Być może - przed milionami lat - jednym z pierwszych uniesień intelektualnych naszych przodków był zachwyt nad pięknie rozgwieżdżonym nieboskłonem, a jednym z pierwszych pytań, które zadawali sobie już samoświadomi przedstawiciele hominidów było pytanie o Początek. Skąd się wziąłem? Okazuje się, że podobne pytanie, pytanie o Początek, bardzo proste i wydawać by się mogło oczywiste również i dzisiaj nie traci na swej aktualności:

  • W ogromnych akceleratorach potrafimy rozbijać atomy, ale nie wiemy jaka jest najmniejsza jednostka materii i czym była tzw. Początkowa Osobliwość.
  • Wiemy, na czym polega krzywizna czasoprzestrzeni (cóż za trudny termin!!!) i jaki jest najbardziej prawdopodobny wiek Wszechświata, ale wciąż nurtuje nas pytanie dlaczego spośród nieskończenie wielu możliwych scenariuszy rozwoju Wszechświata zrealizował się tylko ten jeden - ten, który umożliwił m.in. rozwój naszego gatunku.
  • W miarę dobrze poznaliśmy zasady ewolucji biologicznej i wiemy jakie są prawidła filogenezy, ale wciąż nurtują nas pytania o początek życia. Czy możliwe jest istnienie innych form życia, niż te, które pospolicie występują na Ziemi? Czy życie powstało przypadkowo? Czy jest ono wynikiem koniecznych i nadzwyczajnych zbiegów okoliczności? Jaka jest granica między bytami ożywionymi i nieożywionymi? W ujęciu klasycznym przecież nie-żywe różni się jakościowo od tego, co żywe.
  • Znamy zasady dziedziczenia, zsekwencjonowaliśmy genom człowieka i wielu innych organizmów, ale wciąż nurtuje nas zagdnienie najmniejszej jednostki życia. Dlatego wciąż pytamy jak małe może być to coś, żeby było (jeszcze lub już) żywe.
  • Wiemy jak funkcjonuje synapsa i jakie długości fal elektromagnetycznych ma promieniowanie w tęczy, ale nie wiemy jak widzi nasz mózg i jaka jest relacja między myślą, językiem i świadomością.
  • Trudne pytania? No to może łatwiej: spróbujmy jednoznacznie wskazać czym różnimy się od innych przedstawicieli świata zwierząt. Genetyka? Metabolizm? Przewodnictwo nerwowe? Nie. A może zmysł moralny, czyli sumienie? Jeśli tak, to oczywiście rodzi się pytanie jaka jest geneza naszej moralności?

Okazuje się, że mimo upływu lat, znakomitego rozwoju cywilizacji i świetnej kondycji nauki nowożytnej pytania o genezę i początek Wszechświata, życia, człowieka, moralności i naszego poznania wciąż nie doczekały się pełnej odpowiedzi i wciąż są aktualne. Dlatego proponujemy Państwo uczestnictwo w cyklu wykładów O Początku...

 

Próbą odpowiedzi na wspomniane wyżej intelektualne wyzwania współczesności i, jak się wydaje, interesującą propozycją kształcenia systemowego i interdyscyplinarnego może być również nowy i unikatowy w skali Polski dwustopniowy kierunek studiów opracowany w Instytucie Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych KUL pn. Przyrodoznawstwo i filozofia przyrody

 

Autor: Andrzej Zykubek
Ostatnia aktualizacja: 05.03.2015, godz. 14:41 - Andrzej Zykubek