Początki zbiorów muzealnych KUL sięgają roku 1932 r. Wówczas to ks. kan. Jan Władziński (1861-1935) – znany w środowisku lubelskim patriota, społecznik i prekursor ratowania i konserwacji zabytków przeszłości – przekazał naszej Alma Mater gromadzony latami "zbiór pamiątek historycznych i stylowych okazów z różnych zakątków kraju", wśród których – oprócz cennych dzieł sztuki – znalazły się również osobliwe twory natury. Kolekcja ta została wzbogacona w 1938 r. darowizną prof. Kazimierza Michałowskiego (1901-1981), na którą złożyły się zabytki starożytne – głównie figurki i naczynia z wykopalisk w egipskim Edfu.
Dobra passa stale rozwijających się zbiorów muzealnych KUL zakończyła się wraz z wybuchem II wojny światowej. Już w grudniu 1939 r. zostały one zajęte przez gestapo i w większości bezpowrotnie utracone.
W odradzającym się po wojnie Uniwersytecie nie zapomniano o przedwojennych tradycjach muzealniczych. Dzięki zaangażowaniu władz uczelni oraz ofiarności instytucji kościelnych i osób prywatnych udało się zgromadzić w KUL blisko 1700 cennych obiektów.
W powojennej historii zbiorów szczególne miejsce zajmuje darowizna Kurii Archidiecezjalnej we Wrocławiu z 1956 r., którą stanowiło 26 obiektów z zakresu średniowiecznej i nowożytnej plastyki śląskiej, a także "odstąpienie" przez Centralny Zarząd Muzeów i Ochrony Zabytków dla celów naukowych rzeźb sakralnych zdeponowanych jako „mienie niczyje” w Centralnej Składnicy Muzealnej Ministerstwa Kultury i Sztuki w Kozłówce. Na ostateczny kształt zbiorów wpłynęły wreszcie donacje Olgi i Tadeusza Litawińskich z Zakopanego oraz Stanisławy i Tadeusza Witkowskich z Lublina, a także legat Joanny Gliwy z Warszawy, dzięki którym możemy poszczycić się dziś znakomitym przeglądem malarstwa polskiego przełomu XIX i XX w. Na szczególną uwagę zasługują tu obrazy i rysunki artystów tej klasy, co Jan Matejko, Piotr Michałowski, Józef Chełmoński, Włodzimierz Tetmajer, Jacek Malczewski, Jerzy Kossak i in. Niezwykle cenny jest też liczący kilkaset obiektów zbiór porcelany, którego dużą część zajmują wyroby z czołowych wytwórni europejskich w Miśni, Berlinie i Wiedniu.
Zbiory artystyczne KUL nie są dostępne szerszej publiczności, gdyż ich przeznaczeniem – także z woli darczyńców – jest udział w procesie kształcenia studentów historii sztuki. Jednak nadarzają się okazje do ich publicznego eksponowania – w roku 2012 z okazji 80-lecia ustanowienia zbiorów zorganizowana została przeglądowa wystawa w Muzeum Okręgowych w Suwałkach. Kolejna odsłona kolekcji zaplanowana jest w roku bieżącym w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Pokazy najcenniejszych dzieł uświetniają także ważne uroczystości uniwersyteckie.
 

 

Krzysztof Przylicki


 

 

 


Autor: Ireneusz Marciszuk
Ostatnia aktualizacja: 02.10.2013, godz. 16:25 - Ireneusz Marciszuk