Słowo Rektora Katolickiego Uniwersytety Lubelskiego Jana Pawła II
z okazji otwarcia wystawy dzieł Tadeusza i Olgi Litawińskich
Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym n/Wisłą
22 kwietnia 2016 r.



    „Pragnę, by to piękno, które stanowiło sens mojego życia, które tak bardzo kochałem, służyło innym – a przede wszystkim adeptom i miłośnikom sztuki jako materiał pomocniczy w studiach na Waszej Uczelni” – te ważne słowa, wypowiedziane 5 maja 1986 r., będące także mottem niniejszej wystawy, celnie oddają myśl przyświecającą Tadeuszowi Litawińskiemu (1902-1986), gdy 30 lat temu wielkodusznie zdecydował się ofiarować Katolickiemu Uniwersytetowi Lubelskiemu swoją bezcenną kolekcję dzieł sztuki. Choć sam nie doczekał tego momentu, to wykonaniem jego ostatniej woli zajęła się jego małżonka – Olga z Jurkiewiczów Litawińska (1900-1991).
    Niezwykły gest państwa Litawińskich chcemy upamiętnić wielką prezentacją darowanej nam kolekcji w Muzeum Nadwiślańskim w Kazimierzu Dolnym oraz w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem. Wybór tych instytucji nie jest przypadkowy. To właśnie w Zakopanem w 1957 r. zorganizowana została pierwsza wystawa obrazów malarzy polskich XIX w. z kolekcji Tadeusza Litawińskiego oraz wydany nieduży katalog. Z Muzeum Nadwiślańskim zaś realizujemy wspólne projekty kulturalne, artystyczne i naukowe w ramach podpisanego 27 listopada XI 2015 r. porozumienia o współpracy. Wystawa ma być też zapowiedzią przyszłej stałej ekspozycji muzealnej, tworzonej z wdzięczności i dla upamiętnienia wszystkich darczyńców KUL z okazji przypadającego w 2018 r. stulecia istnienia naszej Alma Mater.
    Naszej Uczelni przekazanych zostało około 70% pierwotnych zbiorów państwa Litawińskich. Celem nadrzędnym prezentacji jest możliwe pełna rekonstrukcja historycznej kolekcji. Dzięki zakrojonym na szeroką skalę kwerendom naukowym odnaleziono i sprowadzono na tę wystawę także dzieła, które uchodziły za zaginione.
    Wystawa ta jest też kulturalną ofertą naszego Uniwersytetu dla młodych ludzi, którzy zapowiedzieli liczne przybycie do naszej Ojczyzny w ramach XXXI Światowych Dni Młodzieży w Krakowie. Wpisuje się także w obchody jubileuszu 1050-lecia chrztu państwa polskiego i 70-lecia istnienia Instytutu Historii Sztuki KUL, który jest depozytariuszem cennej kolekcji i od lat wypełnia testament Tadeusza Litawińskiego, wykorzystując podarowane artefakty podczas zajęć ćwiczeniowych ze studentami.
Chciałbym serdecznie podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do przygotowania wystawy i albumu. Z wdzięcznością i szacunkiem myślę o darczyńcach – państwu Oldze i Tadeuszu Litawińskich. Ich niezwykła hojność pozwala nam dzielić się dobrem i pięknem z innymi.
Pragnę wyrazić szczególną wdzięczność organizatorom wystawy – dyrektor Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym Agnieszce Zadurze oraz burmistrzowi miasta Zakopane Leszkowi Doruli. Słowa podziękowania kieruję pod adresem Towarzystwa Przyjaciół KUL, które włączyło się w uczczenie pamięci darczyńców przez wsparcie finansowe wydania okolicznościowego albumu. Niezwykłą przychylnością i zrozumieniem dla naszej inicjatywy wykazali się także członkowie rodziny Litawińskich, za co im serdecznie dziękuję. Z podziękowaniami zwracam się także do instytucji kultury i prywatnych kolekcjonerów, którzy użyczyli nam cennych dzieł sztuki. Wyrażam wdzięczność dr. hab. Bogusławowi Markowi, prof. KUL, i pracownikom Centrum Adaptacji Materiałów Dydaktycznych dla Niewidomych KUL za przystosowanie ekspozycji do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Dziękuję również kuratorowi zbiorów muzealnych KUL dr. Krzysztofowi Przylickiemu za zaangażowanie w przygotowanie tej wystawy, we współpracy z kierownikiem Działu Promocji i Organizacji Wystaw Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym dr. Sewerynem Kutrem, a także za naukowe opracowanie tej kolekcji.