outcomes of the research confirm the authors’ opinion, based on the overview of various theories and research, that elderly people living in institutionalized environments experience loneliness more intensely than those living with their families.

 Key words: sense of loneliness, family, residential home, the elderly

 

 

ks. Józef Młyński

 

Religijno-moralny obraz życia abiturientów szkół tarnowskich

The religious-moral picture of the life of Tarnów’s graduates

 

Streszczenie

Artykuł ma za zadanie przedstawić obraz religijno-moralny tarnowskiej młodzieży. Podjęte badania odzwierciedlają w dużej mierze zachowanie maturzystów w ciągu ostatnich kilku lat. Pokazano postrzeganie poszczególnych norm i wartości. Pozwoliło to określić religijno-moralną świadomość respondentów. W badaniach empirycznych uwaga została zwrócona na deklarację wiary i praktyk religijnych. W dalszej części autor pokazuje relację między religią i moralnością, a odnosząc się do Dekalogu – określa rolę przykazań w życiu tarnowskiej młodzieży.

 Słowa kluczowe: Bóg, religia, moralność, wiara, Dekalog, absolwenci, młodzież

 

Summary

The task of this article is to present the picture of the life of Tarnów’s youth. The studies undertaken broadly illustrate the behavior of high-school graduates. They express the perception of specific norms and values. These in turn helps to define the moral consciousness of the youth in Tarnów. The empirical studies draw attention to faith commitment and religious practices. In the second part of the paper, the author is describing the relationship between religion and morality; special reference is made to the Decalogue which presents the role of commandments in the lives of young people in Tarnów.

 Key words: God, religion, morality, faith, Decalogue, graduates, youth

 

 

Krzysztof Mirek

 

Polityka społeczna wobec aktualnych problemów środowisk osób niepełnosprawnych intelektualnie na przykładzie działań podejmowanych na terenie województwa podlaskiego

Social policy towards current problems of people with intellectual disabilities in the actions taken in the Podlaskie Voivodeship

 

Streszczenie

Niepełnosprawność jest problemem o charakterze globalnym dotyczącym całej populacji ludzkiej. Światowa Organizacja Zdrowia w swych najnowszych statystykach informuje, iż na świecie żyje ponad 550 mln osób niepełnosprawnych. W Polsce odsetek niepełnosprawnych do ogółu ludności wynosi 16,2 proc. Głównym narzędziem polityki społecznej państwa wykorzystywanym w procesie wspomagania środowisk osób niepełnosprawnych intelektualnie jest instytucja pomocy społecznej. Z badań własnych wynika, iż na terenie województwa podlaskiego systematycznie wzrasta populacja osób, rodzin, które korzystają z pomocy z powodu niepełnosprawności. Głównym ogniwem systemu pomocy są: środowiskowe domy samopomocy, powiatowe ośrodki wsparcia i domy pomocy społecznej. W większości przypadków z placówek tych korzystają osoby upośledzone. Badania wykazały, iż działalność ośrodków wsparcia i środowiskowych domów samopomocy zaspokaja zasadniczo potrzeby jednostek niepełnosprawnych. Znaczące braki występują, jeśli chodzi o zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej oraz specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

 Słowa kluczowe: polityka społeczna, pomoc społeczna, osoby niepełnosprawne intelektualnie, województwo podlaskie

 

Summary

Disability is a global problem concerning the entire human population. The World Health Organization in its latest statistics indicates that in the world there are more than 550 million people with disabilities. In Poland, the proportion of disabled people to the total population is 16.2 percent. The main tool of the state social policy in the process of supporting communities of people with intellectual disabilities is the institution of Social Welfare. Studies show that in the Podlaskie Voivodeship there is a steady increase of families who benefit from assistance because of a disability. The main link in the system of aid are: Environmental Self-Help Houses (ŚDS), District Support Centers, and Centers of Social Welfare. In most of the cases help provided in these facilities is used by handicapped persons. Studies have shown that the activity centers of support and Environmental Self-Help Houses (ŚDS) satisfy generally the needs of disabled people. Significant gaps exist in the case of providing places in the Houses of Social Welfare and specialist care services for people with mental disorders.

 Key words: social policy, social service, people with intellectual disabilities, Podlaskie Voivodeship

 

 

BIOGRAFIE/BIOGRAPHIES

 

 

Joanna Kopacz

 

Biskup Edward Frankowski: kapelan robotników, Ojciec Miasta, założyciel wydziału zamiejscowego KUL w Stalowej Woli (część 2) EN

Bishop Edward Frankowski: a workers’ chaplain, the Father of the Town, the founder of the off-campus faculty of KUL in Stalowa Wola (part 2)

 

 

RECENZJE/REVIEWS

 

 

Agnieszka Bielak

 

O myśleniu etycznym (rec. Vasil Gluchman [red.], Ethical thinking on past & present (ETPP 2013): conference proceedings: 13th international conference, Vydavateľstvo Prešovskej univerzity, Prešov 2014, stron: 144)

On ethical thinking (review of Vasil Gluchman [ed.], Ethical thinking on past & present (ETPP 2013): conference proceedings: 13th international conference, Vydavateľstvo Prešovskej univerzity, Prešov 2014, pages: 144)

 

 

Alicja Kałużyńska

 

Młodzież maturalna o małżeństwie i rodzinie (rec. Janusz Mariański, Małżeństwo i rodzina w świadomości młodzieży maturalnej – stabilność i zmiana, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2012, stron: 438)

The third-grade high-school students on marriage and family (review of Janusz Mariański, Małżeństwo i rodzina w świadomości młodzieży maturalnej – stabilność i zmiana, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2012, pages: 438)

 

 

SPRAWOZDANIA I KOMUNIKATY/REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

 

 

Małgorzata Przybysz-Zaremba

 

W Pułtusku o rodzinie

In Pułtusk on family

 

 

Patrycja Huk, Mateusz Szast

 

Między iluzją a Prawdą

Between illusion and Truth

 

 

Planowane konferencje

Planned conferences

 

 

NOTY O AUTORACH/NOTES ABOUT THE AUTHORS

 

 

CONTENTS

 

Autor: Mirosław Rewera
Ostatnia aktualizacja: 31.03.2016, godz. 03:41 - Mirosław Rewera